भांगरभूंय | प्रतिनिधी
गोॆयां सयत देशांत आनी पुराय संवसारांत एक सनातन समस्या तयार जाल्या. ती म्हणल्यार कोयराची. सामको धगधगपी असो हो विशय. कोयर वेवस्थापना विशीं न्यायालयां स्वराज्य संस्थांक फाटलीं कितलीशींच वर्सां सांगीत आसात. तशे आदेश पसून तांणी दिल्यात. मात बऱ्याच पंचायतींक अजून कोयरा विल्या खातीर जागो मेळूंक ना. ‘नटसम्राट’ नाटकांत ‘कोणी घर देता का घर?’ अशें एक गाजिल्लें स्वगत आसा. आमच्या राजकी सम्राटांचीय तशीच कांयशी गत जाल्या. ‘कोण जागो दिता रे जागो?’ असो प्रस्न ते विचारीत आसात. कोयराची गाडी घेवन पयस खंय उडोवपाक गेले जाल्यार अचकीत थंय गांवचे लोक येतात आनी धांवडावन घालतात. एकान एक गोंयकाराक कोयर ना जाल्लो जाय, मात आपल्या वाठारांत कोयरा प्रकल्प नाका. आतां पोरण्यां गोंयां कोयर प्रकल्प जावपाचो आसलो. तो वादांत सांपडला. फुडारी म्हणटात, प्रकल्पांतल्यान मात्तूय दुर्गंध येवचो ना, तर लोक म्हणटात, तो येतलोच! कोयराचो विलो लावपाची यंत्रणा, शेड उबी करपाचे आदेश न्यायालयान दिल्ले. कांय पंचायतींनी ते पाळ्ळे, मात भोवतेकांक तें शक्य जावंक ना.
गोंयांतल्या हेर वाठारां वांगडा साश्टींतूय ही समस्या आसा. सगल्याच पंचायतींक तो भायल्या काॅण्ट्रेक्टराक (आवटसोर्सिंग) दिवप परवडपाचें ना. फाटल्या आयतारा नवे पंचायत वांगडी सत्तेर आयल्यात. तांणी ह्या कोयर वेवस्थापनांत बेगीन लक्ष घालचें. सुरवेक जमीन पळोवन (हेंच सगल्यांत व्हडलें आव्हान) सुको, ओलो कोयर एकठांय करपाची सुविधा तयार करची पडटली. कोयराचो विलो लावपाक बायो- डायजेस्टर जाय. कांय पंचायतींनी हीं कामां सुरू केल्यांत. कांय कडेन सुविधा आसात, मात त्यो चालीक लागूंक नात. थोड्यो पंचायती अजून जमीन सोदतात. वास्तविक सरकारी यंत्रणांनी तांकां लागसारच्या वाठारांत जमीन सोदपाक मजत करपाक जाय. कारण वर्स, दोन वर्सां जमीन मेळना, जाल्यार ही गंभीर समस्या जाली. मागीर कोयराचो हो राकेस सगल्यांचे गोमटेक धरतलो.
साश्टींतल्यो कांय पंचायती दर्यादेगांचेर आशिल्ल्यान पर्यटनाचे नदरेन तांकां विचार करचो पडटा. रातदीस ह्या वाठारांत पर्यटक आसतात, ताका लागून नितळसाण बंदनकारक. तिचे कडेन आडनदर केल्यार पर्यटनाचेर परिणाम जावपाची भिरांत आसा. पर्यटन ही सांखळ आशिल्ल्यान बारीकसाणेन विचार करूंक जाय. लोकांनी कोयर उडयलो जाल्यार वाठार बुरसो जातलो. मागीर घाणी – घुट्टाणी. असल्या वातावरणांत आशीकुशीचे लोक कित्याक ओगी रावतले? कोयर प्रकल्पांक विरोध जाता, ताचे फाटलें हेंय एक कारण. जळींमळीं कोयर आसल्यार पर्यटक तरी कित्याक येतले? दर्यादेगां वयले लोक पर्यटनाचेर अवलंबून आसतात, हें तांणी आनी हेर लोकांनीय विसरूंक फावना. रस्त्यार मेळत थंय कोयर उडयत जाल्यार सुणीं, गोरवां तो खावपाक येतात. सुण्यांचो मनशाक धोको. तांकां आनी गोरवांक लागून अपघात जातात. गोरवां रस्त्यार मदीं बशिल्ल्यान गाडयेकारांक त्रास जातात. गांवूंच जर कोयर मुक्त केलो जाल्यार फुडलें सगलें जावचेंच ना. ही समस्या पंचायतीची, पंचायती कडेन संबंदीत सरकारी खात्यांची आसली तरी पर्यटना सयत सगल्यांनीच (नागरिकांनीय) हातूंत लक्ष घालपाक जाय, हेंय तितलेंच खरें.
दर्यावेळो हें गोंयचें खाशेलेंपण. पूण त्योच कोयरांत बुडल्यात. दोन दीस थळावे पालिका, पंचायतीन थंय साफसफाय केलीना जाल्यार ह्यो ‘कोयरा वेळो’ जातल्यो. दर्यावेळेरुच पयस कुशीक एखादो जागो दिवप सरकाराक शक्य ना? तो कोयर मात दिसपट्टो उखलपाक जाय. नव्या पंचांनी आतां कोयराचेर उपाय काडचो. फक्त घोशणा करच्यो न्हय. कारण जायते फावटी त्यो जातात. लोक टाळयो मारतात. खोशेन नाचतात. आशेन रावतात. पूण उपरांत खंयचे कडेन कांय ना. आमकां भारतीयांक घोशणा नव्यो न्हय. आमच्या धा मदल्यो आठ घोशणा पोल थारतात आनी वाऱ्यार हुबून वतात. कोयराचे बाबतींत तें जावप आमकांच घातमारें थारतलें. नेमको कसलो कोयर जाता, तो जावचो न्हय म्हूण कितें उपाय आसात हाचेर पयलीं विचार जावंक जाय. थळाव्या दुकानां, हाॅटेलांक विस्वासांत घेवंक जाय, कोयर करप्यांक दंड घालूंक जाय………!! मुळाचेरूय घाव घाल्यार हो विखारी ‘कोयरा रुख’ मुखार वाडचोच ना. खरें न्हय?
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
