त्या जिवांक थाकाय मेळत ?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

संवसाराचो नेमूय आसा. दुसऱ्याक हांसशी जाल्यार दुसरीं तुका हांसतली, दुसऱ्यांक माया- मोग दिल्यार, दुसऱ्यां कडल्यान तुका माया मोग मेळटलो.

मान दिवपाचो ना जाल्यार दिवं नाकात. पुणून काळजाक लागसारकीं उतरां दिवन अपमान करूं नाकात. बसोन खायनात आमी. हात पांय हालोवन कितेंतरी भायर- भीतर करतातूच… शेजारचे आवयली उतरां आयकून नकळटां पावलां दारा कडेन गेलीं. इतल्यान जाण्टेलो भायर सरलो. म्हजेर नदर पडना फुडें हावें म्हळें “बाबा, कितें जाले?”
‘जातले कितें? आमचीच नसाय. दोगांकय आमी घरांतूच नाकात.” अशें म्हणत तो दारामुखा वयल्यान पासार जालो.
त्या घरातलीं तीं जाण्टी मनशां साठी हुपलेलीं. हांवें पळयला तांचो संवसार रात-दीस दोळ्यांची पातकडी लायनासतना हाता वयल्या फोडावरी भुरग्यांची जतनाय घेवन ल्हानाचीं व्हड केलीं. आपल्यो इत्सा मारून पोट- फाट एक करून तांका बरो फुडार मेळचो म्हूण कश्टत – झरत गेली तीं !!! तांच्या वांट्याक ही वागणूक?
हावें ह्या बरपा आदीं एका लेखांत बरयल्लें. साठ वर्सा उपरांत मनशांक परतून भुरगेपण येता. तांची मत उणी जाता. बुद्धींत फरक पडटा. नकळटा तांची गत भुरग्यांवरी जाता. आमच्या भुरगेपणांत तांणी आमच्या हाताक धरून संवसार दाखयलो. आयज तांच्या साठींत तांच्या वांट्याक आयिल्ल्या भुरगेपणात आमी हात दिवन तांका आदार दिवचेलो वेळ आसा. पूण, ह्या वेळार आमी जाणकार अशें मानीत आशिल्ल्यान, आमकां भुरगेपणाचो विसर पडटा. अहंकार आनी जाण्टेपणाचो लेप आमचेर चडटा. आमच्या भुरग्यांक मायेन वागोवपाचो आमी यत्न करतात, मात भुरग्यांवरी गत जाल्ले पिरायेन वाडिलल्या त्या कुडीच्या जिवांक आमी समजून घेनात. अशें कित्याक घडटा? तांच्यो कुडी ‘जून’ जाल्यात म्हणून आमका तांचो ‘वीट’ येता व्हय?
आयज भुरगीं खूब शिकतात. पूण संस्कार आनी नागरी शिक्षणाच्या उणावान आयज समाजांत जाण्ट्या नागरिकांच्या वाट्याक वायट अणभव येतात. तांचे खातीर फकत कायदे काडून उपकारनात, तांतूतल्यान तांचें दुखणे पयस जायना. संस्काराविणें भरकटत वचपी तरणाटे पिळगेक उजू मार्ग दाखोवपाचें काम फकत जाण्टे नागरिकूच आपल्या संस्कार आनी अणभवांच्या आदाराचेरच करूंक शकता.
‘संस्कार’..! फाटल्या कितल्याशाच पिळग्यांतल्यान कोणे तरी आमकां आंखून दिल्ले नेम. आमचे पिळगेंतल्यान फुडले पिळगेचे जिणे खातीर बऱ्या हेतून आंखून दिल्ली वरी जिणे पद्दत. फाटले पिळगे कडसून मेळिल्लें तें मुखेल दायज. जाण्ट्याचे मान्यतायेन समाजाचें हित पळोवनूच संस्कार घडल्यात. तांकां समाजीक प्रतिश्ठा आसा. ह्या संस्कारां भायलें कर्तुप अविचारी थारता. वायट थारता, कारण ताचे फाटल्यान समाजशास्त्र आसा. एके पिळगेंतल्यान दुसरे पिळगेंत वचपी हे संस्कार म्हळ्यार मनशान मनशा खातीर निर्माण केल्ली उजू वेव्हाराची वेवस्था. जिणे संबंदीचे वेव्हार ती थारायता. हे संस्कार जिणेंक शिस्त लायतात. फुडलें जिवीत बरें सारपाक जाण्ट्या मनशांचो आशिर्वाद मागप आनी मेळोवप हें आमकां संस्कार शिकयता. जाण्ट्यांच्या संस्कारानी आनी सांगातान आमी आमची उदरगत घडोवन हाडूंक जाय.
भारत देश कुटुंब प्रधान देश. संस्कृती प्रधान देश. आमी ताचे नागरीक आसा हाचो आमकां अभिमान आसूंक जाय. जाणट्यांचे संस्कार, आदार आनी सहकार सदांच आमच्या सांगाताक आसत जाल्यार आमचे इतले व्हड बळिश्ट आनी गिन्यानी कोण आसचे नात.
संस्कारातलो भावार्थ हो समाजाचे भलायकेक घटाय दिता. जाणट्यांच्या संस्काराक पाळो दिल्यारच तरणाट्यांचे वागप उजू जाता. समाजाचे बांदावळीक घटसाण येता. पुणून आयज…??? संस्कारांतल्यो घडणुको आनी तरणाटे पळयतकच संस्कारांचे धन ना नपयत जायत चल्लां अशें दिसूंक लागता. केन्ना केन्ना दुबाव पडटा, आयच्या वातावरणांत संस्कारांक धरून चल नाशिल्यान जें सगळेंच उरफाटें चल्लां ते आमकां विनाशा कडेन पावयना मूं???
आई शेजान्नीकडेन उलयतना आयकल्लें…. पिकिल्ल्या पानाक पळोवन हरव्या पानान ताका हासूं नये. ताणेय याद दवरुंक जाय. आपूणय केन्नातरी पिकून खाला पडटलें.
संवसाराचो नेमूय आसा. दुसऱ्याक हांसशी जाल्यार दुसरीं तुका हांसतली, दुसऱ्यांक माया- मोग दिल्यार, दुसऱ्यां कडल्यान तुका माया मोग मेळटलो. प्रवृत्तींत बरें केल्यार, निवृत्तींत बरें मेळटलें. थोडें भीतर तूं जशें दिता तशेंच तुका मेळटलें. नेण्टेपणात तुवें आदार दिल्यार जाण्टेपणांत तुका आदार मेळटलो. भुरगीं सदांच जाणट्यांचे अनुकरण करतात हें जण एकल्यान मतींत दवरचें. तरणाटे पणांत कुडींत सळसळटें रगत आसता. दुसऱ्यांची व्हडलीशी गरज ना अशें दिसूंक लागता. पुणून, जाण्टेपणात मनशाक आदाराची भोव गरज लागता. जाणट्यांक मेळपी आदार लाख मोलाचो आसता. तांची सेवा करून तुका मेळिल्ले तांचे आशिर्वाद तुजें जिवीत ‘पावन’ करतात. तांका ‘तरास’ दिले जाल्यार तांचे ‘शिराप’ तुका मेळटात. घडये, जाण्ट्यांचे हें ‘खेंपप’ आमकां आमच्या भुरग्यां कडसून अणभवाक येवचें ना मूं? हेंय आमी विसरूंक फावना. ती परिस्थिती आमच्या वाट्याक येतकच तिका फुडो करपाक आमकां जमत?.. तांणी केल्लो आम‌चो अपमान आमकां सोंसत..?? हें जण एकल्या तरणाट्यान येवजुपाची गरज आनी वेळ आसा.
‘व्हडवीक’ बरयना, पूण म्हज्या भुरगेपणांतले संस्कार हांव विसरुंक ना. आई- दादा, भाव- भयणीच्या संस्कारानी, ‘बेशिस्त’ केन्ना म्हाका आफुडली ना. म्हज्या जाण्ट्यांच्या निमणें उस्वासा मेरेन तांका योग्य रितीन सांबाळपाचें काम हावें यसस्वी रितीन केलां. तांका धादोसकाय दिल्या. म्हजीच भुरगीं अशी मानून. हांव भागीवंत. कारण, देवान म्हाका तांची जशी सेवा करपाक संद दिली देखून.
आमच्यांतले कांय तरणाटे फुडार येवजिनात. तांच्यान रिगिल्लो व्हडपणाचो, मोठेपणाचो समज, तांची अडेची बुदवंतकाय, भोंवतणचो भुलोवणो नकली संवसार तांकां तांच्या लागणुके सावन पयस व्हरता. त्या तरणाट्यांनी जागे जावचें आनी, तरणाट्यांच्या जांचाच्या होमखणांत हुलपतल्या जाणट्यांक समजून घेवचें. ताची व्हड गरज आसा, आजून वेळ वचूंक ना हे भावनेन… जाण्टे पिरायेंतल्या आवय- बापायचे इश्ट जावचें, तांकां अज्ञानी बाळकां मानून तांचे आवय- बापूय जावंचे, मायेन अपुरबायेन तांची सेवा करची, सेवेंतल्यान तांच्या जिवाक धादोसकाय दिवची. तशें केल्लार तातेवेळार तांच्या ताळ्यार दोन घोंट पडिल्लेवरी जातलें. जाण्टेंपणांत तुमचे मायेचे सावळेंन तीं अनाथ पडचिनात, निराधार जावचीं नात.
तरणाट्यांनो, तुमच्या निस्वार्थी सेवेंतल्यान त्या जाणट्या जिवांक थाकाय दियशात व्हय…?

उल्हास यशवंत नायक
8010061867