भांगरभूंय | प्रतिनिधी
संवसारात वेगवेगळ्या जाती, धर्माचे लोक रावतात. तातूंतले एक- कातकरी लोक (आदिवासी). अजुनुय भोवतेक लोक तांकां
उणाक लेखतात. ह्या लोकां खातीर काम करप म्हळ्यार खरेंच एक समाधानाची गजाल. ‘संवेदन केंद्र- साखळें’ वरवीं समाजांत तांकां मान मेळप, तांच्या सगळ्या भुरग्यांक फावो तें शिक्षण मेळचें, भुरग्यांचें ल्हान पिरायेचेर लग्न करचें न्हय (बाल विवाह), तांकां बरे तरेन जगपाक मेळचें हे खातीर संवेदन केंद्र वावुरता.
केंद्राच्या कामा खातीर दोन दीस महाराष्ट्र भोंवडेर वचपाचे थारायले. शेनवारा दनपारां आमी भायर सरलीं. वट्ट 15 जाणां आशिल्लीं. तांतूत फोंडें- निरंकार वस्तेचेर रावपी दोन कातकरी बायलो आमचे बरोबर आयिल्लीं. शेनवारा सांजवेळार आमी नारुर- हिर्लोकच्या कातकरी वस्तेचेर गेली. गाडयेंतल्यान देवन भितर 15 मिनटां चलत वच्चें पडटा. पावस शिरशिरतालो, थंड वारोय व्हांवतालो. चलपाक एक वेगळीच मजा आयली. ते वस्तींत वट्ट 24 घरां. आमी थंय बसलीं, त्या लोकां बरोबर संवाद सादलो, म्हायती घेतली. तांकां सरकारान 2007 वर्सा रावपाक जागो आनी घरां बांदून दिल्यांत. नारुर- कुडाळा कातकरी भुरग्यां खातीर हॉस्टेल आसा. थंय तीं भुरगीं शिक्षण घेतात. व्हडले भात, उसाच्या शेतानी मानायपण करतात. वैजकी उपचाराची लेगीत वेवस्था हांगा आसा. ते वस्तीचेर ती चवथ आनी हेर सण उमेदीन मनयतात. एकमेकांक मजत करुन एक पुराय कुटूंब कशें तीं रावतात.
आमची रातची रावपाची वेवस्था कणकवलेच्या गोपुरी आश्रमांत केल्ली. सकाळीं जागे आयली ती बेब्यांच्या, सुकण्यांच्या आवाजान. मंद, थंड वारो, पावस आनी पाचवोचार सैम पळय सारको आशिल्लो. हो सगलो देखाव पळोवन खरेंच कोंकणात आयिल्ल्याचें एक वेगळेंच समाधान आनी विसरूंक जावचो ना असो अणभव मेळ्ळो. थंय गोपुरी आश्रमाचे प्रभारी डॉ. राजेंद्र मुंबारकर हांणी एक सत्र घेतलें. तांतूत तांणी गोपुरी आश्रमां विशीं म्हायती दिली. आप्पासायब पटवर्धन हांणी ह्या आश्रमा खातीर केल्ले काम, कश्ट ताणी सांगले. आप्पासायबान 1948 वर्सां आश्रमाची स्थापना केल्ली. हांगा 2001 वर्सा सावन काजू प्रक्रिया उद्देग सुरु केला. आदार कृषी कार्यावळी, दुद वेवसाय, ग्रामीण अर्थवेवस्थे संबदीत रोजगार निर्माण करपाक सुरवात केली. नितळसाणीच्या मळार तर ताणीं खाशेलें काम केलां. तरणाट्या पिळगे मदीं वाचनाची आवड, कला निर्माण जावची म्हूण 9 ऑगस्ट 2015 सावन हांगा वाचन केंद्र सुरु केले. तशेंच वेगवेगळ्या विशयांनी बचत गटांक ते प्रशिक्षण दिवपाचे काम करतात.
हाच्या उपरांत संविता आश्रम, पणदूर हांगां गेली. थंय पावतकच त्या आश्रमाचे एक वांगडी उदय कामत हांणी आमकां पुराय आश्रमा विशीं म्हायती दिली. जीवन आनंद संस्थे वरवीं संविता आश्रम चलता. 2000 वर्सा सावन संदीप परब रस्त्या वयल्या वंचित बायलां, भुरगीं, निराधार भाव- भयणीं हांचे खातीर काम करतात. बेघर, असहाय्य लोकांक जेवण, कपडे, आलाशिरो, वखदां, उपचार आदि हांचे वरवीं ते मजत करता. असहाय्य व्यक्तींक लेगीत मनीस म्हणून स्वाभिमानान जगपाक मेळचें ह्या हेतान तांणी आपल्या हेर वांगड्यान बरोबर 2013 वर्सा ‘जीवन आनंद’ संस्था स्थापन केली. ह्या संवसारांत जांकां कोणूच ना ते जीवन आनंद संस्थेचे आसात, अशी ह्या संस्थेची संकल्पना जावन आसा. रस्त्या वयल्या निराधार लोकांक मनीस म्हणून जगपाक मेळचे हेंच हे संस्थेचे ध्येय. जाण्टे, निराधार, मनोरुग्ण, दिव्यांग अशे 200 परस चड लोक ह्या आश्रमांत आसात. तशेंच थंय आशिल्ल्या भुरग्यांची शिक्षणाची वेवस्था, गरजे प्रमाण वैजकी उपचार ही सगली वेवस्था परब हांणी केल्या. झाडां लावप, नितळसाण करप, भाजयेची लागवड करप, तशेंच शेत रोंवप हे उपक्रम संस्थे वरवीं चालू आसात.
आमी आश्रमांत भितर सरलीं. भितरल्या लोकांक मेळ्ळीं. तांचो जेवपाचो वेळ आशिल्लो. आमकां पळोवन ते खोशी जाले. पूण हांव तांकां पळयना फुडें विचारांत पडलें. जांणी आमकां व्हड केलां, तांकां कोण असो सोडून वचूं शकता? भुरगे अपंग जल्माक आयलां म्हणून ताका कोण सोडपाक शकता? जायते प्रस्न म्हजे मतींत घुंवताले. ल्हान भुरगी अभ्यास करतालीं. तांतूतलीं कांय जाणां 12 वे यत्तेचें शिक्षण पुराय करून शिवण कामा सारकिल्ले कोर्स करपाक वतालीं. जांकां खाटी वयल्यान उठपाक लेगीत मेळना अशेंय जाण्टे लोक थंय आशिल्ले. तांका सगळ्यांक मेळ्ळ्या उपरांत आमी भायर सरलीं.
“हरवले आभाळ ज्यांचे हो तयाचा सोबती,
सापडेना वाट ज्यांना हो तयाचा सारथी”
तांकां पळोवन अशें दिसलें, आमचे कडेन तर तांचे परस खूब कितें आसा. ह्या दोन दिसांत खूब गजालींचो अणभव मेळ्ळो आनी तांतूतल्यान म्हाका एक कळ्ळें, ना म्हणून रडचे परस जें आसा तांतूंत समाधान मानून ताचो खोशेन स्विकार करप चड बरें. संवसारात अजूनुय असो कितलोसोच लोक आसा, जांकां रावपाक घर ना, तांकां पोसपाक तांचीं हक्काचीं मनशां नात. खरेंच संदीप परब हे वंचित लोकां खातीर एक असामान्य, विशेश आनी खाशेलें काम करतात.
उपरांत येतना आमकां सावंतवाडी पॅलेस दिसलो. थंय आमी भोंवडी केली. मुखार मोती तलाव. तो पळयलो आनी गोंयां परतलीं. एकंदरीत पळयल्यार हे भोंवडेतल्यान बरो अणभव आनी म्हत्वाचें म्हणल्यार खूब गजाली शिकपाक मेळ्ळ्यो.
प्राची गांवकार
सुर्ला सत्तरी
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.