टिंग्या

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भुरगेपणच तसा बघलां जाल्यार गोरवां बाळगीत गेला. दीस रात गोरवांच्या फाटल्यान सकाळचो दीस उजवाडलो काय गोठ्यांत तो दीस मावळ्ळो काय परत घरांत येय. सबंद दीस गोरवानीच आसतय तो बघून धावेची परिक्षा पास जातलय असा कोणाक दिसाकत नसला. घरांतल्यानी शाळेंत सुध्दा सांगान पार “तो गोरवांनीच आसत, अभ्यास करीन, वायच लक्ष दी” म्हणान. कारण त्याच वर्सा आमचाच एक सोयऱ्या आमकां शिकोवपाक इल्ला. तेच्या पेपरात दिस्त फेल जालय आणी तेणी घे…. म्हणान तापोवपाक सुरवात केली.
आता खंयचाच भुरग्या म्हटलां काय तेका जनावरांची खूब आवड. मगेर ता कोंबडा, कुत्रो, माजार ना जाल्यार खंयचाय धोर आसू. आमच्या शेजाऱ्याक एकट्याक चार-पाच वर्साचा चेडू आसला. तेका धोर दीसल्या शिवाय ता कसाच जेय नसलां. दीस भर हाम्मा… हाम्मा… करीत रवां. म्हणान बापायन एक दिसा चेडवा खातीर एक बकरो हाडलो. मे म्हयनो सोपांक तेणी हो बकरो हाडललो. पावसाच्या दिसांनी सगळ्यांक हिरव्याच म्हणान तेका काय तितक्या दिसांक ना, पूण पावस सोपलें उपरांत काय करतलय? असो प्रस्न.
कारण दिवाळे उपरांत सगळा सुखांक लागतां. तेवा आमगेर गोठ्यांत चार पाडे आणी एक गाय आसली. तेणी सहज म्हटला, “आमगेर बकरो आसा तो हाड हयसर, थय हाल जातत तेचे” असा सांगला आणी सोमतोच दुसरेच दिसा तेणी बकऱ्याक हाडून पावयलो. मी सामको खूश, कारण एक नवीन जनावर पोसतय तेका पाड्यांच्या बरोबरच बानून दवरी. पूण एकाडो असो केवा तेका सोडूंक ना.
बकऱ्याक हाडूच्या काय दीस पयली टि.वीचेर एक मराठी पिंचर बघललो टिंग्या नांवाचो. असोच म्हाज्या सारख्या एका भुरग्याचो आणी तेचो गोरवांचेर आसललो जीव. म्हाका तो खूब आवाडलो. कितेकेशेच फावटी तो बघताना दुखांनी रडलय सुध्दा. कारण तेतुरला सगळा कथानग म्हाका म्हाजा कसा दिसांक लागला. तेतुरले कितकेशेत गजाली मी स्वता अनुभवलले आणी तो पिंचर बघून मी म्हाज्या बकऱ्याचा नांव टिंग्या दवरलां.
खूब हुशार, गुणी आणी सामको शिटूक. कोणाचाच आयकां नसलो, पूण म्हाजा एकट्याचा मातर सारक्या आयका. एक दीस बांद्या गेंलय. वयताना म्हाजे दिडशी रुपाये निराळे दवरलय. बाजारांत भोवतान एक कुत्र्याचो पटो दिसलो. म्हटला सरळ जर टिंग्याचा गळ्यांत दोरी बांदली जाल्या दोरी लागा शकता. केवाय फास बसा शकता. म्हणान तो पटो घेतलो. दुसऱ्या दुकानार बारीक घुंगरा दिसली. म्हटला ती घेवन गळ्यांत घातलली बरी. कित्याक तर खंयय जर सुटान गेलो जाल्यार घुंगराच्या आवाजा वयल्यान तरी कयटालां.
थंयच बारीक, बरी मोव दोरी दीसली. थोडे पयशे आजून उरलले म्हणान तीन-चार मिटरभर दोरी घेतली. बान्यासून घरां पावलय. कपडे बदलून पयली टिंग्या पुड्यान पावलय. हाडलेलो पटो, घुंगरा आणी दोरी टिंग्याक घातली. मनाक वायच बरां समाधान दिसलां. सदीना सानचो दोन तीन वरां टिंग्याक घेवन भोवडून हाडी. तेवाच काय ता पोट भर चरान घेय. पोट बरां टमटमीत जाय मेरेन खांय.
लजरी, निवलकाणी ना जाल्यार कसलाय काट्याचा झाड खूब आवडां. तेंचो पालो निस्तो बोडकावन बोडकावन खांय. खराड्यान हेलो काय तेची सारकी मजाच जाय. थंय जायो तसो तेका खेळपाक गावा. जायो तसलो पालो खावंक गांवां. खराड्यातसून कसोत वयर सरा नसलो. आमच्या देगेकत मेथयेचा झाड आसा. त्या झाडाचेर घे म्हणान घेवड्याची येल जाल्ली. पालोय बरोच आसलो. ती घेवड्याची पानां मातर खूब आवडीन खाय.
कसल्याय झाडाक तोंड लाय नसलो. जा आवडटा ता जाल्यार निसता बोडकावन खांय. वयर रस्त्यार येरणा सारखीच कसली तरी झाडा आसली. तेची पानां जाल्यार कसोच दवरी नसलो. घरा सकयल एकटो गांवकार तेवा मिरसांगो आणी पोरसूं करी. एका वर्सा तेणी पोरसांत हातभर कुडक्याक चण्याची दाळ उडयल्ली. रुजानय बरी इल्ली, पूण तेका शेंगो मातर जावंक नसले. त्या चण्याच्या दाळीची पाना तेका आवडत. शेजाऱ्यांनी आपला शेतय सोडला. मगेर हेचीच मजा.
आमची पोरसां उलागली काय सगळ्यां पोरसांत होच भोवा. वालीचो पालो, लजरी, धवी भाजी, मिरसांगाचे दाणे बोडकावन बोडकावन खांय. केवा केवा मदल्या दिसांनी सकयल म्हार मेरेर वचान गोरवांक चार हाडी. ती हाडली काय टिंग्याचो बोवाळ चारीक निस्तो गोळ मारी. मगेर तेका वायच मुठभर घातली काय तेचो जीव थण जाय. केवा-केवा चारीक लागान मेलो गौरी आमची गांय आसली तिच्या बरोबर झुजा आसलो.
ती येदी व्हडली गांय आयकता हेका. सोणली मारून धुकलून उडय. मेल्याग राग मातर खूब आसलो. धोपराकडेन केवाय जर हात धरून रवलय जाल्यार धीरी खेळांक फुडें. केवाच खंड्याक हात लावंक जायना. शिंगांक, खंड्याक हात लायलो काय असली तिडक मारी. मेल्याक मगेर काय करू आणी काय नाका असा जाय. मी शाळेतसून इलय काय पयलो साद तेका घाली. मगेर भायर व्हरासर कसोच वगी रवां नसलो.
केवाय जर सोडलो आणी खूब वगत येवंक ना जाल्यार निस्तो साद घातल्यार पुरो आसा थंयसून कमाकम धावत येय. बापूय म्हाजो सदीच म्हणा “दसरो लागी येता तेका आता बारीक करूया.” मगेर तेका मी म्हणी “तुका जायो तू मार, पूण म्हाका सांगू नाका.” “तेका जर मारलय जाल्या मी मातर घर सोडटलय.” असा म्हणी.
शेवटाक तीन वर्सा मेरेन टिंग्याक बाळगलो, पूण मरासर तेका मारूंक दिवंक ना. शेवटाक बाबडो अशाच पावसाच्या दिसांनी काय तरी खावन, पोट फुगोन मेलो.

अद्वैत साळगांवकार
7262095902