भांगरभूंय | प्रतिनिधी
डिजिटल तंत्रगिन्यानाक लागून प्रसार माध्यमांचे मानदंडूच बदलूंक लागल्यात. विदेशांत कांय छापील खबरांपत्रां बंद पडलीं. पूण, तीं डिजिटल पांवड्यार सुरू आसात. आयची पिळगी कागदाचे पेपर वाचीचना. कारण मोबायलाचेर जगभरांतले पेपर मेळटात. कांय जाणांनी वर्गणी आकारपाक सुरू केल्यात. देशी भाशांतल्या खबरांपत्रांनीय मोबायल वाचकांक रीग दिवपा खातीर पटी सुरू केल्या.
कांय नेमाळीं मात ह्या परिवर्तनाच्या काळांत अजून तग धरून आसात. ‘टायम’ ह्या नेमाळ्याक 3 मार्चाक शंबर वर्सां जालीं. हेन्री लूस आऩी ब्रिटन हेडन हांणी तें सुरू केल्लें. थोडेभितर मेजक्या उतरांनी बातमी कथन करप हें टायमाचें खाशेलपण. ‘टेक टायम, इट्स ब्रीफ’ हें ताचें घोशवाक्य. ह्या नेमाळ्यान आपली अशी सादरीकरणाची, मांडावळीची शैली मुखार हाडली. वाचकप्रिय नेमाळें म्हूण संवसारीक नामना मेळयली.
ह्या नेमाळ्यांतल्या न्यूज स्टोरींत संशोधन हो आत्मो आसता. पांटलोभर संशोधन करप आनी पोसोभर वाचकाक
दिवप पूण कशें दिलां हाकाच तर म्हत्व आसता.
टायमाचें मुखपृष्ठ हो भोवचर्चीत विशय. जवाहरलाल नेहरू स खेपे मुखपृष्ठाचेर आयल्यात. टायम भुमिका घेना. सत्या वटेन रावन फक्त हारसो तुजे मुखार दवरचो तशी घडणुकेचीं तासां स्पश्टपणान दवरता. ह्या नेमाळ्याच्या कवराचेर तांबडी चौकोनी देग आसता. अजूनय ती येता. जगभरांतल्यो घडामोडी तुमचे मुखार वस्तुनिष्ठपणान, पारदर्शकपणान दवरपी हें नेमाळें वाचकांच्या मनांत घर करून आसा. कारण विश्वसनीयता.
कोंकणी उतरावळी
ग्रंथशास्त्राच्या कोंकणी उतरावळीचें प्रकाशन आज मंगळारा गोवा विद्यापीठांत जातलें. ग्रंथालय आनी म्हायतीशास्त्र ह्या विशयाचेर ह्या मळावेल्या मिलिंद म्हामल आनी डॉ. कार्लुस फर्नाडीस ह्या दोन जाणकारांनी इंग्लीश- कोंकणी उतरावळ तयार करून ग्रंथालय मळार आनी कोंकणी भाशेच्या मळार मोलादीक भर घाल्या. कुलगुरू प्रा. हरीलाल मेनन हांचे येजमानकेखाला जावपी हे कार्यावळीक लेखक दामोदर मावजो, कोशकार मुकेश थळी आनी कार्यावळ संचालक डॉ. हनुमंत चोपडेकर हाजीर रावतले. ग्रंथालय आनी म्हायतीशास्त्र ह्या विशयाचेर तयार केल्ले हे उतरावळीचो लाव कितल्याशाच थरांतल्या जायत्या अभ्यासकांक जातलो, अशी आस्त आसा. विकसीत जावपी कोंकणी भाशेक हाची खूब गरज आसा. भाशेचें तकनीकी शब्दभांडार वाडत वता तितली भास गिरेस्त जायत वता.
कोंकणींत वेगवेगळ्या विशयांनी पारिभाशीक उतरावळी तयार जात आसात ही समाधानाची गजाल. ‘नीट’ ही एमबीबीएस वैजकी पदवी परीक्षे खातीरचे चांचणी परीक्षेंत सद्याचे स्थितींत कांय भासांतल्यान पेपर बरोवंक मेळटात. तातूंत एक दीस कोंकणी भास लेगीत येवची अशें आमकां दिसता. ते खातीर फिजिक्स, केमिस्ट्री आनी बायॉलॉजी ह्या तीन विशयांचे पेपर जर कोंकणीत दिवचे जाले जाल्यार आदीं आमचे कडेन त्या विशयांच्यो सर्वसमावेशक उतरावळी जाय पडटल्यो. तो वावर सुरू जावंक जाय. युपीएससीच्यो म्हळ्यार आयएएस, आयपीएस आनी आयएफएस सारक्या सेवांच्या परिक्षांचे पेपर कांय जाण मायभाशेंत दितात. एका विद्यार्थ्यान जर राज्यशास्त्र, समाजशास्त्र वा गणित वा माहिती तंत्रगिन्यान ह्या विशयावेले पेपर आपणाक कोंकणींत बरोवंक जाय अशें अर्जांत म्हळें जाल्यार ती गरज भागोवपाक आमचे कडेन साधनां जाय. ही साधनां
म्हळ्यार तरेकवार पारिभाशीक उतरावळी. गोंयांत रोखडेंच कोंकणींत राजपत्र सुरू जावपाचें आसा. अशी घोशणा सरकारान केल्या. तातूंतल्यो कळोवण्यो वा अधिसुचोवण्यो ह्यो विवीध विशयांच्यो आसतात. ते खातीरूय जितल्यो उतरावळी आसत तितल्यो अनुवादकाक बऱ्यो.
कोंकणी नाटक
कोंकणी नाटक नेटान विकसीत जायत आसा. ह्या नाटकाक भूक, तान आसा ती स्वतंत्र मौलीक नाटकांची. देशी नाटककारांच्या संहिताचे आनी विदेशी संहितांचे अणकार कला अकादमीच्या सर्तींत जायत आसात. खरी गरज म्हळ्यार ओरीजीनल नाट्य संहिता. युवा नाटककारांनी बरीं- बरीं नाटकां बरोवन ही भूक भागोवपाची खटपट चलयल्या ही बरी गजाल. जितलीं- जितलीं मातयेचो सुगंध आशिल्लीं नाटकां जातलीं तितली कोंकणी रंगमाची समृध्द जायत वतली. हालींच जाल्ल्या कोंकणी नाट्य सर्तींत वेगवेगळे तरेचीं नाटकां पळोवंक मेळ्ळीं. नाटकांतले संवादांचे उच्चार कोंकणीचे कालेतीक सभावाक दवरून जावंक जाय. नाजाल्यार अनर्थ जाता. एका नाटकांत, हेर लोक खंय गेले, अशें वाक्य नट उलयतालो. हेर हाचो उच्चार हॅर असो जावंक जाय आशिल्लो. ताणें तो हेर म्हळ्यार गुप्तहेर असो केलो. अर्थूच बदललो. उलयतना उच्चार गुळगुळावप, क्रियापदां गिळप, उच्चार स्पश्ट नासप, नाका थंय विराम घेवप, जाय थंय घेवप ना, आवाजाची पट्टी सारकी लावप ना वा जसो मूड, भाव आसा तसो आवाज घुंवडावप ना हें सगळें वाचीक अभिनया कडेन दुर्लक्ष केल्ल्याचें लक्षण. तिनां भितल्लो एक परीक्षक भाशा, साहित्य, उच्चारशास्त्र हांचो अणभव आशिल्लो आसचो, हो आग्रो धरूंक जाय. भाशाशुध्दीची चळवळ वाडूंक जाय.
मुकेश थळी
फोंडें
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
