जाणकाराच्या उपदेशाचें अमृत

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कलसांव घालून शेनवारा-आयताराची वाट पळोवप आनी गांवार हेडून आशिल्लो आनंद वगडावप ही जिणेची मोख न्हय.

खूब वर्सां तो जाणकार त्या दोंगरार रावतालो. एकलोच. आपले खोंपींत. बुदवंत. शाणेपणान भरिल्लो कळसो कसो. आज ताका व्हरपाक दोंगरा मुळसा कडले न्हंयेंत व्हडें आयिल्लें. पयसुल्ल्या जुंव्या वेल्यान. जाणकार सामान बांदतालो. साटली पोटली कवळटालो.
इतलीं वर्सां सकयल्या गांवांतलो एकलोय मश्णो लेगीत कितेंय बरें विचारपाक वा सल्लो घेवपाक ताचेसरीं वचूंक नाशिल्लो. कारण जण एकलो आपल्या जिवाक आपुणूच शाणो समजतालो. निदान आज तरी भोगावळ कर्तव्य करुया, अशें पिरंगत गांवकार एकठावले आनी वयर दोंगरार ताका निरोप दिवपाक गेले.
एक बायलेन मुखार सरून विचारलें – तूं आतां वतलोच सायबा. आमचेंय चुकलेंच तें. केन्नाच तुजे कडेन मेकळेपणी संवाद सादलो ना. आमकां समजावन सांग, अकस्मात कितेंय घडटा, म्हणजे वेंचणूक बी रद्द जाता तेन्ना गोंदळिल्ले भशेन जाता. तेन्ना ताका कशें फुडो करप?
जाणकार सहज झरो ओतचो तसो उलयलो. तुज्या हातांत एकूच गजाल आसा. मत मारप. तें मारूंक मेळ्ळें ना म्हूण खंती जावपाची गरज ना. दुख्खी कित्याक जावप? आमी संवसारांत आयल्यांत आनंद घेवपाक. कारण नासतना पयलींच भड्डून गेल्ले भशेन आमी. पूण कोर्टाचो निवाडो, सरकाराची भुमिका, कायदो खात्याक पयलीं खबर नाशिल्लें काय, एक वर्स सेवा आमदारान दिवपाची गरज आसता म्हूण… पक्षाचें राजकारण, असल्या गजालींचेर चिंतल्यार तुजे तकलेंत घयरूंव जातलो. तुजो आनंद पयलीं वतलो. मुखार वचप. अशें केन्नाच जावंक नाशिल्लें हेंय चिंतप न्ही. जें कितें जाता ताका फुडो करप. तकली शांत दवरप. मागीर संवय जायत रावता. एक दीस मुयो चाबतात, दुसरे दिसा हुमले, तिसरे दिसा काटमुयो, मागीर जळारां, किडी, दोमळे… फक्त रुपां बदलतात. तुवें घट रावप.
ती बायल मात्शी थिरावली.
एकल्या जाणटेल्यान प्रस्न केलो, जीण म्हळ्यार कितें? पयली गजाल म्हळ्यार जीण म्हळ्यार खेळ न्हय. पोरकारी न्हय. फोल्ग न्हय. जीण हो घडिचार गंभीर आसा. आपलें काम मनासावन करप, आनंदी रावप आनी आनंद दिवप ही जीण. कुसकीं अप्रसन्न बाविल्लीं तोंडां करून भोंवपाची गरज ना. असलीं रुपणीं दिसलीं जाल्यार आपणें पयस रावचें. तो गंध आपणाक बादता. जनावरांक सत्य म्हळ्यार कितें हें कळूंक शकना. मनशान त्या सत्याक समजून ताका दसप ही जीण. जगचें शादुरकायेन एकेक खीण. सैम पळोवचो. मळब, उदका स्रोत.
कलसांव घालून शेनवारा-आयताराची वाट पळोवप आनी गांवार हेडून आशिल्लो आनंद वगडावप ही जिणेची मोख न्हय.
आपले भाशेचेर प्रेम कशें करचें?
प्रेम ही गजालूच अशी आसा, की तें कसलेंय प्रेम आसूं, कशें करचें हें सांगचें कित्याक पडचें? तें सिध्द करपाक हाका ताका कित्याक सांगूंक जाय? आपूण आपले मायभाशेक देणें लागता ही समज आसत जाल्यार पोटतिडकीन, प्रामाणीकपणान आपलें योगदान दीत रावचें. ते खातीर खंयचेच संस्थेंत वचून पदाधिकारी जावपाची गरज ना. कदेलांचेर मिरोवन प्रेम वाडना. योगदान गुणवत्तेचे नदरेन दिशीं दिशीं वाडूंक जाय. तें साहित्य आसूं वा निखटी सेवा आसूं.
एका तरणाट्यान प्रस्न केलो. म्हजी चूक जातकच म्हाका अपराधी जाल्ल्याची भावना जीव खायत रावता.
जाणकारान सांगलें – चूक जातकच तुका कळटा, पश्चात्ताप जाता ही बरी गजाल. चूक कोणेय दाखोवन दिली चूक मागची. माफी मागची. सुदारपाचो यत्न करतलों अशें स्वता कडेनूच थारावचें. चूक स्विकार करता तो सामको शाणो. चूक जालीच कशी अशें केन्नाच म्हणचें न्हय. आतां हांव केन्नाच चूक करचो ना अशें म्हणप हो अहंकार. शिकचें. पडलो काय उठचें आनी तातूंतल्यान कितें तरी उखलचें.
एका ल्हान भुरग्याक हांडीर मारून एक बायल मुखार सरली आनी तिणें जाणकाराक प्रस्न केलो – कशें कितें कितलें उलोवचें तें सांगशात?
गरजूच आसा जाल्यार उलोवचें. चड उलोवचें न्हय. दुसऱ्याक दुखत अशें एक उतर नाका. आपूण केदें दुसरो केदे पिरायेचो हाचें धंगण बाळगुचें. मीठ लाया म्हाका खाया असो पचपच करपी संभाशण नाका. गंभीर उतरां जाय. पातोळपणा लागोळपणा नाका. गोडसाणीन भरिल्लीं उतरां काळजाच्या गाभ्यांतल्यान येवचीं. मायेमोगान उलोवचें. सवकासायेन, थंडसाणीन मुद्दे क्रमवार मांडचे. चिमटीभर विनोदाचें कारंजेंय जाय.
एक भुरगो मुखार सरलो आनी ताणें आपली व्यथा मांडली. खंत सांगली. आचार्य, अभ्यासाचेर लक्ष लागना. कितें करूं?
खंय तरी तें लागता. थंयचें काड आनी अभ्यासाक दसय. गगन न्हय तें. दिसूयभर मोबायलाचेर कुटूकुटू दोनूय हाताच्या बोटांनी खेळपाक लक्ष लागता. कितलो वेळ थंय दिवप आनी कितलो वेळ आपल्या दीसपट्ट्या शिकपाच्या कामांत दिवप हाका तारतम्य जाय. विवेक जाय. वेळ गेलो काय येना. मागीर पस्तावन कांयच फायदो ना. लक्ष ध्येयाचेर जाय.
जाणकारान आपली नदर आपल्या व्हडेकाराचेर मारली. तो ताका कुरू करतालो. येतां येतां असो साद जाणकारान घालो. ताणें दोन पावलां मुखार घालीं. ताचें सामान उखलपाचें काम एका तरणाट्यान केलें. जाणकार निर्विकार आशिल्लो.
ल्हान भुरग्यां विशीं सांग. एके आवयन सांगलें.
जाणकार धीरगंभीरपणान उलयलो. तुमकां दिसता तुमी भुरग्यांक खोशी करतात. तीं सामकीं आनंदी आसतात. तातूंत उफेत आसतात. हांसतात, खिदळटात, किटकिट्टात. आमी तांकां आनंद दिवंक शकतात. जाय जाल्यार तांचेच कडल्यान आनंद आमी घेवचो. ती आतांच्या खिणांत रमतात. जगतात. व्हदोळ, फाल्यां हें भुरगीं नेणा. हेंच आमी शिकचें. वर्तमानात जगचें. भुरग्यांक मेकळीक दिवची. आपलीं मतां तांचेर थापप नाका.
जाणकारान देंवपा खातीर सपणांचेर पावल दवरलें. लोकांक हात दाखयलो. निमाणचीं निरोपाचीं उतरां सांगलीं. उपदेशामृत.
बरीं करून एकचारान रावात. हाचें ताचें तासून वेळ वगडावं नाकात. दुस्वास, कुसकेपणा पयस सारात. काळजा आयदनांत स्वच्छ शुध्द प्रेम भरात. तुमकां जिवाक बरें दिसतलें. जे तुमचे लागीं येतात तांकां तुमच्यांतलीं शुभ स्पंदनां, कंपनां, तरंग भेदून वतले आनी तांकांय सकारात्मकतेची ल्हारां मेळटलीं. जीण सार्थकी लायात.
जाणकार व्हड्यांत वचून बसलो. ताणें फाटल्यान पळेलेंच ना. उदकाचीं वर्तुळां कापीत तांडेलान व्हडें तांडीत मुखार व्हेलें…

मुकेश थळी
फाेंडें