जबाबदार कोण?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

– अमर पाटील

खंयच्याय  बऱ्या वायट गजालीक जबाबदार कोण? असो प्रस्न येताच ताची नेमकी जाप दिवप कठीणूच. अशा वेळार एकामेकांक बोटां दाखोवपूय जाता.  जबाबदार कोण? हो तसो व्हड प्रस्न. जण एकल्याक आपले जिणेंत जें घडटा ताका जबाबदार कोण असो प्रस्न येताच येता. आयज हांव त्रासांत पडला, ताका जबाबदार कोण? आयज हांव येसस्वी आसा, ताका जबाबदार कोण? आयज म्हजीं भुरगी म्हाका आयकनात, ताका जबाबदार कोण?, कामार, समाजांत म्हजें म्हण्णें कोणूच आयकून घेना, ताका जबाबदार कोण? असो प्रस्न कितल्याश्याच जाणांक पडटाच पडटा. 

आयज आमी कितल्याश्याच सुवातींचेर पळयतात, खंयची एखादी चूक घडली, लुकसान जालें, खेळांत हरले जाल्यार जबाबदार कोण काय म्हूण प्रस्न येताच येता. जबाबदारी धुकलपाच्यो एक न्ही तर कितल्योश्योच तरा आसात. मेजूंक गेल्यार मेजून सोंपचेना, बरोवंक गेल्यार बरोवन सोंपचेना. इतल्यो जबाबदारी धुकलपाच्यो तरा आसात. 

कितल्याश्याच काळा सावन जबाबदार कोण काय म्हूण प्रस्न येता. राजा, महाराजा, पंडित, आचार्य, महापंडित अशे कितलेशेच जाले आनी गेले, मात नेमकी जाप कोणाकूच मेळ्ळी ना. पुरातन काळा सावन चुको घडटात, आयजूय घडटात. चुको घडिल्ल्यान मोठे अरिश्टय येता, तेन्ना जबाबदार कोण म्हूण प्रस्न मुखार येता. आतां वर्ल्ड कपांत पाकिस्तान, न्युझिलॅण्ड, श्रीलंका सारकिल्ल्यो व्हड टिमी भायर पडल्यो. तांकांय जबाबदार कोण काय म्हूण प्रस्न पडलाच आसतलो. एका- दोगांचेर जबाबदारी धुकलून तांकां टिमींतल्यान भायर काडपाचो प्राचीन उपायूय येतलोच. मात, नेमको जबाबदार कोण? हाची जाप मात मेळची ना. आदींय मेळूंक ना आनी फुडेंय मेळची ना. 

जबाबदार कोण? असो प्रस्न येताच दुसऱ्यां कडेन बोटां दाखोवपाची कला खुबश्या जाणां कडेन आसाच आसा. फाटल्यान बोट दाखयलें काय आपली जबाबदारी सोंपली. फुडल्यान होच जबाबदार अशें सांगपाची कापाझदाद फकत खरें उलोवप्यां कडेनूच आसा. जबाबदारी धुकलप्यां कडेन तर आसचीच ना. जबाबदारी धुकलपाची कला कचेरेंनी चडशी दिश्टी पडटा. 

एखाद्यान कामाची जबाबदारी घेतली काय वांगडी आमी त्या गांवचेच न्हय अशें वागतात. जबाबदारी घेवप म्हणल्यार आंगार ओडून घेवप अशें जबाबदारी घेवप्याक दिसपाक जायना. जबाबदारी घेवप्यान अमूक काम सोपोवपाची, पुराय करपाची जबाबदारी घेतिल्ली आसता, ती वांगड्यांचो तेंको मेळटलो ह्या विस्वासान. मात, वांगडी तुवें जबाबदारी घेतल्या तूच कर अशें म्हणून कूस मारतात, असले प्रकार कॉर्पोरेट सॅक्टरांनी घडटा.  खंयच्याय कामाची जबाबदारी घेतल्या उपरांत ती जबाबदारी घेवपी एकोडो पडल्यार ताका सगळो संवसार ताच्या आड आसा काय कितें अशें दिसपाक लागता. तेन्ना कोणूय खंयचीय जबाबदारी घेता तेन्ना ताच्या आदाराक सदांच तयार रावपाची जबाबदारीय वांगड्यांची आसता. 

जबाबदार ह्या शब्दाक जायत्या जाणांनी चुकीच्या अर्थान घेतला. अमुक गजालीचेर कोण जबाब दितलो असो तो प्रस्न, मात चुकीचे सगळे एखाद्याचेर घालप असो अर्थ लावन सोडला. जबाबदारी घेवप हाचो अर्थ सगळ्या संवसाराचो भार आपल्या तकलेर घेवप असो जायना. कितलेशेच जाण जबाबदारीच्या वज्या पोंदां चिड्डल्यात. कामार अमुक जबाबदारी आसा, घरांत अमुक जबाबदारी आसा. म्हज्या बगर हें काम कोणूच करपाक शकना, अशें म्हणपी तांच्या परिस्थितीक स्वताच जबाबदार आसतात. जबाबदारी म्हणल्यार कितें?, ती कशी तडीक लावपाक जाय? हाची योग्य आंखणी आसपाक जाय. नाजाल्यार जबाबदारीचें वजें व्हड जावन तो दुख्खाचो दोंगोर दिसपाक लागता. 

खंयच्याय गजालीच्या बऱ्या वायटाक आपूण जबाबदार म्हूण तुमी ठाम रावले जाल्यार फुडें कितें जावपाचें तें बरेंच जातले. मात, तुमी हांव जबाबदार न्हय, दुसरो कोणतरी, तो अमको-अमको अशें म्हणून जबाबदारी फांफूडपाक लागल्यार जीवितभर त्याच चक्रांत घुस्पतले. तुमी मनीस म्हूण परिपक्व जाल्या उपरांत तुमकां तुमच्या जबाबदारीचे भान उरता. तुमी खंयचीय गजाल तडीक लायतना विचार करूनूच सगलें काम करता. अपेस हो जीविताक भाग. केन्ना केन्ना बरें काम करतना अपेस येता. तेन्ना त्या गजालीक तुमी स्वता जबाबदार आसा जाल्यार जबाबदारी घेयात. दुसरो जबाबदार म्हूण दिसता जाल्यार पुराव्या सयत अमूकच जबाबदार म्हूण निश्चीत करात, तशें केल्या उपरांत तुमी फुडें येसाचो मार्ग योग्य पद्दतीन सोदूंक शकता. जबाबदारीन फुडलीं कामां तडीक लावपाक शकता. 

जबाबदारी हो शब्द बुद्दीचो खेळ न्हय. जबाबदारी हो विवेक बुद्दी वापरपाची गजाल. जबाबदारी घेतल्या उपरांत कामां काल्पनीक पद्दतीन फुडें वचना, ते खातीर वास्तव पळोवन जबाबदार व्यक्ती कसो वागून, जबाबदारीन काम फुडें व्हरचें पडटा.  जबाबदारी घेतल्या उपरांत ती तडीक लावन स्वताक सिद्द करपाची एक संद आसता. स्वताक सिद्द करतनाच बऱ्या फुडाराचोय तो मार्ग आसता. एकल्यान जबाबदारी घेतल्या म्हूण तोच सिद्ध करतलो, तोच फुडें वतलो अशें ना. ताच्या वांगड्यांकूय ती एक संद आसता. एकठांय फुडें वचपाचो तो एक मार्ग आसता. 

एखादेवेळार परिस्थिती हाताभायर गेल्या जाल्यार ती जाग्यार घालपाची जबाबदारी घेवप एक जबाबदार व्यक्तीचें लक्षण. ताणें जबाबदारी घेतल्या म्हण्टकच ताणें संबंधितांक आपूण सांगता तशेंच कर म्हूण सांगप बरोबर न्हय. जाल्यार ताणें परिस्थिती हाता भायर घालपी जबाबदार व्यक्तीक सुदारपा खातीर ताची खरी शक्त जाणून घेवन ते नदरेन ताका उर्बा दिवन ताचेर अतिरिक्त कामाची जबाबदारी दिवपाक जाय, तशेंच हेरांकूय तांची जबाबदारी कितें हें दाखोवन दितना, तांचेरूय कांय जबाबदारी दिवपाक जाय. 

घरांत खंयचीय गजाल हाता भायर गेल्या आसत जाल्यार ताचेर जबाबदार व्यक्तीन चूक मानून घेवन जबाबदारीन सगल्यो गजाली जाग्यार घालपाक जाय. भुरग्यांनी शिकतना कांय चुको घडल्यार ह्या चुकांक दुसऱ्यांक जबाबदार धरपाक जायना, जें घडला ताका आपुणूच जबाबदार म्हूण मानून घेतल्यार फुडाराक ती जबाबदार नागरिक जावपाक शकतात. 

एखाद्यान जबाबदारी घेवपाक शिकत जाल्यार तो एकेतरेन फुडारीच जाता. ताचेकडेन खंयच्याय कामांत फुडारपण करपाची तांक येता. जबाबदार मनीस म्हूण ताका बरीं, व्हड कामां मेळपाक लागता. जबाबदारी हें वजें न्हय तर एक संद म्हूण पळयल्यार ती व्यक्ती निश्चीतच एक व्हड व्यक्तीमत्व जाता.