भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आपलें जिवीत हें स्वताच्या समाधाना खातीर, स्वताच्या मना सारखें जगपाचें आसता. तें जगतना कसल्याच अडीं- नडींक सुवात नाका!
जे तरेन मनशाच्या मनाची जडण- घडण जाता ते प्रमाण ताचे आचार- विचार घडटात. सकारात्मकता, मोग, श्रद्धा, विज्ञानीक नदर, विवेकबुद्ध आदी गजाली आमकां एखादे गजाली कडेन थारावीक नदरेन पळोवपाक प्रेरीत करतात. केन्ना केन्ना आमी दुस्वास, अंधश्रद्धा, अविवेकीपणान प्रेरीत जावन निर्णय घेतात. मंगेश पाडगांवकर आपले एके कवितेंत म्हणटा- ‘सांगा कस जगायच? रडत रडत की गाण म्हणत? तुम्हीच ठरवा… अर्धा पेला भरला आहे अस म्हणता येत आणि अर्धा पेला रिकामा आहे असही म्हणता येत. आता अर्धा पेला भरला आहे अस म्हणायच की अर्धा पेला रिकामा आहे अस म्हणायच तुम्हीच ठरवा…’ अर्दो पेलो भरिल्लो आसा वा अर्दो पेलो रितो आसा म्हणप ही मानसीकताय. अश्या वेळार नकारात्मक चिंतपी मनशाच्या मनाचेर ताण येता. तातूंतल्यान निर्शेणी येता आनी ताचो परिणाम ताच्या वावराचेर जाता.
एकदां एका प्राध्यापकाक मेळपाक ताचे कांय आदले विद्यार्थी ताच्या घरा येतात. खूब वर्सां आदीं एकाच वर्गांत शिकपी आनी आयज जिविताच्या विंगड विंगड मळांचेर वावुरपी ते इश्ट खूब वर्सां उपरांत एकठांय आयिल्ले आसतात. पोरण्यो यादी काडटां काडटां केन्ना ते आपापल्या कामा विशींच्यो, नात्यांतल्यो खबरो, कागाळी करपाक लागतात तें तांच्या लक्षांतच येना. तांचें उलोवणें आयकुपी प्राध्यापकाच्या मात हें लक्षांत आयले बगर रावना.
तो रांदचेकुडींत वता आनी स्वता तांचे खातीर कॉफी करता. ती कॉफी तो जाणीवपूर्वक कांय नव्या, कांय पोरण्या, कांय म्हारग्या जाल्यार कांय साद्या, कांय चकचकीत जाल्यार कांय रंगान विटिल्ल्या कपांनी घालता आनी तांचे मुखार हाडून दवरता.
सगले आपापलीं कपां उबारून कॉफी पिवपाक आरंभ करतात. शिक्षक म्हणटा, “तुमी एक गजाल मतींत घेतल्या? हांवें कॉफी तुमचे मुखार हाडून दवरली आनी तुमी सगल्यांनी सादीं दिसपी कपां थंयच दवरून चकचकीत आनी नवीं कपां बेगीबेगीन उबारलीं”.
“वास्तवीक आमी एक गजाल मतींत दवरपाक जाय. कपाचो आनी ताचे भितरले कॉफीचो थेट संबंद कांयच आसना. कॉफीची रूच ती खंयच्याय कपांत घाली तरी तीच उरतली. आमची मोख खरें म्हणल्यार कॉफी आसपाक जाय. पूण आमी जाणटां- अजाणटां भुलतात त्या कपांक. हांवें कपां हाडून तुमचे मुखार दवरलीं तशें बरीं दिसपी कपां काडपा खातीर तुमचे मदीं नकळटना सर्त सुरू जाली. तुमचें लक्ष आपसुकच दुसऱ्याच्या कपा कडेन गेलें. तुमी दोनय कपांची तुलना सुरू केली”.
इतलें सांगून प्राध्यापकान फुडें म्हणलें, “जिवीत म्हणल्यार आमच्या हिसबान कॉफीचें हें कप कशें! नोकरी, संपत्ती, समाजांतली सुवात आमकां म्हत्वाची दिसता. ह्यो गजाली म्हणल्यार जिवितांतलीं विंगड विंगड साधनां. तीं तुमच्या जिविताची व्याख्या करिनात वा तुमच्या जिविताचो दर्जोय बदलनात. पूण आमी तांकांच प्राधान्य दितात.”
आमच्या जिवितांत आमी कपांक मोल दितात. कॉफी दुय्यम मानतात. खरें म्हणल्यार आमच्या जिविताची मोख कॉफी आसता. देखून आमी कॉफीचो पुराय आस्वाद घेवपाक जाय. कपांच्या बाह्य रुपाक भुलपाची चूक करपाक जायना. जांचे कडेन चकचकीत आनी झगझगीत आसा तेच सुखी आसतात हो आमचो भ्रम. कांय जाण आपले कडेन आसा तेंच बरें मानतात आनी सुखी रावतात. तांकां कोणाचो दुस्वास नासता, तांची कोणा कडेन सर्त नासता आनी तांकां आपलें ध्येय साध्य करपाक अनैतीक मार्ग आपणावपाचोय नासता.
एकदां एक शिक्षक आपल्या विद्यार्थ्यां मुखार दोन वळी काडटा. एक आकारान ल्हान आसता जाल्यार दुसरी तिचे परस व्हड. शिक्षक विद्यार्थ्यांक ल्हान आशिल्ली वळ व्हड करपाक सांगता. एक हुशार विद्यार्थी मुखार सरता आनी व्हड आशिल्ली वळ इल्लिशी खोडटा आनी दुसरे वळी परस तिका ल्हान करता. तें पळोवन दुसरो एक विद्यार्थी मुखार येता. तो पेन्सील हातांत घेता आनी ल्हान आशिल्ली वळ दुसऱ्या वळी परस व्हड करता. दुसऱ्याक ल्हान केले बगर आपूण व्हड जावपाक शकता म्हणपाचें शिक्षक दुसऱ्या विद्यार्थ्याच्या कृतींतल्यान विद्यार्थ्यांक दाखोवन दिता.
आमी हेरां परस वेगळे हें दाखोवन दिवपाच्या यत्नांत आमी सदांच दुख्खी उरतात. जो मनीस स्वता पारदर्शक आसता ताका दुसऱ्यांच्या प्रमाणपत्रांची गरजच पडना. हेरांनी केल्ल्या तोखणायेची ताका आशा- अपेक्षाच नासता. केन्ना केन्नाय तोखणाय मुखा वेल्या मनशाच्या पदाचेर, पयश्यांचेर वा कसल्या तरी विवशतायेचेर आदारिल्ली आसता. पूण स्वताच स्वताची केल्ली तोखणाय ही वस्तुनिश्ठ आनी सत्याचे बुन्यादीचेर उबी आसता. सतत आपणेंच आपल्याच केल्ल्या निरिक्षणांचेर आनी अणभवाचेर निंबून आसता. आत्मस्तुती न्हय ती. आत्मपरिक्षणांतल्यान मेळिल्ल्या गुणांची ती पारखणी आनी तोखेवणी! तशें करता ताका हेरांनी केल्ल्या तोखणायेची गरज पडना.
निदा फाजली हांचो एक सुंदर शेर हालींच वाचिल्लो. ताचो कोंकणी अणकार असो-
रखरखीत वता विशींची कागाळ ती कसली,
ह्या वर्सा पावसाळ्यांत कांय झाडां लावया…
जिवितांत कागाळ करपा इतली सोंपी गजाल ना. पूण जाप सोदतले जाल्यार तकलेक ताण दिवचो पडटा. जंय जाय थंय तकलेक ताण दिवपाक आमी फाटी सरतात. नाका थंय गरजे भायली चिंता ओडून घेतात. रखरखीत वताची चिंता करीत बसचे परस पावसाळ्यांत झाडां लायल्यार प्रस्न सुटावो जाता. चिंता मिट्टा.
चिंता आनी चिता हांचो खूब लागींचो संबंद आसा. चिंता मनशाक चितेच्या लागीं व्हरता. ती मनशाक निश्प्राण करता आनी चितेच्या सुवादीन करता.
आपलें जिवीत हें स्वताच्या समाधाना खातीर, स्वताच्या मना सारखें जगपाचें आसता. तें जगतना कसल्याच अडीं- नडींक सुवात नाका!
अनंत अग्नी
9422439903
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
