भांगरभूंय | प्रतिनिधी
रामनवमी जाली काय सांखळेकाराक चैत्र पौर्मिणेचे वेध लागतात. त्या दिसा विठ्ठल रखुमाईच्या देवळात चैत्रोत्सवाक सुरवात जाता. गांवाच्या मदीं आशिल्लें आकर्षक मोठे संगमरवरी देवूळ नदरेक पडता. देवळाच्या चारुय वटेन व्हडले पटांगण आनी ल्हान- ल्हान सोबीत देवळां. पांडुरंगाचें देवूळ, भवानीचे, मारुतीचें, ब्रह्माचें देवूळ, पुंडलिकाचे देवूळ आनी तेकुनच झुळझुळ व्हावपी व्हाळवाट न्हंय म्हणजेच सांखळेकाराक एक वरदान अशें म्हणीन दिसता.
दसमीच्यान ह्या उत्सवाक सुरवात जाता. देवळाची रंगरंगोटी विजेची रोषणायेन जण एकट्याचे दोळे दिपून वतात. देवळाचे भितर गर्भकुडीन विटे वयर कंबरेचेर हात धरून आशिल्ली विठ्ठलाची काळी पाशाणी मुर्ती आनी दोन्ही वटेन सत्यभामा- रुक्मीणी कोणाची तरी आपल्या भक्ताची आतुरतेन वाट पळयता अशें त्या खिणाक दिसता. दर राती देवाची पालखीतल्यान मिरवणुक काडटात. फाटल्यान वारकरी भाविक टाळ मृदुंगाच्या तालार “सापडला वनमाळी, गोपाळाच्या मेळी सावळा” हे गीत गायत चलतात. बँड बाजा वाजयत पालखीचे देवळाक प्रदक्षिणा घालता. सगळे भाविक श्रद्धेन ह्या उत्सवाक सगळ्यो राती हजेरी लायतात.
राणे कुटुंबियान उबारिल्लें हें उत्तर भारतीय शैलीचे अशे दिव्य देवूळ सहसा गोंयात खंयच पळोवपाक मेळना. हे देवूळ म्हणजे सांखळेकारांचें श्रद्धास्थान. ‘सांखळेच्या विठ्ठलाचे दर्शन घेवप म्हणजे पंढरपुरच्या विठुरायाचे दर्शन घेतलें’ अशी लोकांमदीं श्रद्धा निर्माण जाता. देवळाचे कुशीकुच भव्य मंडप उबारतात. थंय मामा मोचेमाडकारांचीं नाटकां जातात. नाटक पळोवपाक अफाट गर्दी जाता. रामायण, महाभारतातल्यो घडणुकी हुबेहुब मोचेमाडकार सादर करतात. ढाल, तलवारी, गदा हांचें युद्ध पळोवपाक मजा येता. बच्चे कंपनी तर खुबच खुश जातात.
देवळाचें भायले पटांगण तर तरेभाशेच्या ल्हान- व्हड दुकानांनी भरता. भुरग्यांची खेळणी, बायलांच्यो संवसारक लागता त्यो वस्तु, साडी, रेडीमेड गारमेंटस, मिठाई दुकानां, आयस्क्रीमाचीं दुकानां. भुरग्यांक, बायलांक कितें घेवं, कितें नाका अशें जाता. खरेंच सेल पळोवन मन धादोस जाता. फेरीक भोंवतना नात्यागोत्यांची मनशा मेळटात. गर्मीचे दीस आशिल्ल्यान कोल्ड ड्रींक, आईसस्क्रीम खायन खायन दिसता. चैत्र पुनव दसम ते पुनव मेरेन दबाजात मनयतात. निमाण्या दिसा हनुमान जयंती. हनुमानाक पाळण्यात घालतात. चैत्र पुनवेचे मुखेल खासियत म्हणजेच फांतोडेर मोचेमाडकाराचे नाटक सोंपले रे सोंपले की विरभद्राचे पदार्पण जाता. पुराणात वीरभद्राक खाशेले महत्व आसा. मंडपा भायर घाल्ल्या तणाच्या उज्या भोंवतणी सगळ्यान पयलीं नाचता ताल आनी मृदंगाच्या तालार हातान दोन तलवारी घेवन ‘धिन्ना था थय्या धिना थंय” ह्या गजरान तणा भोंवतणी नाचता. मागीर तो सभामंडपान येता. ताची वेषभुषा, रंगभुषा आभुषण आनी ताचे रौद्ररूप पळेनशें दिसता. ताच्या कपाळी लायिल्लें भस्म तांचो मुखावळो रागीष्ट कसो दिसता. ताचे फाटीर सुंदर फोलिनी सजयल्ली आनी तांका सभोवती लायिल्ले तांबड्या पताकांची प्रभावळ (अब्दागीर) खुलुन दिसता. संबंध मंडपभर वीरभद्र नाचता, फेरयो मारता. ताल मृदंगाच्या तालार थंयथंय नाचता तांच्या चारुय वटेन लोक हजर रावतात. ल्हवू ल्हवू ताचेर भार (अवसर) येता. तो चड आक्रमक जावचो न्हय म्हणून ताचे सगळे वांगडी सगल्यान पयलीं ताका धरतात. हातांतल्या तलवारी काडून घेतात. मागीर ताका देवळांत व्हरून ताचेर तिर्थ मारतात. कांय वेळान तो शुद्धीर येता. उपरांत रथोत्सव जावन चैत्री उत्सव सोंपता.
सिद्धी तिळवे
9158200956
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
