चॅकमेट

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सकाळच्या धा वरांचेर भैरवीक जाग आयली. ताची तकली सामकी जड जाल्ली. तशेंच तें उठलें आनी स्वताक नग्न परिस्थितींत पळोवन ते कांचवेलें. ताणें मोठ्यान बोब मारली. प्राचीक कळ्ळें आपलो प्लान येसस्वी जालो म्हूण.

अॅब्युलन्साच्या सायरनार एके बांयटीक ट्रॉलीर घालून ऑपरेशन थेटरांत हाडली. “दोतोर इमर्जन्सी केस आयल्या. अर्जन्ट डिलीव्हरी करची पडटली” म्हणत नर्स दोतोराच्या केबीनांत धांवत आयली. “किदें जालां?” दोतोरान विचारले.
“दोतोर पेशंटाक आठवो म्हयनो लागला, काँप्लिकेशन्स आशिल्ल्यान आॅपरेशन करचें पडटलें, आतांच. सगळी तयारी जाल्या”. नर्सीन दोतेराक म्हणलें. दोतोरान कपडे चडयले, मास्क बांदलो आनी हातांक लुआंव घालतना दोतोराची नदर पेशंटाचेर पडली आनी तो थक्क जालो. पयलेच खेपे ऑपरेशन करतना दोतोराचे हात -पांय कडकडपाक लागले. स्वताक सावरीत दोतोरान नर्सीक म्हणलें. “प्रकरण गंभीर दिसता, आमकां वरिश्ठ दोतोराक आपोवचो पडटलो”. वरिश्ठ दोतोराक आपोवन ऑपरेशन सुरू केले. ताचे कुशीक उबो आशिल्लो दोतोर मात, टण टण टण शाळेचे घांटीर घुमत काळचक्रांत घुस्पलो. शाळेची घांट वाजली. प्रार्थना म्हणून टिचरीन वर्ग सुरू केलो. तितल्यान भैरवी बटवो सांबाळीत, विणयेचे रेबीन बांदीत वर्गांच्या दारार पावले. टिचरीन ताका भितर घेतलें. सुधा टीचरीक ताची परिस्थीती खबर आशिल्ल्यान ती ताका केन्नाच कांयच म्हणनासली. ह्या वर्सा भैरवीक स्कॉलरशिपीचेर शाळेंत दाखलो मेळिल्लो. भैरवी गरीब घरांतलें. शिकपाक हुशार. हेर कार्यावळींनी पसून फुडें. ताचो बापुय शेतकार. गांवचो लोक ताका रामदाद म्हणटाले. ताका तीन भुरगीं. शेतांत भाजीपालो रोंवन भुरग्यां, बाळांचें पोट भरतालो. तो मिरसांग, भाजयो, कणगां, अळसांदो, पावसांत भात रोंयतालो. म्हालाक दर बरो मेळचो म्हूण तो दीसरात शेतान वावुरतालो. रामदादाली भुरगीं कश्टी, हुशार. रामदादाक तांचोय हातभार लागतालो. तीनुय भुरग्यां मदीं भैरवी हुशार. ताणें परिक्षेंत बरे मार्क मेळोवन स्कॉलरशिपीचेर कॉलेजींत प्रवेश घेतिल्लो. रामदादाक ताचो सदाच अभिमान. बापायक भैरवी म्हणटालें ‘दाद रे आनी थोडोच तेप कास्तीक काडची पडटली रे तुका. एकदा म्हजी नोकरी लागली की तुजो सगळो भार हांव म्हज्या भुजांर घेतलें. मागीर तुवें सुसेग घेवप.’
फात्यापारार दादा बरोबर बायल – भुरगीं रोप्यांनी शिंपपाक वतालीं आनी शेतांतलें काम सोंपोवन भैरवी आनी ताचीं भांवडां शाळेंत धांवतालीं. सदचे भशेन टिचरीची परवानगी घेवन भैरवी वर्गांत भितर सरलें. शिक्षिकेन नवो पाठ शिकोवपाक सुरवात केल्ली तितल्यान प्यून वर्गांत पत्र दिवन गेलो. पत्र पळयताच शिक्षिकेक सट करुन याद आयली. तिणें गिरीश आनी भैरवीचे नांव घेतलें. “तुमकां दोगांयकुय विज्ञानाचो प्रकल्प करुन ताचें राष्ट्रीय पातळेर प्रदर्शन करपाक आमीं वेंचुन काडल्यांत.’ सुधा टिचरीन जाहीर केले. सगळ्या भुरग्यांनी ताळयांचो गडगड केलो. प्राचीन टाळी वाजयली, पुण तातपुरतीच. ताच्या मनांत दुस्वासाचो जाळ पेटिल्लो. मन कुसोवन तोंडार हांसो फुलोवन दोगांयकुय “congratulations guys” म्हणत प्राचीन तांचें अभिनंदन केले. भैरवी वर्गांत नवें आसलें तरी सगळ्यां मदीं तें रोखडेच घोळपाक लागिल्लें. ताका आपले हुशारकेचो घमेंड केन्नाच नासलो. दुसऱ्याक सतत पालव दिवपी, गरजेक पावपी असो स्वभाव ताचो. प्राचीक मात भैरवी सदांच खटकतालें.
प्राची गिरेस्ताली नात. ताच्या रक्ताच्या कणाकणांत गिरेस्तकाय, घमेंड सळसळतालो. वर्गांतली सगळीं भुरगीं अभ्यासा अडी-अडचणीक भैरवीची मदद घेतालीं ताची प्राचीक सदांच नसाय जाताली. गिरीशुय हालीं ताच्याच बरोबर आसतालो. गिरीश प्राचीचो आतेभाव. तो शिकपाक तांगेर आसतालो. सामको सरळ आनी सादो. ताका सगळीं सारखींच आसलीं. सगळीं भुरगीं एकाच गांवचीच आशिल्ल्यान शाळे उपरांत पांयवाटेत धुमशेणां घालीत घरा परततालीं. प्राचीक मात भैरवी खटकतालें, म्हण ताणें भैरवीचो काटो काडपाचें थारायलें. हळुहळू प्राचीन भैरवी कडेन इश्टागत जुळयली. दोगांचीय दाटी वाडत गेली. निमणी आपली येवजण चालीक लावपाचें प्राचीन थारायलें आनी सगळ्या वर्गमित्रांक पार्टेचें आमंत्रण दिलें.
“आगो! तुजी मम्मी पप्पा तापोवचींना मुगो तुका? ” भैरवीन प्राचीक विचारलें. तांची तूं चिंता करीनाका. मम्मा पप्पाचे परवानगेन हांव सगळी तयारी करतलें. यू डोन्ट वरी ओके”. दनपारां भैरवी घरा पावलें. हात पांय धुवन सगळ्यां बरोबर जेवपाक बसलें. “आई फाल्यां रातची प्राचीन पार्टी दवरल्या गे. हांव वचूं ? “भैरवीन तोंडांत उंडी घालीत आवयक विचारलें. आवयन भैरवीक समजायत म्हळें, “बाय, आमी सांजेक नासलेलीं मनश्या. पार्ट्यो बी आमचे सारकेल्ल्यांक न्हय गो”. आवयचो न्हयकार भैरवीक कळ्ळो. आवय, धुवेचें उलोवप रामदादान आयकलें. ताका पोराची काकुळट दिसली. आपले परिस्थीतीक वाजेल्लो तरीय तो हांसत भितर गेलो आनी आपले घरकान्नीचेर चाळवलो. “अगो वचों तेका. एक दिसाची मजा. आमकां गिराण लागलां म्हण ताची लागण भुरग्यांक नाका”. बापायन परवानगी दिताच भैरवी सामकें उमेदी जालें.
रातचे पार्टेक सगळीं भुरगीं प्राचीगेर जमलीं. सगळ्यांनी खावन पिवन बोवाळ घालो. सगळीं भुरगीं नाचुन- थकून थंयच निजली. प्राचीन भैरवीच्या सरबतान नेणारपणाचे वखद खिरोवन पिवयल्ले तें हळुहळू ताका लागपाक लागलें. ताची तकली जड जाली.” प्राची म्हजी तकली दुखता” भैरवीन प्राचीक म्हळे. प्राचीक ताची विवंचना समजली. “अगो तू कासार जाला आसतलें. म्हज्या रुमान वचुन सुस्त पड. दिसतलें तुका बरें.” म्हणत प्राचीन ताका रुमांत व्हरून न्हिदयलें. दुसरे दीस सकाळीं सगळीं घरा परतली आनी सुटी आशिल्ल्यान गिरीशुय आपल्या घरा रावपाक गेलो. हे संदीचो फायदो घेत प्राचीन नवीन कट रचलो. सकाळच्या धा वरांचेर भैरवीक जाग आयली. ताची तकली सामकी जड जाल्ली. तशेंच तें उठलें आनी स्वताक नग्न परिस्थितीन पळोवन ते कांचवेलें. ताणें मोठ्यान बोंब मारली. प्राचीक कळ्ळे आपलो प्लान येशस्वी जालो म्हूण. ताणें रोखडीच वयर धांव मारली. “किदे जालें भैरवी, किळांच किद्याक मारली तुवें? ” प्राचीन भैरवीक विचारलें. “म्हज्या आंगावयले कपडे” भैरवीन हुडकुट्यांनी रडत म्हणलें. प्राची ताच्या म्हऱ्यांत गेले, तुमकां हांवें “समजावपाचो खुब यत्न केलो, पुण तुमी दोगांयनी म्हजे कांयच आयकलें ना” प्राचीन भैरवीक फाट करीत म्हणलें. “तुमी? कोण तुमी ?” भैरवीन प्राचीक प्रश्न केलो. आनी कोण?, तूं आनी गिरीश. नशेन बुडिल्लीं तुमी दोगाय. शीम मेर हुपली तुमी” भैरवीक म्हणलें. गिरीशाक आपली चुक होलमली म्हूण लजेन तो घरा गेला.
जाले ते जाले भैरवी हे गुपीत म्हज्या रुमा भायर केन्नाच पावचेना. विश्वास दवर म्हजेर.” प्राचीन भैरवीक म्हणत आपले कारस्थान तडीक लायलें. भैरवी जड पावलानीं आपल्या घरा परतलें. जाल्ले प्रकरण चिंतीत ताच्या पायांक मणभर वजनाचो पेज आयलो. घरा कडली पांच मिनटांची वाट ते आज पंधरा मिनटां चलताले. घरची वाट चुकून ते शेतांत पावलें. शेता मेरेर बसून वाऱ्या भोवऱ्यार स्वताकडेन झुजले. कुपांनी भरिल्ल्या मळबांत विचारांचे मोड आयले तशे काय वेळांत ते निवळ्ळेय .भैरवी सगळे विसरून नव्यान सुरू करपाचें थारायलें. सदचे बशेन तें रामदादा बरोबर शेतांत तशेच शाळेंतुय वचपाक लागलें. ताचेर धामीचो काळ आसलो तरी ताणें आपल्या स्वभावात कसलोच बदल हाडलो ना. भैरवीचो हो बदल पळोवन मात परत प्राचीच्या दोळ्यात किसरां तोंपपाक लागलीं. ताचो किंवाटो हांगाच सोंपलो ना. हालीं भैरवी ओगीच आसताले. गिरीशाक पळयताच अपराधी नदरो ताज्या काळजाक धोंगसताल्यो. ताचे कडेन ताणें उलोवप बंद केले. गिरीशान भैरवीचें हें वागणें पारखीले. “भैरवीचें जालां कितें? म्हाका किद्याक तें टाळटा”? हे चिंतुन – चिंतुन गिरीश चळवळलो. शाळेंतल्यान घरा वतना गिरीशान भैरवीक गाठलें. भैरवीन गिरिशाक पळयलो आनी तें चपळायेन चलपाक लागलें. “भैरवी राव, तूं किद्याक अशे म्हाका टाळटा? ते सांगल्याबगर तुका हांव वचपाक दिवपा ना”. गिरीशान भैरवीक म्हळे. ” गिरीश हात सोड म्हजो, म्हाका घरा वचपाक उशीर जाता”. भैरवीन आपलो हात सोडयत गिरीशाक म्हळे. आनी मुकाट्यानी चालीक लागले.
हे खेपे भैरवीची मासीक पाळी मुखार, मुखार गेली आनी त्या गैरसमजाचो फायदो प्राचीन घेतलो. प्राचीन उट्टें काडीत परत भैरवीच्या हातार “प्रेगनन्सी कीट” दवरीत ताका टेस्ट करपाक लायले. डावार डाव खेळत प्राचीन, भैरवीक नव्या सापळ्यांत ओडीत ताका दीस गेल्यात अशें पटोवन दिले. चितनांच्या चेंपणांत भैरवी चेंपत गेल्ले. असल्या परिस्थितीचेर चलयांक हिणसावपी समाज भैरवीच्या दोळ्यां मुखार उबो जालो.
भैरवीन हाचेर विचार केलो. कितेंय तरी उपाय काडचो पडटलो म्हूण ताणे इन्टरनेटार, घरगुती गर्भपात कशे करुं येता? हाचो उपाय सोदुन काडलो आनी ताचो प्रयोग आपल्याचेर केलो, ताचो भयंकर परीणाम भैरवीक भोगचो पडलो. भैरवी बसला थंय घामाघुम जालें. ताका घुवळ येवपाक लागली. तें थंयच पडले. पडला थंयच रक्ताच्या कोंडान भरलें आनी तातुन वळवळपाक लागले. ताचे वळवळे पळोवन भैरवीचे आवयन किलांटी मारली “धूवे म्हजे किदें जालें तुका?”… धाकटे भयणीन बापायक आपोवपाक शेतार धांव मारली.
” म्हाका दीस गेला आई, आनी ते भायर घालपाक हांवे वखदां खालीं. आई म्हाका वाचय गे”. भैरवीन तळमळट्या अवस्थेन आवयक म्हळे. “कितें करुन घेतलें गो म्हजे धुवे? एका उतरांन म्हाका म्हणचे आसलें, विस्वास नासलो गो बाये म्हजेर” म्हणत आवय मोठमोठ्यान रडपाक लागली”. तितल्यान रामदाद धावत घरा पावलो “बायेक कितें जालां?” खरशेत ताणें भैरवीक विचारले.”दाद म्हाका वाचय, वाचय दाद म्हाका तुमचीं सपनां पुराय करपाक जगपाक जाय म्हाका” भैरवीन आडखळत म्हळे.”हय गो धुवे, हो दाद तुजो तुका कायच जावंक दिवचोना”. बाबुल्याली गाडी सांगल्या या आमी रोखडीच दोतोरागेर. “आवयन आबुज जायत म्हटले चेडवाक दीस गेल्यात. ताणे भुरगें भायर घालपाची वखदा खालीं आनी हें शाणेंपण ताका बादलें” रामदादान कपलार हात मारीत आसा थंयच खापण मारले. भायर जर ही गजाल पसवली जाल्यार फाल्यां लोक किदें म्हणटलो? धुवांचो किते फुडार ? तांच्यो सोयरीगती कश्यो जुळटल्यो? ह्या भिराकुळ विचारान, समाजाच्या भयान रामदादान थंयच हात पाय कवळ्ळे ते सासणांचे. बापायक काकुळटेन पळयत आधाराचो उलो मारीत भैरवीन घरांतूच निमणो श्वास घेतलो. समाजाच्या भयात आपले धुयेक वाचोवपाक पावलो ना ह्या बेजेसावान रामदादाचे हातपाय धरले. जशीं वर्सा उलघली तशी भुरगींय व्हड जावन जळीथळीं स्थायीक जाली. बालपणांतली ही गजाल गिरीश मात केन्नाच विसरलो ना.
“दोतोर जालें न्ही” नर्सीन दोतोराक म्हळे. “हय , पुण तिच्या भुरग्याक आमी वाचोवंक शकले ना. हांवे यत्न केलो पुण बायटीच्या जीवाक धोको आशिल्यान आमकां बायटीक वाटोवची पडली”. खंती आवाजान दोतोरान म्हळे आनी तो ओटीतल्यान भायर सरलो. नर्सीन भायर येवन बायटीच्या फामिलेक ही दुखेस्त खबर कळयली. कांय दीस बायटीक हाॅस्पिटलांत दवरली. दोतोर बायटीक चेक करपाक गेलो. नॉर्मल चेकअप करुन भायर सरतना त्या बायटीन दोतोराक उलो केलो. “गिरीश म्हाका विसरलो तूं?’
“तुका आनी तुवे केल्ले नीच काम कशें विसरु येता” दोतोरान बायटीक म्हळे. तो दोतोर, दुसरो – तिसरो कोण नासून गिरीश आशिल्लो आनी गर्भपात जावन हाॅस्पिटलांत एडमीट आशिल्लें तें प्राची. “तुजे कारस्थान म्हाका ते दीस भैरवी सांगतना कळिल्ले. हांव तें सगळे जाग्यार घालच्या पयलीच भैरवी गेलें. ताच्या खातीर हांव कांयच करूंक पावलों ना म्हूण हांव आज लेगीत पश्चतापाच्या होमखणात जळटालो. प्राची तुका हांवे ऑपरेशन थेटरांत वळखल्ले. तुजेर उपचार करपाक वरिश्ठ दोतोराक लेगीत हाडलो. फाटलें सगळें विसरुन आमी तीनूय दोतोरानीं मेळुन तुज्या भुरग्याक वाचोवपाचो खुप यत्न केलो पुण सगळे व्यर्थ. देवाक घडये भैरवीक न्याय दिवपाचो आसलो आनी बळयां केल्लें हे दुश्टपण देवान तुज्या पदरांत घालें. आज भैरवीक खऱ्या अर्थान न्याय मेळ्ळो” म्हणत गिरीश थंयच्यान भायर सरुन गेलो. निमणे प्राची मात खेळिल्ल्या डावपेचांत आडकलें.
आयची साक्षर पिळगी आसुन सुद्धा ह्या समाजाक भिवन अशे कितलेशेच बळी गेल्यात. मोह, राग, इर्श्या हातुंत जळून आपल्याच मनश्यांच्या जीवार उठल्यात. हे आमचे दुर्भाग्य न्हय?

अतिशा सुर्लीकार
7262849923