चिंचेबोटां

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पिकिल्लीं चिंचेबोटां सरभोंवतणी पडिल्लीं आसतालीं. दनपार जाल्या उपरांत नेटाचें वारें यतालें आनी पिकिल्लीं चिंचेबोटां आपसूक जमनीर कोसळटालीं.

ल्हान आसतना शाळेक, इश्कोलाक दिवाळेची सुटी पडली काय घरा वचप….चुन्नां, कणेरां, बोरां बुड्डुवपाक रानां दोंगुर्लेचेर वरा वरा करुन भोंवप. आमचो गोरवांचो राखणो गोरवांक घेवन रानांनी चरपाक व्हरतालो. ताका सरभोंवतण सामकी तोंडपाठ आसताली. आमचो गायड कसो तो आमकां विंगड विंगड झाडा-पेडां, रानदुकर, साळ, रानटी सोशे, गार, कांटे सोडटा ती साळ, हांची म्हायती दितालो.
चवथीक सुटयेंत घरा येता तेन्ना रोयणीर आयिल्ली अळमी काडपाक आमी ताच्या वांगडा वताले. हुस्केच्या झाडाची फांदी काडून तो रोयणीर भोंवंडायतालो आनी तोंडान कसलो तरी मंत्र म्हणटालो. आनी मागीरच रोयणे भोंवतणची अळंबी बुड्डीयतालो. पयल्या पावसार व्हाळार हुंवार आयलो काय पेट्रोमॅक्स घेवन नाजाल्यार पेटिल्ले चुडटेच्या उजवाडांत, ताच्या वांगडा आमी कुल्ल्यो दिपकावपाक वताले. चणे वेचतात तसो तो कुल्ल्यो धरतालो आनी कळशेंक घालतालो….
आमच्या घरा सकयल शेत आसा. त्या शेतांत एसपैस फांकील्लें चिंचेचे झाड आशिल्लें. दिवाळे दिसांनी चिंचेचें झाड चिंचेबोटांनी उप्पाट भरतालें. ल्हान ल्हान कोयत्यो झाडार हुमकळायल्यात, अशे त्या चिंचेच्या बोटाक पळयल्यार दिसतालें. ” एका झाडाक कोयत्योच कोयत्यो ” ही ओंपार ( म्हण ) हाकाच लागून कोणाच्या तरी तकलेंत आयल्या आसतली.
पिकिल्लीं चिंचेबोटां सरभोंवतणी पडिल्लीं आसतालीं. दनपार जाल्या उपरांत नेटाचें वारें यतालें आनी पिकिल्लीं चिंचेबोटां आपसूक जमनीर कोसळटालीं. आमकां चिंचेबोटां खायन दिसलीं जाल्यार जेवन, खावन पांच वरांचेर वाड्यावेल्या पोरां वांगडा आमी शेतांक वताली. वांगडा कापडाची पिशवी आनी झाडाची फांदी हालोवपाक ‘ केगलें ‘ ( लाकडाचे हुक आशिल्ली बडी ) घेतिल्ली आसताली.
चिंचेच्या झाडाच्या पोंदां बसून चिंचेबोटां एकठांय करप. रुच आयली काय वांगडा घेतिल्लें मीठ, चिंचेबोटाक साड्डावप आनी दांत आमशे जायमेरेन खावप.
एकटांय केल्लीं चिंचेबोटां पोतयेंत घालून घरा हाडप आनी आंगणांत, करकरीत वतांत ती सुकोवन काडप. दोन कडक वता मेळटकच तीं बेसबरीं सुकून येतालीं. तीन चार दिसांनी
चिंचेबोटांची कल्लां फोडून चींच सेपराद करची पडटाली आन चींच परती दोन दीस वताक घालपाचो वावर आसतालो……
चींच कल्लावन चिचारे वेगळे काडप…सांजवेळा लाकडाच्या चुलीच्या कोळशार ते चिचारे भाजप आनी च्या वांगडा कट-कटावप….रातीं जेवल्या उपरांत चिचाऱ्याचीं कल्लां काडप आनी एका उदक भरिल्ल्या तोपांत चिचारे घालप. तोपांत जायतितलेंच मीठ घालप, रातभर ते फुगोवपाक दवरप. दुसरे दिसा हे चिचारे खावपाक खुबूच रुचीक लागताले.
कल्लायीले चिंचेत, ती इबाड जावपाक जायना म्हणून मीठ मारून गुळे करप. माय म्हयन्याच्या सुटयेच्या दिसांनी मुंबय वा सरभोंवतणची सोयरीं दायरीं आमगेर येतात. वतना तांका सुके बांगडे, भिण्णाचीं सोलां, आंब्या पणसाचें साठ, हाचे बरोबरुच हे घरा केल्ले आमटाणींचे गुळे ना जाल्यार थोडी थोडी आमटाण “पुरूमेंत” म्हणून दिवप आनी तांचे हांसतें मुखामळ पळोवन, आनी तांचे मनांतल्यान आयिल्ले आशीर्वाद घेवन धादोशी जावप…मनीसपणाचो निव्वळ आणि नितळ झरो तेन्ना उप्पाट भरून व्हांवतालो !
गांवांतले जाणटेले मनीस म्हणटात की, ” आतां मनीसपणां ही गजाल आमी सगळ्यांनी चिंचेच्या झाडार हुमकाळून दवरल्या, अशें म्हळ्यार अतिताय जावची ना…..”

एकनाथ सामंत
9226219723