भांगरभूंय | प्रतिनिधी
शिलेटीचेर घेतलेली परिक्षा एकदाची जाली. भुरग्यांक बरोवपाच्या परिक्षेंत तिनूय पेपरांत मेळिल्ले एकूण गूण धर्मशाळा, बायणा आनी सड्यावयल्या म्हणजे वाडेकार, रोंगे आनी देसाय मास्तर हाणी नोंदणी केल्ली. शुक्रार दिसा तोंडी परिक्षेचे मार्क कळटकच परिक्षेची निश्पत्ती कळपाची. तिनूय विशयांचे लेखी पेपर जरी ताणें काडिल्ले तरी मडगांवां परिक्षेच्या वावरांतून फुरसद न मेळिल्ल्यान ती घेवपाक आरोंदेकार मास्तर स्वता उपस्थित नाशिल्लो. ताणें फक्त बुधवारच्या आनी ताचे खाशेले आवडटे आशिल्ल्या इतिहास , भुगोलच्या उत्तरांची तपासणी केल्ली. शुक्रारा सकाळीं तोंडी परिक्षा धर्मशाळेच्या शेजरा आशिल्ल्या मोकळ्या मैदानाचेर चालू जाल्ली. खूब भुरग्यांचे पालकूय हाजीर आशिल्ले. तांच्या तोंडार हुस्को स्पश्ट दिसतालो. भुरगीं मात धिरिष्टपणान तयार आसा अशे दिस्ताले. आरोंदेकार मास्तरान परिक्षेचे नेम स्पश्ट केले.
“तिनूय शाळांतल्यान वट्ट साठ भुरगीं चवथेच्या परिक्षेक बशिल्लीं. म्हणून एकूण स प्रश्न मेळाव्याक जमिल्या भुरग्यांक हांव विचारतलों. हांगां जमिल्ल्या भुरग्यांच्या आवय-बापायनी उत्तर खबर आसल्यार तोंड बंद दवरचें. उत्तर येत अशिल्ल्या भुरग्यांनी हात वयर काडचे आनी परिक्षकांच्या टेबला कडेन आपयतकर येवचें. दुसऱ्या विद्यार्थ्यान पयलें दिल्लें उतर जर तुमकां मान्य आसत तर तशें परिक्षकांक विचारतकच सांगचें. वेगळे आसल्यार तेंय सांगचें. जांचें उत्तर बरोबर तांकां धा गूण मेळटले. एकापरस चड भुरग्यांचे उत्तर बरोबर आसा जाल्यार प्रत्येकाक धा गूण, मात चूक उत्तराक गूण वजा जावचे नात. तेन्ना निर्भयपणान उत्तर दिवचें. तुमकां बरोवपाच्या परिक्षेंत मेळिल्ले गूण वाडोवपाक ही व्हडली संधी आसा. ह्या विशयी कोणाक कितेंय विचारपाचें आसल्यार वा नेमां विशयी दुबाव आसल्यार आतां विचारून घेयात. एकदां प्रस्न विचारप सुरू जातकर तसो अवसर परत मेळचोना.”
ताणें सांगिल्ली नेमावली इतली स्पश्ट शब्दांत आशिल्ली की ती सगळ्या भुरग्यांक लक्षात येवपाक त्रास जालोना. कोणाकय दुबाव नाशिल्ल्यान आरोंदेकार मास्तरान पयलो प्रश्न विचारलो.
“प्रश्न पयलो इतिहास विशयातलो. महाराजांच्या आठ राण्यांतून खंयच्या राणयेक महाराणीचो दर्जो मेळिल्लो ?’
उत्तर तशें सोंपें आनी कठीणयबी. मैदानाचे शेजारच्या वडाच्या सावळेंत पालक मंडळीचे गर्देंत फुडें उबी आशिल्ल्या शैलाताईच्या मनांत आयलें. भुरगीं किते उत्तर दितात ते आयकूक तिचें मन उतावीळ जालें. दिगू उत्तर दिवपी भितर आसतलो अशें तिचें मन सांगतालें. दिगू सकट एकूण आठ भुरग्यांनी हात वयर केल्ले. सगळ्या भुरग्यांक टेबला कडेन येवपाक आरोंदेकार मास्तरान सांगलें.” सांग बाय तुगेले उत्तर.” ताणें एका चलयेक, सड्यावेल्या मुळावींतली हुशार चली उषा भांगी, हिका सांगलें. तिचें उतर आशिल्लें महाराणी सोयराबाई. त्या उत्तराक दिगूसकट पांच भुरग्यांनी तेंको दिलो. दोगांनी सईबाईचे नांव घेतलें.
“खरें उत्तर महाराणी सोयराबाई.” आरोंदेकार मास्तरान मेळाव्याक सांगलें. “जरी सईबाई ही महाराजाची पयली बायल आशिल्ली तरी 1659 सालांत तिचें मरण जाल्ल्यान ती 1674 सालांत जाल्ल्या राज्यभिशेकावेळार नाशिल्ली. ताचे खातीर दुसरी राणी सोयराबाई हिका तो दर्जा मेळ्ळो. बरोबर उत्तर दिल्या सय भुरग्यांक धा गूण मेळटले. पूण चूक उत्तराचे गूण कमी जावचेनात. आतां दुसरो प्रस्न भाशा विशयातलो. मातसो कठीण पूण तुमी मराठींत शिकिल्लीं तेन्ना तुमचे खातीर उत्तर सोंपें आसतलें अशे म्हाका दिसता. तर मराठींत कितले स्वर आनी व्यंजना आसात ? उत्तर येता तांणी हात वयर काडचे.”
आरोंदेकार मास्तराची प्रस्न विचारपाची हातोटी आनी चलाखीय थंय जमिल्ल्या जायत्या लोकांक भावली. विचारिल्ल्या प्रस्नांक भुरगीं बुजचीनात हाची तो काळजी घेतालो ही गोष्ट तांकां जाणवली. ह्या वेळार पंदरा हात वयर जाल्ले. पयले फावट आशिल्ले आठ आनी तांकां अजून सात भुरगीं सांगात दितालीं. शैलान शेजरा उबी आशिल्ले बायलेक म्हणलें, “भुरग्यांची तयारी बरी दिसता ह्या वर्सा.”
“तू दिगूची व्हडली भयण शैलाताई न्ही गो? हांव तुज्या भावाचो लागचो आमिग भक्ताची आवय. तो कितें करता पळोवया. आतांय ताचो हात वयर दिसना, कडकडला आसतलो प्रश्न आयकून.”
शैलान तिका उत्तर केलेंना. टेबला कडेन हात वयर केल्लीं पंदराय भुरगी आशिल्लीं. तातूंत दिगू वांगडा सड्यावेलें उषा आनी बायणा शाळेंतलो अभय शेटयो आशिल्लो. मास्तरान बायणा शाळेच्या अभयाक उत्तर विचारलें. ताचें उत्तर आशिल्लें चवदा स्वर आनी व्यंजने छत्तीस; एकूण पन्नास अक्षरां. ताका दिगू उषासकट धा भुरग्यांनी तेंको दिलो तर पांच दुसऱ्या मताचे आशिल्ले. तांचें मत आशिल्लें जर अनुस्वार आशिल्ले स्वर घेतले तर स्वर सोळा जातात आनी व्यंजना चवतीस; एकूण अक्षरां बावन्न.
‘‘वास्तविक दोनूय उत्तरां तांच्या जाग्यार बरोबर आसात. पूण म्हजो प्रस्न आशिल्लो स्वर आनी व्यंजना कितली. अनुस्वार आशिल्ले स्वरांक स्वरादी म्हणटात. ते स्वरांत धरचे काय ना हाचेर अजून भाशा नेमक मंडळाचो निर्णय जावंकना. तेन्ना सगळ्या भुरग्यांक सरसकट धा मार्क मेळटले.” आरोंदेकार मास्तरान निर्णय दिलो. कडकडीत ताळयो वाजोवन भुरग्यांनी ताच्या निर्णयाचें स्वागत केलें. “उत्तर दिवपाक तुमकां जाय तितलो वेळ घेयात. आख्खी सकाळ आनी गरज पडल्यार आयची सांजय आमी घेवंक शकतात. फुडल्या तीन प्रश्नांक तुमी आतां अजून वेळ नाका म्हणसर आमी रावतले. तर फुडलो प्रश्न भुगोल या विशयांतलोः नेपाळ देशात राजवट कसली आसा?”
प्रस्न सोपो ना. शैलाक जाण आयल्ली. फाटल्या वर्सा नेपाळांत पयलो राजा मरतकर नवो राजा आयलो आनी ताणें नवी सरकारी राजवट सुरू केली अशें तिणें खंयतरी वाचिल्लें.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
