चवथीची ओड म्हळ्यार कुंभारजुवेंचो ‘सांगोड’

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आमच्या ह्या माणकुल्या गोंयाक गिरेस्त संस्कृताय आसा. हजारांनी वर्सां फाटल्यो परंपरां आमच्या गोंयकारांनी आजूनय राखून दवरल्यात. सध्या गोंयांत चवथीचें वारें व्हांवता आनी ह्याच वार्‍या सयत आमी कुंभारजुवेंच्या सांगोडाक पावल्यांत. फाटल्या ३५० वर्सां सावन हांगच्या थळाव्यांनी जपिल्ली परंपरा म्हळ्यार कुंभारजुवेंचो ‘सांगोड उत्सव’. तर ह्या चवथी कडल्या फामाद अश्या सांगोडा विशीं आयज आमी जाणून घेवया.

देड आनी पांच दिसांच्या गणपती विसर्जना उपरांत सगळ्यांचे पांय वळटात ते चवथीच्या सातव्या दिसा जावपी कुंभारजुवेंच्या सांगोड उत्सवाचे दिकेन. श्री शांतादुर्गा कुंभारजुवेकरीण देवस्थान आनी रामभुवनवाड्यावेल्या श्री राम देवस्थान हांच्या सहकार्यान हो उत्सव मनयतात. पौराणीक कथानकांचेर थळावे कलाकार देखावे सादर करतात.
कुंभारजुवेंचे म्हाजन, ग्रामस्थ, तशेंच कुंभारजुवें आनी रामभुवनवाडो, थापणवाडो, गोळवाडो, तळपवाडो, ताकवाडो, सुरचेंभाटाचे तरणाटे व्हडा उमेदीन आनी भक्तीभावान सांगोडाचे तयारेक म्हयनोभर पयलींच लागतात. ह्या उत्सवाचे इतिहासीक देखावे, पात्रां घडोवपाक तरणाटे उमेदीन वांटेकार जातात.

परंपरे प्रमाण, देवीच्या सांगोडाचेर भट, जल्मी, वाजोवपी, देवळाचे समितीचे वांगडी, काटकार (खांब वाहक) हांचो आसपाव आसता. ते भायर सांगोडार तुमका आनिकूय चार पात्रां दिसतात. तीं म्हळ्यार शंकासूर, रिद्धी- सिद्धी, पुतना आनी देसाय.
ह्या वाठारांत खूब आदीं सावन तारी, सावंत आनी देसाय हीं कुटुंबां आपले कुळ देवतेचें प्रतिनिधीत्व करतात. देवाच्या प्रत्येक कार्यांत हांचो आसपाव आसता.
आदीं लोक आपल्या भोंवतणी आशिल्ल्या वस्तुंचो उपेग करुन भेसवण साकारताले. मात नवी पिळगी तांच्या हाता खाला आशिल्ल्या तंत्र गिन्यानाचो वापर करून नवी भेसवण साकारतात.

कुंभारजुवेंचे न्हंयेंत जावपी ह्या सांगोड उत्सवांत विवीध तरेचे इतिहासीक, पौराणीक चित्ररथ देखावे पळोवपाक मेळटात. हजारांनी भावीक हो उत्सव पळोवपा खातीर ह्या गांवांत येतात. थळावेच न्हय तर, पुराय गोंयचे लोक ह्या उत्सवाक लोटून येतात. आजूनय हो उत्सव तितलेच उमेदीन आनी भक्तीभावान हांगाचे लोक मनयतात. अशीच हजारांनी लोकांचे हाजेरेंत ह्या फामाद अश्या सांगोड उत्सवाची सांगता जाता.

• श्वेता भोसले