गोंयांत रावनात तांकां जमीन विकप ना

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

फेर्दीन रिबेलो हांचो उलो, बंदीची मागणी

नगरनियोजन कायद्याचें कलम 17(2) आनी 39(ए) रद्द करचें

चळवळ फुडें व्हरपाक जातलो कृती आराखडो

भांगरभूंय।प्रतिनिधी

पणजी : नगरनियोजन कायद्याचें कलम 17(2) आनी 39 (ए) सरकारान रद्द करचें. तशेंच जमीन विक्रीचेर निर्बंध हाडपा खातीर भूंय महसूल संहितेत (एलआरसी) दुरूस्ती करात, तशेंच जमीन महसूल संहितेंत दुरुस्ती करून शेत रोय नाशिल्ल्यांक वा गोंयांत रावनात तांकां जमीन विकपाचेर बंदी हाडची. जो मेरेन हे कायदे जायनात, तो मेरेन ह्या दुरुस्ती खाला दिल्लें सगळे परवाने रद्द करचें. तशेंच सुरू जावंक नाशिल्लीं बांदकामां वा अर्दवट आशिल्लीं बांदकामां बेगोबेग रद्द करची. अशी मागणी आदले न्यायाधीश फेर्दीन रिबेलो हांणी केली. गोंय राखपाक चळवळ फुडें व्हरपाक कृती आराखडो तयार जातलो. गांव तशेंच म्हाल पांवड्यार समित्यो स्थापन जातल्यो, अशें तांणी सांगलें.
जमीन विक्री बंद जावपा सयत पर्यावरण, शेतां तशेंच दायज आनी संस्कृतीची जतनाय जावपाची गरज आसा. गोंय सांबाळपा खातीर लोकचळवळ उबारपाचें आवाहन आदले न्यायाधीश फेर्दीन रिबेलो हांणी केल्ले.
पणजेच्या मिनेझीस ब्रागांझा सभाघरात जाल्ले सभेक लोकांची बरीच गर्दी जाली. हाका लागून आझाद मैदानाचेर स्क्रीन घालून सभा पळोवपाची वेवस्था करची पडली. आदले न्यायाधीश फेर्दीन रिबेलो हांचे सयत राजदीप नायक, अॅड. नॉर्मा अल्वारिस, उस्मान खान, रवींद्र वेळीप, ताहीर नोरोन्हा हांची भाशणा जाली. सभेक काँग्रेस, आप, आरजी आनी गोवा फॉरवर्डचे आमदार हाजीर आशिल्लें.
ही चळवळ खंयच्याच राजकी पक्षा कडेन संबंदीत ना. फुडाराक वेंचणूक लडोवपाची म्हजी इत्सा ना. फुडल्या पिळगे खातीर पर्यावरण, दायज, शेतां राखून दवरपाची गरज आसा. हे खातीर चळवळ सुरू जावची इतलोच हेत आसा, अशें फेर्दीन रिबेलो हांणी सांगलें. खंयच्याय राजकी पक्षाचे कार्यकर्ते चळवळींत वांटेकार जावंक शकता. मात ते चळवळींत पदाधिकारी आसचें ना, अशें रिबेलो हांणी स्पश्ट केले.
पुर्तगेज राजवटींतल्यान गोंय 1961 वर्सा मुक्त जालें. पुतुगेजां पयलीं लेगीत गोंयांत बऱ्योच राजवटी आशिल्ल्यो. एकठांय येवन आमी गोंया खातीर लडो दिलो जाल्यार खंयचीच गजाल साध्य करप अशक्य ना. लोकशायेंत संविधानान आमकां हक्क दिल्यांत, तशेंच कांय कर्तव्या लेगीत दिल्यांत. दर एकल्याक विरोध वा निशेध करपाचो ​अधिकार आसा. हो अधिकार कोणूच काडून घेवंक शकना. आंदोलकांक लागून गोंय शाबूत उरला. हाका लागून आंदोलकांचो आवाज बंद जावपाक जायना. 1977 वर्सां हांव आमदार आशिल्लो. तेन्ना भ्रश्टाचार हो नाशिल्लोच. आयज भ्रश्टाचार सगळ्या वाठारांनी घुसला. जमिनी, शेतां, दोंगर, दायज वाटायतानाच भ्रश्टाचारा आड लेगीत लढो दिवपाची गरज आसा. भौशीक जिवितांत नितळ चारित्र्य आसपाची गरज तांणी उक्तायली.
प्रादेशीक आराखडो हो सध्या अस्तित्वात आसा. मात नगरनियोजन कायद्यांत कलम 16 (बी), 17 (2) वा 39 (ए) ह्या कलमाच्या आदारान जमीनीचें रूपांतरण व्हड प्रमाणांत सुरू आसा. ह्यो दुरूस्त्यो रद्द जावपाक जाय, अशी मागणी अॅड. नॉर्मा अल्वारीस हांणी केली.

सभेंत संमत जाल्ल्यो मागण्यो :

अर्जदार, बांदकामां करपी, बिल्डर अशा सगळ्यांक मजत करपा खातीर चुकेचे वा फटीचे आदेश दिवपांत घुस्पल्ल्या अधिकाऱ्यांचेर, आर्किटॅक्चरांचेर, सर्व्हेयरांचेर, इंजिनियरांचेर आनी हेर सगळ्या व्यक्तींचेर खर कारवाय करची. लुकसाण भरपाय दिवपाचें तत्व लागू करचें आनी खात्यां खाला कारवाय, निलंबन, नोकरेंतल्यान बडतर्फी आनी तांचें पेन्शनूय रद्द करपाची कारवाय तांचे आड करची.

दोंगर आनी रानां हें लोकांचें दायज. दोंगरा वेलीं बांदकामां आनी दोंगर कापप बेगोबेग थांबोवचे. हे खातीर बेगोबेग वटहुकूम काडचो. कायद्यांत दरुस्ती करची आनी गरजेची ती नेमावळ तयार करची.

प्रादेशीक आराखडो आनी भायली उदरगत आराखडो (ओडीपी) अस्तित्वांत आसा तो मेरेन ह्या आराखड्या प्रमाण बांदकामां करचीं. झोन बदलप, जमनीचो वापर बदलप वा एफएआर वाडोवपा खातीर शार आनी नगरनियोजन कायद्यांत केल्ल्यो 16- बी, 17 (2) वा 39 (ए) सारक्यो दुरुस्त्यो रद्द करच्यो. तशेंच जमीन महसूल संहिता ( लॅण्ड रेवेन्यू कोड) हातूंत दुरुस्ती करून शेत रोय नाशिल्ल्यांक वा गोंयांत रावनात तांकां जमीन विकपाचेर बंदी हाडची. जो मेरेन हे कायदे जायनात, तो मेरेन ह्या दुरुस्ती खाला दिल्लें सगळे परवाने रद्द करचें. तशेंच सुरू जावंक नाशिल्लीं बांदकामां वा अर्दवट आशिल्लीं बांदकामां बेगोबेग रद्द करची

सोंसपाची तांक, म्हळ्यार कॅरींग कॅपेसिटीचे सर्वेक्षण केले बगर गांवांनी, नगरांनी वा शारांनी कसलीच बांदकामा करची न्हय. सर्वेक्षणा खातीर ‘निरी’ वा हेर सरकारी संस्थे कडेन सर्वेक्षणाचें काम सोंपोवचें. तशेंच 1 एप्रील 2026 सावन सरू जावपी अर्थीक वर्सांत ह्या सर्वेक्षणां खातीर निधीची तरतदू करची.

पिवपाचें उदक ही मनशाची मुळावी गरज आसा लेगीत लोकांक शारांनी आनी गांवांनीय मख्यमंत्र्यानी दिल्ल्या आस्वासना प्रमाण चार वरां खातीर लेगीत उदक मेळना. तेन्ना पिवेपाच्या उदकाची वेवस्था जायना तो मेरेन खंयच्याच वाठारांत व्हड इमारत वा बंगल्या सारक्या प्रकल्पांक वा प्लॉट विकते घेवपाक लेगीत परवानगी दिवची न्हय. अाडवाद म्हणून फकत थळाव्या मनशांक रावपाच्या घरां खातीर एके माळयेचें घऱ बांदपाक परवानगी दिवची.

सगळ्या तरेच्या बांदकामां खातीर संतुलीत उदरगत हे तत्व पाळचें. प्रदुशण करता तो फारीक करता, सादूर रावता आनी फुडल्या पिळग्यां खातीर सांबाळून दवरता ह्या तत्वांचो तांतूत आस्पाव आसचो. पांच कोटी रुपयां वयर खर्चाची बांदकामां जातात तांकां ही तत्वां लागू करची.

गोंय शेती आनी कूळ कायदो 1964 खाला फाटल्या पांच वर्सांनी मामलेदारा मुखार न्हयकारी प्रतिज्ञापत्रां (नॅगेटिव्ह डिक्लॅरेशन्स) दिल्यांत तांची नव्यान तपासणी जावची. उच्च न्यायालयाचे न्यायमुर्ती वा जिल्हो न्यायाधीश हांची समिती स्थापन करची. मुळावीं कागदपत्रां लिपोवन दवरून हीं न्हयकारी प्रतिज्ञापत्रां दिवपाच्या प्रकरणांत वांटेकार आशिल्ल्या सगळ्या व्यक्तींचेर कायदेशीर खटले घालचे. प्रतिज्ञापत्रांचो नियाळ घेवपाचे अधिकार मामलेदाराक दिवपा खातीर कायद्यांत दुरुस्ती करची. हीच पद्दत बागायतींकूय लागू करची.

सैमीक उदकाचे वाठार, तळयो, न्हंयो, रानां, दोंगर आनी दर्यादेगे लागसार कसलेंच बांदकाम जावपाक दिवचें न्हय. प्रदूशण करता तो फारीक करता, सादूर रावता आनी फुडल्या पिळग्यां खातीर सांबाळून दवरता, ह्या तत्वांक धरून तांचो विचार जावचो.

स म्हयन्यां भितर मांडवी न्हंयेंतल्यान सगळे कॅसिनो भायर काडचें.

सीआरझॅड वाठारांत पडटात तीं सगळीं बेकायदेशीर बांदकामा बेगोबेग सील करचीं, तांचे परवाने रद्द करचे आनी योग्य ते कायदेशीर गजाली पुराय करून हीं बांदकामां मोडून उडोवचीं. 29 जून 2000 ह्या दिसा हे विशीं उच्च न्यायालयान दिल्ल्या आदेशांची खर अंमलबजावणी करची.