गोंयचे अंदून उरिल्ले उत्फर्के

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

तशे पळोवंक गेल्यार गोंयकार थंड शीतळ. पूण तांचे भितर अंदून उरिल्ले उत्फर्के समजून घेवन ताचेर उपाय काडले ना जायत तर ते उत्फर्के केन्ना ज्वालामुखी जावन दोंगरां आसना पेटोवन दित हाचो नेम ना.

आयज आमी सरभोंवतणीं नदर मारीत जाल्यार वयलोचार देखावो हिसपा भायर वाडिल्लो दिसतलो, जाका लागून सत्य परिस्थितीचो अदमास घेवंक वतल्यांक खूब कठीण जातलें. ह्या संवसारांत कोणाकय कसलीय खबर सांगची आसत तर मीठ मसालो लावन रुचीन सांगपी जायते आसात. आयकूंक मजेशीर, पूण खरी गजाल. जायते फावटी अशा लोकांनी सांगिल्ल्या खबरांचेर आमी विस्वास दवरतात म्हूण आमकां फटको बसता. सादारणपणान मनीस एकदां फटवता म्हणटकच ताणे विचार करूंक जाय, असल्या गजालिंचेर विस्वास दवरून हांव बाबा एकदां त्रासांत पडलां. हाचे मुखार हांव कोणाक पातयेवचो ना. पूण आमी गोंयकार, पयलीं दुसर्‍यांच्या मनाचो विचार करतात मागीर ‘स्व’ चो करतात. ‘गोंयकार सगले वटेन फाटीं पडपाक हेंच मुखेल कारण जावन आसा.’ मनांत आयिल्लो हो दुबाव केन्ना केन्ना म्हजी तकली विरार करूंक लागता आनी जीव खासावीस जाता. हातूंत भर म्हूण गोंयकार ‘बें’ म्हणपाक तयार नाशिल्ल्यान आपल्या पांयांर कुराड मारून मेकळे जातात. अशा सभावाक लागून घडये आमच्या पुर्वजांक बंदिश्त जीण जगची पडिल्ली ? तेय बी स्वाभिमानीच. 

इतिहासाची पानां परतीतना तांची व्यथा वाचतना आंगार काटो आयल्याबगर रावना. तेन्नाचे जुल्मी राज्यकर्ते तर परकी आशिल्ले, तांचे कडेन मनीसपण म्हणटा तें मात्तूय नाशिल्लें. तांचो एकमेव उद्देश गोंयकारांक पिडून लूटप तेच परी जाता तितल्या गोंयकारांक बाटोवन आपले वटेन व्हरप इतलोच आशिल्लो. आतां गोंय बंद पांदर्‍यांत उरूंक ना. तें मेकळे जावन साबार वर्सां जायत आयलीं आनी मुखेल म्हणल्यार आमी वेचून दिल्ले ‘शासनवीर’ सत्तेर आसात तरी लेगीत सामान्य मनशांची सोंपेपणी कामां जावंक पावनात म्हूण गोंयकार दुख्खी जातात. रागार जातात, गाजकारभार्‍यांचेर शीण उक्तावंक लागतात. शिक्षीत तरनाट्यांचीं काळजां खतखतूंक लागता. तांचे भितर साबार प्रस्न उप्रासता तांकां दिसता राज्याची उदरगत जाता पूण शिकून सावरून आमी बेकार बसल्यात ताचे कितें ? ह्या तरनाट्यांचो घुस्मटमार ना करचे खातीर सरकारान वेळार पावलां मारची गरज आसा काय ना. फाटीं एका खबरापत्रांत पुराय देशांतलीं शिक्षीत बेकार तरनाट्यांची आंकडेवारी दिल्ली. ती पळोवन आमच्या तरनाट्यांच्या फुडारा विशीं म्हज्या मनांत पाल चुकचूकली. आनीक कांय काळ परिस्थिती अशीच उरत तर सरकाराचेर पश्चाताप करपाची पाळी येना जाल्यार पुरो असो पोरकट सो विचार मनांत येवन गेलो. गोंयच्या भविश्याचो विचार करतना मुखार येतले धोके वळखून सरकारान हो प्रस्न बेगोबेग हाताळपाक जाय अशें म्हाका तांकां नमळायेन सांगन दिसता.

घो घो पडट्या पावसांत जस जसो अठरा जून लागी पावता तशें म्हजें मन इतिहासात घुसपून वता. कारण एकूच नवे पिळगेन गोंयचो इतिहास विसरायेर घालचो न्हय म्हण. तांकां याद उरचे खातीर वेग-वेगळे तरेन तो कथन करची गरज आसता. हो इतिहास नवे पिळगेक सारको बरो कळप खूब गरजेचो आनी तें करता आसतना आमी एक गजाल मतींत दवरूंक जाय. ती म्हणल्यार त्योच त्योच गजाली न सांगता इतिहासाचेर आधारीत नव्यो गजाली सांगून तांकां समाज सेवा आनी देस सेवे खातीर उकसावन घालपूय तितलेंच गरजेचें. आनी हें काम जायते गोंकाराक सांगीनासतना करतात. कशे काय म्हणल्यार ते जेन्ना गोंयच्या सैमाचेर, संस्कृतायेचेर पाककले सारके वेगवेगळे विशय घेवन व्हिडिओ करून यु ट्यूबार घालतात तेन्ना ह्या गजालिंचो प्रचार जावंक पावता. असले व्हिडिओ करतना चुकीची म्हायती वच्ची ना हाची खबरदारी मात व्हिडिओ करतल्यांनी घेवची पडटली. शिकपी भुरग्यांनी उपक्रम करतना असल्या व्हिडिओंचो भरपूर लाव घेव येता.

जेन्ना आमी म्हणटात समाज सेवा करूंक तरनाट्यांक उकसावंक जाय तेन्ना तांचीच अडचण पयली पयस करची पडटली न्हय. ताच्या उपरांतच तो हेरांची मजत करूंक शकतलो न्हय. असल्यांतलीच हीय गजाल, ह्या तरनाट्यांचो फुडार पर्जळीत जाल्लो जाय आसत तर तांचे बेकारेचो प्रस्न पयलीं सोडोवंचो पडटलो. तांच्या मनांत घुसमटपी उत्फर्के बेगोबेग सोडोवंचे पडटले. हे उत्फर्के दुसरे तिसरे कसलेच नासून काम धंदो नाशिल्ल्यान बेकार बशिल्ल्याचेच म्हूण आमी जाणांत तरी आसतना आमी हात वयर करून बसल्यात. तरनाट्यांच्या उजळ मनांत कितली तरी शक्त आसता ताचो अंदाज आमकां ना अशें न्हय. तांच्यात आशिल्ल्या बळग्याचो उपेग बरी कृती करचे खातीर उजार करून घेवंक आमकां कळूंक जाय काय नाका. हे शक्तिचो लाव आमी वेळार घेवंक पावले नाजाल्यार तें बळगें वायट कामां खातीर खर्च जांवची दाट शक्यताय आसा. तशें जालें जाल्यार निमणे आमचें दुर्भाग्यच म्हणचें पडटलें.

मुक्ती उपरांत साबार क्षेत्रांत गोंयची उदरगत बर्‍या प्रमाणांत जाल्ली पळोवंक मेळटा ही गजाल जरी खरी तरी तातूंत राज्यकर्त्यां बराबर, गोंयच्या सगल्या स्थरावेल्या लोकांचेंय व्हड योगदान आसा काय ना. ज्या वाठार्‍याची उदरगत करची आसता थंयच्या पर्यावरणाची, जीव जिवावळीची जतनाय घेवची आसता. थंयच्या थळाव्या लोकांच्यो सुचोवण्यो मतींत दवरच्यो आसता, सुपीक आनीक पडींग जमनिची गिरेस्तकाय सांबाळची आसता. सैमाचे देणे झरे, तळीं, न्हयों, दर्या हांच्यो वाटो खंयचेय परिस्थितींत कोणेच आडावच्यो न्हय पूण तशें जाता काय ना हें लेगीत एक सुजाण नागरीक म्हूण आमी जाणां जावंक जाय. गोंयांत ल्हान व्हड प्रकल्प उबे जातात खरे पूण ते चालीक लायतना कायदे पाळिना जातकच गोंयकारांक तीडक मारता ते दुख्खी जातात. सगले कितें कायद्यान जांव दी म्हूण निमणीं आंदोलना सुरू जातात. आपली अस्मीताय सांबाळून दवरतले जाल्यार परत एक फावट गोंयकारांक होमखणांत उडी घेवची पडटली. न्हिदेचें सवंग घेतिल्ल्या गोंयकारांक आयज जाग हाडची गरज परत एक फावट उप्रासल्या.

“यदा यदा ही धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत।

अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानम सृज्याहम।।”

श्रीकृश्ण अर्जुनाक सांगता, हे अर्जुना जेन्ना जेन्ना धर्माचे लुकसाण आनी अधर्माची वाड जाता, तेन्ना तेन्ना हांव रुप घेवन धरतरेर तिचो नाश जावचो न्हय म्हूण येता. हें जितले सत तितलीच सत आनीक एक गजाल, ती म्हणल्यार आतांच्या काळांत कृश्णाचें येवप शक्यच ना. हें निखटें सत दरेकल्यान जाणा जावन घेवप गरजेचें. जे समाजीक वावुरपी हांगा आसात, जे पर्यावरणाचे राखणदार आसात, वेग-वेगळ्यो संस्था ज्यो आसात तांच्या सांगातान आमी वावर करूंक लागूंक जाय, तेन्नाच आमकां सतावपी प्रस्न आमी सोडोवंक पावतले. कारण आज मेरेन गोंयकारांक कसलीच गजाल फोर्सान मागून घेतल्या बगर मेळूंक ना. आंदोलनां करून दांडे खाल्याबगर मेळूंक ना. तीं आंदोलनां मागीर विध्यार्थ्यांच्यो मागण्यो पुराय करचे खातीर आसूं वा मायभाशे खातीर वा घटक राज्य जांवचे म्हूण केल्लें आंदोलन आसूं. हालिंसरां आनीक एक गजाल तरनाट्यांक सतायता ती म्हणल्यार गोंयांतल्या स्थलांतरीत लोकांचो वाडिल्लो आंकडो. आमचें राश्ट्र विविधतायेन भरिल्लें. सगलेकडेन वेग-वेगळ्या जाती धर्मांचे लोक एकठांय येवन राविल्ले पळोवंक मेळटा. कोण कोणाक आडोवंक शकनात तरी लेगीत पयलो हक थळाव्यांक मेळूंक जाय. हातूंत कोणाचेंच दुमत आसूंक फाव ना. पूण जाता कितें कांय खाजगी अस्थापना गोंयाभायल्यांची थेट नेमणूक करून गोंयच्या तरनाट्यांचेर अन्याय करतात. हाका लागून गोंयकारांची मनां दुखावता आनी आपलें अस्तीत्व ना जावपाची भिरांत तांकां सतावंक लागता. हातूंतल्यान मार्ग काडटलो जाल्यार समाजीक एकचार बळावचो पडटलो. 

आपल्या मायभाशेचो उपेग चडांत चड करचो पडटलो. आमी गोंयकार आमची भास कोंकणी तिची पत आमी राखून दवरचे खातीर आमकांच वावुरचें पडटलें. आमी सगल्यांक फुटके पायलेन मेजूंक शकनात कारण कितलेशेच घराबे गोंयमुक्ती उपरांत गोंयांत येवन स्थायीक जाल्ले आसात. ते मनान आनी तनान पुराय गोंयकारच जाल्ले आसात. ते गोंयच्या घडणुकेंत बर्‍या पैकी वांटेकार जाल्ले आसात. गोंयची अर्थीक स्थिती वयर हाडपाक तांचे योगदान आसा. त्या भायर कला आनीक शिक्षण क्षेत्र धरून गोंयच्या लोकवेदांत तांणी आपले संस्कृतायेची मोलादीक भर घाल्ली आसा. हे पुराय घराबे संखेन ल्हान जांव व्हड आसूं येता पूण ते खंयचेच परिस्थितींत भायल्यांत पडनात हाची जाण आमी दवरूंक जाय. गोंयकारांचेय अन्याय जावचो न्हय म्हूण एक उपाय करूं येता तो म्हणल्यार थळाव्या लोकांखातीर खाजगी क्षेत्रांत कांय प्रमाणांत राखीवता दवरून. कोणाचेरच अन्याय जाय नासतना हो प्रस्न सुटावो जायत तर सरकाराचे तागडेंत मतांची भर पडटली हातूंत दूमत ना. त्या भायर सत्ताधार्‍यांक गोंयकारांक नोकर्‍यो उपलब्द करून दिल्ल्याचें खेरीत समाधान मेळटलें हें वेगळें सांगपाची गरज ना. तशे पळोवंक गेल्यार गोंयकार थंड शीतळ. पूण तांचे भितर अंदून उरिल्ले उत्फर्के समजून घेवन ताचेर उपाय काडले ना जायत तर ते उत्फर्के केन्ना ज्वालामुखी जावन दोंगरां आसना पेटोवन दित हाचो नेम ना.

 एच. मनोज

9822441417