गोंयकार जागे जातले ?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कोणूय गोंयकार गोंयां भायर गेल्यार कोणूय कोंकणी उलयता हें कानार पडटकच तो आपसूक ताचे लागीं तनमनान पावता. ही आमचे भाशेची ताकद!

हांव तेन्ना आमच्या गांवांतल्या मिडल स्कुलांतल्यान आठवी पास जावन शारांतल्या हायस्कुलांत णववे यत्तेंत शिकतालों. ह्या हायस्कुलाच्या प्रिन्सिपलाचो धाकलो भाव थंयचो हेडमास्टर. तांचो सगल्यांत निमाणो भाव तेन्ना जीएमसींत दोतोरकीचें शिक्षण घेतालो. फावत्या वेळांत तो आवड म्हणून कांय वर्गांनी क्लास घेतालो. तागेलें शिकोवप स्कुलांतल्या हेर शिक्षकां भशेन नासतालें. क्रीक पुस्तकांत आसा तें कुशीक दवरून पुस्तकांत आसा ताचे भायलें तो शिकयतालो आनी सगल्या विद्यार्थांक तें सामकें आवडटालें. चड करून विज्ञान विशय शिकयता त्या शिक्षकाचो तास तो घेतालो.
तो मॅडिकलाचो विद्यार्थी. थंय दरेका दुयेंसाचें मुळावें कारण आनी तें पयस करपाचो उपाय हाचेर चड भर आसता. ताका हें आमकां शिकोवपाचें आशिल्लें. मलेरिया ह्या दुयेंसा विशीं शिकयतना वा आमकां विद्यार्थांक म्हायती दितना तो सांगतालो, मलेरियाचे विशाणू हे केरळीयना सारके आसतात. एकलो केरळी येता आनी मागीर दरऐका केरळीयनाक आपूण आसा थंय आपयता.
अर्थांत हाका एक संदर्भ आसतालो. गोंय मुक्त जालें तरी सरकार चलोवपाक प्रशासकी अणभव आशिल्ले गोंयांत कोण नाशिल्ले, ते खातीर गोंयां भायल्यांक हांगा हाडपा बगर पर्याय नाशिल्लो. तेन्नाच्या सरकारान कोंकणी सोडून मराठी मुळाव्यो शाळा सुरू केल्यो आनी माहाराष्ट्र, कर्नाटक ह्या राज्यांतल्या लागींच्या जिल्ह्यांतल्यान पाटील, पवार, कदम, शिंदे, जाधव, गडकरी, कुंभार हे मराठी शिक्षक म्हणून गोंयांत रिगले. जाल्यार गोंयच्या प्रशासनांत केरळीयन, कन्नडींग आनी मद्राशी आयले. प्रशासनांतल्यो सुवातो ते आपल्या राज्यांतल्या लोकांक हाडून भरपाक लागले. ते खातीर आमचो तो मॅडिकल विद्यार्थी आनी आमचो तास शिक्षक केरळीयनांक मलेरियाचे विशाणू म्हणटालो.
आयज परिस्थिती ती ना. सद्या गोंयांत यूपी आनी बिहारी भरल्यात आनी जमनी दिल्लीकार घेतात. गोंकारपण शेंणत चल्लां आनी कोंकणीची सुवात हिंदी घेता. पयलीं केरळीयनां सयत आमी सगल्यांक मामा म्हणटाले आतां सरसकट सगल्यांक घांटी म्हणपाक लागल्यात. पूण आमी म्हणल्यार गोंयकारांचें अस्तित्व उरतलें काय ना हाचो विचार करपाचें सोडून दिलां अशें दिसता.
प्रिन्स जॅकोब म्हणटा तशें ‘आव जावो घर तुम्हारा’ अशी गोंयची गत जावपाक लागल्या. ‘डोंगर पोखरून हुंदीर काढणे’ अशी मराठींत एक ओंपार आसा. आमच्या सरकारान सद्या दोंगर पोखरून जमीन विकपाचें काम चलयलां. आमचो फुडार खंयचे दिकेन चल्ला हाचें गोंयकारांक सुवेर ना तशेंच सुतकूय ना अशें दिसपाक लागलां.
पूण हे परिस्थितीक आमी गेंयकार तितलेच जापसालदार आसात. गोंयकार हे आपलो स्वताचोच विचार करपी आसतात. कुपमंडूक वृत्तीचे आसात. भायर किदें चल्लां हाचें तांकां पडून गेल्लें आसना. “शिवाजी जल्माक येवचो हें तांकां दिसता तेच बरोबोर तो आपल्यागेर न्हय जाल्यार शेजाऱ्यागेर’ अशें तांकां दिसता. बंगलाट आपल्याचेर न्हय दुसऱ्याचेर येवचें ही आपमतलबी वृत्ती सामकी घातक. एक ना एक दीस ती सगल्यांचो घात घेता. आनी हेंच गोंयकार विसरपाक लागल्यात. सरकाराक दोश दिवन उपकार ना. राज्यकर्ते लोकांचो विचार करिनासतना आपल्या सुवार्थाचो विचार करतात जाल्यार तांकां शिटकावपा खातीर भायर सरपाचें कोणे? दिल्लीकारांनी काय केरळीयनांनी? विचार शुन्यपणाक लागून भायल्यांनी आक्रमण करून भारत देशाक गुलाम करून उडयलो. भायल्यांच्यो काश्ट्यो धुवपाक आमी स्वताक धन्य मानलें. देश स्वतंत्र जालो, गोंय मुक्त जालें तरी आमचीं मनां अजून मुक्त जालीं नात. आमचो कोणूय तरी बॉस आसचो अशें अजूनय आमकां दिसता. आमची मानसीकता अजून न्यूनगंडान भरिल्ली आसा.
भास ही लोक समुहाची एक खाशेली वळख आसता. ती शेणल्यार ताका कोण वळखूंक शकना. कोंकणी ही गोंयकारांची निजाची खरी वळख. कोणूय गोंयकार गोंयां भायर गेल्यार कोणूय कोंकणी उलयता हें कानार पडटकच तो आपसूक ताचे लागीं तनमनान पावता. ही आमचे भाशेची ताकद! तशेंच सत्त्व आनी तत्त्व जागोवपाचें कुलप! आपणे आपली जमीन वा दुकान वा हेर किदेंय भरपूर पयशे मेळटात म्हणून विकचें न्हय हाचो विचार आमी करपाक जाय. आमी तशें करतात आनी उपरांत गोंयांत सगले कडेन भायले भरल्यात अशी करंदाय करतात. ही असली नवी वळख आतां गोंयकारांची जायत चल्ल्या. गोंयकार सुसेगाद पूण ताचेय परस चडूच सोशीक. आपल्या आंगणा मेरेन येना तो मेरेन ते ओगी रावता पूण घरा भितोडेर येवपाक लागतकच आड्डुपाक लागता.
सरकारी मुजोरी, दोंगर कापप, शेत जमनीचें रुपांतरण, कसिनो, जमनी पुरोवप आनी हें ना जाल्यार तें हाका लागून आमी गांवां भायरे जातले हाची सुलूस गोंयकारांक लागपाक लागल्या. ताका जागो करपा खातीर भार येवपाक लागल्यात. बाकीबाब बोरकारान सांगलां तशें “मार शेसांव” सुरू जालां. मनोहरराय सरदेसाय “गोंयच्या म्हज्या गोंयकारांनो, जायात जागे ” म्हणपाक लागला. ह्या असल्या गोंदळिल्ले परिस्थितींत आनी वातावरणांत गोंयकार खरेंच जागे जातले काय? आयल्या ते परिस्थितीक तोंड दिवन दीस काडप हे पुर्वापार पद्दतीन जीण जगतलो??

प्रकाश कुर्डीकार
8275889085