गोंयकारूच गोंयकारांचो खरो दुस्मान

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सरकारी खात्यांनी लोकांचीं कामां जायनात. बारीक सारीक गजालीं खातीर लोकांक सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या हातांत कितें तरी दवरले बगर फायली फुडें सरनात, अश्यो कागाळी सरसकट आयकुपाक मेळटात. आतां प्रस्न असो की सरकारी खात्यांनी 90 टक्के कर्मचारी हे गोंयकार आसात, मागीर गोंयकारूच गोंयकारांची कामां आडावन दवरतात आनी गोंयकारूच गोंयकारांक लुबाडटात अशें म्हणप चुकीचें थारतलें काय कितें? आदले मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकार सदांच म्हणटाले की खंयच्याय सरकारी कार्यालयांत गेल्यार कोण ना कोण तरी सोयरो ना जाल्यार इश्ट थंयसर सापडटा. मागीर इतलें करून लोकांची कामां कित्याक जायना हाचेर विचार करचो पडटलो.
गोंय प्रशासनांत सुमार 65 हजार सरकारी कर्मचारी आसात. दर 20 मनशा फाटल्यान एक सरकारी कर्मचारी अशी सरासरी गोंयांत आसा. राष्ट्रीय सरासरीच्या तुळेंत हें प्रमाण सगल्यांत कमी आसा. राष्ट्रीय सरासरींत 140 मनशां फाटल्यान एक सरकारी कर्मचारी अशी टक्केवारी आसा. हाचो अर्थ असो जाता गोंयांतल्या दर 20 मनशांचेर एका सरकारी कर्मचाऱ्याच्या नोकरेच्या खर्चाचो भार पडटा, पूण ह्या लोकांक फावो ती सेवा मेळटा काय कितें, हाचेर आतां गंभीरपणान चर्चा जावप गरजेची आसा.
सरकारी पांवड्यार लोकांचीं कामां बेगोबेग जायनात. ऑनलायन सेवेंचें निमित्त फुडें करून आपले हात वयर करपाची एक नवी पद्दत प्रशासनांत सुरू जाल्या. काळमर्यादेंत लोकांक सेवा दिवपी कायदो मंजूर जाला पूण तो पुरायपणान चालीक कित्याक लागूंक ना. वेगवेगळ्या न्यायालयांनी प्रकरणां तुंबून पडल्यांत हें जितलें खरें तशेंच प्रशासकीय पांवड्याचेरूय बी लोकांचीं प्रकरणां विनानिर्णय अडकून पडल्यांत. हाचेर खरें म्हळ्यार राज्याचे मुख्य सचिव हांणी जापसालदारकी घेवप गरजेची. सरकाराचे मुखेल जशे मुख्यमंत्री आसतात तशेंच प्रशासनाचे मुखेली म्हूण मुख्य सचिव आसतात. आमचे कडेन सगल्योच गजाली सरकार आपल्या माथ्यार घेता आनी मंत्री जाप दितात, पूण प्रशासकीय प्रक्रियेचेर सरकारी अधिकाऱ्यांक जापसालदार धरपाची गरज आसा हाचे कडेन कोणूच गंभीरपणान उलयतना दिसनात. सगलें कितें ते मंत्री, आमदारूच उलयतले ही पद्दत चुकीची. हाका लागून सरकारी अधिकारी आनी कर्मचाऱ्यांचें बरेंच फावता. तांकां जाप विचारपी कोणूच मेळनात आनी ते मागीर आपल्या मर्जीप्रमाण वागतात. काळमर्यादेंत सरकारी सेवा दिवपा विशींचो कायदो पुरायपणान चालीक लागूंक जाय आनी ते खातीर मुख्यमंत्री दोतोर प्रमोद सावंत हांणी फुडाकार घेवन तो मार्गाक लावप खूब गरजेचें थारता.
गोंयच्या लोकसंख्येचे तुळेंत हांगासरल्या सरकारी कर्मचाऱ्यांचो आंकडो तसो पळोवंक गेल्यार खूप आसा. राज्याच्या येणावळींतलो सगल्यांत चड वांटो हो सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या पगाराचेर खर्च जाता. हो पयसो लोकांकडल्यान करांतल्यान जमा जाता हें विसरूंक फावना, मागीर लोकांक तात्काळ सेवा मेळप हो लोकांचो अधिकार आसा. गोंय हें ल्हान राज्य अशिल्ल्यान ताचे लाव आनी लुकसाण ह्या दोनूय गजालीं कडेन पळोवचें पडटलें. एकदां सरकारी सेवेक रूजू जालो काय ताचेर बंदना येतात. सामान्य नागरीक म्हूण आपलें मत हें कर्मचारी मांडूंक शकनात. तांचेर सरकारी दबाव आसता. तातूंत गोंयकारांक नोकरी आपल्या घरा शेजराकूच जाय. मात्शी पयस ट्रान्फर मारली काय ताची अवतां गळटात आनी तो मागीर पांयां पडूंक आमदार, मंत्र्यां कडेन धांवत वता.
ही मानसिकता आमच्या राजकारण्यांनी बरेतरेन वळखल्या आनी ते खातीर एकदां सरकारी सेवंत रूजू जाल्ल्या मनशाक आपलो गुलाम करून घेवपाचीच मानसिकता लोकप्रतिनिधींची जाल्या. एके कडेन सरकारी सेवेंत आसपी कर्मचारी आनी दुसरे कडेन वेगवेगळ्या सरकारी येवजण्यांचे लाभार्थी. हो आंकडो सुमार अडेच ते तीन लाखां मेरेन पावता. अशे तरेन गोंयच्या लोकसंख्येतल्या सुमार तीन ते चार लाख लोकांचेर सरकारचो दबाव ना जाल्यार चेंपण आसता आनी ह्या लोकांक सरकार प्रभावीत करपाक शकता. मागीर सरकारी आशिर्वादाचेर वेगवेगळी कंत्राटां, कामां आनी हेर वेवहार करपी लोकांचो आंकडो धरीत जाल्यार तो 5 लाखां मेरेन पावतलो. हांतूतले सगलेच लोक सरकारच्या चेंपणाक ना जाल्यार दबावाक बळी पडट्टात अशें न्ही पूण किमान सत्ताधारी गटाचो प्रभाव या लोकांचेर पडूंक शकता हे अमान्य करपाक जावचें ना. गोंयच्या सुमार 12 लाख मतदारांच्या यादींत 5 लाख लोकांची ही परिस्थिती जाल्यार मागीर वेंचणुकेंत या लोकांकडल्यान क्रांती, चमत्कार घडटलो अशी आस धरप कितलें योग्य?
आयचे घडयेक लोकां मुखार कितलेशेच विशय आसात. एके कडेन सरकार हर घर जल येवजणेंचे धोल वाजयता पूण लोकांच्या घरांतल्या नळांक उदकूच येना. रस्त्यांची वाट लागल्या, भौशिक येरादारी बेभरवशाची जाल्या, गांवागांवांनी इंटरनेट कनेक्टीविटीचो प्रस्न आसा. बेरोजगारी वाडत चल्ल्या, म्हारगाय लोकांक पिळटा, विजेचें बील भरपूय लोकांक जड जाता. ह्या सगल्या गजालींक लागून खरें म्हटल्यार सत्ताधारी गटाचेर लोकांचें चेंपण येवप गरजेचें. पूण तें आमकां अजिबात दिसना. लोकांच्या घाव्यांचेर मीठ चोळपा सारखीं विधानां जेन्ना आमच्या फुडाऱ्यां कडल्यान जातात आनी आमी ओगी रावून हें सगलें आयकतात हें पळयत जाल्यार आमी लोकशायचे नागरीक म्हूण आमचे अधिकार पाळूंक कमी पडटात काय कितें हें पळोवंचें पडटलें. आमची ही गुलामी मानसिकता आमकां खंय व्हरून दवरतली हाचोय विचार जावपाक जाय. एकदा सरकारी सेवेंत रूजू जालो काय मागीर तो व्यक्ती नागरीक म्हूण आपल्याचेर जावपी अन्याया विरोधांतूय उक्तेपणान उलोवंक शकना.
गोंयच्या चडशा आरटीआय कार्यकर्त्यांक सरकारी कर्मचाऱ्यांचोच चड पालव मेळटा, अशें एका पळोवणेंतल्यान दिसून येता. सरकारी सेवेंत रूजू जाले उपरांत आपलो नागरीक म्हूण हक्क व्हगडायल्यान मागीर कोणाक तरी आरटीआय कार्यकर्त्यांक फुडें करून आपल्याचेर जाल्ल्या अन्याया आड झगडपाची एक नवी पद्दत गोंयांत सुरू जाल्या. कार्यालयांतली बडटी, बदली ना जाल्यार हेर गजालींक लागून आरटीआय कार्यकर्त्यांवरवी सरकाराचेर चेंपण हाडपाचींय प्रकरणां उक्ताडार आयल्यांत. गोंयांतल्या एका मुखेल आरटीआय कार्यकर्त्यान सगल्या सरकारी खात्यांनी आपली गुप्तहेर यंत्रणा अशी तयार केल्ली की कितेंय निर्णय जाले उपरांत ताका सगल्यांत पयलीं कळटालें आनी ताचो अर्ज कार्यालयांत पावलो की फटाफट ताका आरटीआय जाब मेळटाली. सरकारी कर्मचाऱ्यांनी सरकारांतल्या वायट गजालींचेर नदर दवरून तो उक्ताडार हाडपाक मदत करपांत कांयच चुकीचें ना, एक नागरीक म्हूण तांची ती नैतीक जबाबदारी आसा, पूण हीच नैतिकता सरकारी सेवेंतल्यान कित्याक दिसून येना हाची जाप मात कशीच मेळनां ताचें कितें?
आयचे घडयेक सगल्या गजालींक आमकां भायल्यांचेर फोग काडपाची संवंय जाल्या. भायल्यां खातीर अशें जालां आनी भायल्या खांतीर गोंयकारांचेर हावळ आयल्या म्हूण आमी उलयत आसतात. खरें म्हटल्यार आमी गोंयकारूंच आमच्या गोंयकारांक पिडटात म्हणपाचें उरलां. दर एकल्या गोंयकारान आपल्या गोंयकार भाव, भयणीक मदत करपाचें थारायल्यार गोंय सुजलाम, सुफलाम जावपाक कोणें आडावं येता?
पोर्तुगीज तेपांचेर पुर्तुगेज प्रशासनांत काम करपी चडशे गोंयकारूच आसले हें खूप जाणांक खबर आसा काय ना सांगू नज. फकत कांय मुखेल पदां पुर्तुगेज अधिकाऱ्यां कडेन आसलीं. पूण बाकीचीं पदां गोंयकारांकडेनूच आसलीं हे सत्य आमी जाणां जावंक जाय. मागीर हें जर खरें तर मागीर पुर्तुगेज तेंपाचेर आमचेर जो अन्याय जालो तो कोणें केलो? हाची जाप कितें दिवची?.
भारत स्वतंत्र जाल्या उपरांत आमकां मुक्ती मेळोवपाक 14 वर्सां लागलीं कित्याक? नेहरूंच्या नांवान बोटां मोडपी लोक खरें वास्तव लिपोवंक सोदतात. आमचें कांय गोंयकार पुर्तुगेज राजवटींतूतय बी फिशाल जगताले. तांकां कसलोच त्रास नासलो. फकत बारीक, गरीब, कश्टकरी समाजाची पिळवणूक आमचेच गोंयकार पोर्तुगीज सरकाराच्या कदेलांचेर बसून करताले. घडले तांकां पुर्तुगेज राजवट नाका आसली. पूण तांकां दिसतालें गोंयकारां कडेनूय गोंयची मालकी आसची. पूण ह्या विचारांत गोंयकार म्हूण ते एका थारावीक घटकांचोच विचार करताले हेर बारीक समाजाचो आस्पाव त्या गोंयकारां भितर नासलो.
होच कश्टकरी, गरीब, कूळ, मुंडकार म्हटल्यार भोवजन समाज गोंय मुक्ती उपरांत मगोच्या बावट्या खाला एकठांय जालो आनी तांतूतल्यान गोंयांत राजकी क्रांती घडून आयली. गोंयकारांचो दुस्मान हो कोण भायलो आसूंक शकना तो गोंयकारूच आसा. आमकां भायल्या दुस्मानां कडेन झूज दिवची आसत जाल्यार पयली आमी गोंयकारांनी
एकठांय येवचें पडटलें. आमीच एकठांय ना जाल्यार भायल्या दुस्माना कडेन झूज दिवप शक्य ना हें सत्य आमी किमान इतिहासांतल्यान तरी शिकतले काय कितें!!!

किशोर नायक गांवकार
7774039242