गोंयकारांनो जायत जागे!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सद्या दोंगर पोखरून जमीन विकपाचें काम चलयलां. आमचो फुडार खंयचे दिकेन चल्ला हाचें गोंयकारांक सुवेर ना तशेंच सुतकूय ना अशें दिसपाक लागलां.

हांव तेन्ना आमच्या गांवांतल्या मीडल स्कूलांतल्यान आठवी पास जावन शारांतल्या हायस्कूलांत णव्वे यत्तेंत शिकतालों. हायस्कुलाच्या प्रिन्सिपलाचो धाकलो भाव थंयचो हेडमास्तर. तांचो सगल्यांक निमणो भाव तेन्ना जीएमसींत दोतोरकीचें शिक्षण घेतालो. फावल्या वेळांत तो आवड म्हणून कांय वर्गांत क्लास घेतालो. तागेलें शिकोवप स्कूलांतल्या हेर शिक्षकां भशेन नासतालें. क्रमिक पुस्तकांत आसा तें कुशीक दवरून पुस्तकांत आसा ताच्या भायलें तो शिकयतालो आनी सगळ्या विद्यार्थांक तें सामकें आवडटालें. चड करून विज्ञान विशय शिकयता त्या शिक्षकाचो तास तो घेतालो.
तो मॅडिकलाचो विद्यार्थी. थंय दरेका दुयेसांचें मुळावें कारण आनी तें पयस करपाचो उपाय हाचेर चड भर आसता. ताका हें आमकां शिकोवपाचें आशिल्लें. मलेरिया ह्या दुयेंसा विशीं शिकयतना वा आमकां विद्यार्थांक म्हायती दितना तो सांगतालो, मलेरियाचे विषाणू हे केरळी लोकां सारके आसतात. एकटो केरळीयन येता आनी मागीर दरेका केरळीयनाक आपूण आसा थंय आपयता. अर्थात हाका एक संदर्भ आसतालो.
गोंय मुक्त जालें तरी सरकार चलोवपाक प्रशासकीय अणभव आशिल्ले गोंयांत कोण नाशिल्ले, ते खातीर गोंयां भायल्यांक हांगा हाडपा बगर पर्याय नाशिल्लो. तेन्नाच्या सरकारान कोंकणी सोडून मराठी प्राथमीक शाळा सुरू केल्यो आनी महाराष्ट्राच्या लागींच्या जिल्ह्यांतल्यान पाटील, पवार, कदम, शिंदे, जाधव, गडकरी हे मराठी शिक्षक म्हणून गोंयांत रिगलें जाल्यार गोंयच्या प्रशासनांत केरळीयन, घाटा वयलयान कन्नडींग आनी मद्राशी आयले. प्रशासनांतल्यो सुवातो ते आपल्या राज्यांतल्या लोकांक हाडून भरपाक लागले.
आयज परिस्थिती ती ना. सद्या गोंयांत यूपी आनी बिहारी भरल्यात आनी जमनी दिल्लीवाले घेतात. गोंयकारपण शेणत चल्लां आनी कोंकणीची सुवात हिंदी घेता. पयलीं केरळीयनां सयत आमी सगल्यांक घाटी म्हण नासतना निकटें मामा म्हणटाले आतां सरसकट सगल्यांक घांटी म्हणपाक लागल्यात. पूण आमी म्हणल्यार गोंयकारांचें अस्तित्व उरतलें कांय ना हाचो विचार करपाचें आमी सोडून दिलां अशें दिसता. प्रिन्स जॅकोब म्हणटा तशें ‘आव जावो घर तुम्हारा’ अशी गोंयची गत जावपाक लागल्या. ‘डोंगर पोखरून उंदीर काढणे ‘ अशी मराठींत एक ओपार आसा आमच्या फुडाऱ्यांनी सद्या दोंगर पोखरून जमीन विकपाचें काम चलयलां. आमचो फुडार खंयचे दिकेन चल्ला हाचें गोंयकारांक सुवेर ना तशेंच सुतकूय ना अशें दिसपाक लागलां.
पूण ह्या परिस्थितीक आमी गेंयकार तितलेच जापसालदार आसात. गोंयकार हे आपलो स्वताचोच विचार करपी आसतात. भायर किदें चल्लां हाचें तांकां पडून गेल्लें आसना. “शिवाजी जल्माक येवचो हें ताकां दिसता, पूण तो आपल्यागेर न्हय जाल्यार शेजाऱ्यागेर”. बगलांट आपल्याचेर न्हय दुसऱ्यांचेर येवचें ही आपमतलबी वृत्ती सामकी घातकी. एकना एकदीस ती सगल्यांचो घास घेता. आनी हेंच गोंयकार विसरपाक लागल्यात. फुडाऱ्यांक दोश दिवंन उपकरना. राज्यकर्ते लोकांचो विचार करनास्तना आपल्या सुवार्थाचो विचार करतात जाल्यार तांकां शिटकावपा खातीर भायर सरपाचें कोणे? दिल्लीकारांनी काय केरळीयांनी? विचार शून्यपणाक लागून भायल्यांनी आक्रमण करून भारत देशाक गुलाम करून वडयलो. भायल्यांच्यो काश्ट्यो धुवपाक आमी स्वताक धन्य मानलें. देश स्वतंत्र जालो, गोंय मुक्त जालें तरी आमचीं मनां अजून मुक्त जालीं नात. आमचो कोणूय तरी बॉस आसच्चो अशें अजूनय आमकां दिसता. आमची मानसिकता अजून न्यूनगंडान भरिल्ली आसा.
भास ही लोक समुहाची एक खाशेली वळख आसता. ती शेणल्यार तेका कोण वळखुपाक शकना. कोंकणी ही गोंयकारांची निजाची खरी वळख. कोणूय गोंयकार गोंयां भायर गेल्यार कोणूय कोंकणी उलयता हें कानार पडतगीर तो आपसूक ताच्या लागीं तनमनान पावता. ही आपले भाशेची ताकद! तशेंच सत्त्व आनी तत्त्व जागोवपाचें कुलूप! आपणे आपली जमीन वा दुकान वा हेर किदेंय भरपूर पयशे मेळटात म्हणून विकचें न्हय हाचो विचार आमी करपाक जाय. आमी सगलें विकतात आनी उपरांत गोंयांत सगले कडेन भायले भरल्यात अशी करंदाय करतात. ही असली नवी वळख आतां गोंयकारांची जायत चल्ल्या. गोंयकार सुशेगाद पूण ताचेय परस चडूच सोशीक. आपल्या आंगणा मेरेन येना तो मेरेन ते ओगी रावतात पूण घरा भितोडेर येवपाक लागतगीर आड्डवपाक लागतात.
दोंगोर कापप, शेत जमनीचें रूपांतरण, कॅसिनो, जमनी पुरोवप आनी हें ना जाल्यार तें हाला लागून आमी गांवभायरे जातले हाची सुलूस गोंयकारांक लागपाक लागल्या. ताका जागो करपा खातीर भार येवपाक लागल्यात. बाकीबाब बोरकारान सांगलां तशें “मार शेसांर” सुरू जालां. मनोहरराय सरदेसाय “गोंयच्या म्हज्या गोंयकारांनो, जायात जागे ” म्हणपाक लागला. ह्या असल्या गोंदळिल्ले परिस्थितींत आनी वातावरणांत गोंयकार खरेंच जागे जातले काय आयल्या ते परिस्थितीक तोंड दिवंन दीस काडप हे पूर्वापार पद्दतीन जीण जगतले??

सुदिन वि. कुर्डीकार
8275425404