गोंयकारांनी लश्करांत वच्चें : रश्मी प्रभू

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

उत्तरेक वा देशाच्या हेर वाठारांनी आसल्यार संरक्षण क्षेत्रांत सामील जावप हेर खंयच्याय वेवसाया सारकेंच. पूण सैन्यांत गोंयचे लोक सामकेच उणे आसात.

विंग कमांडर रश्मी प्रभू (निवृत्त) वायुसेनेंत तंत्रीक अधिकारी आशिल्ली. तांणी 14 वर्सां काम केलें. गोवा अभियांत्रिकी महाविद्यालय, फार्मागुडीची (बी.ई. इलॅक्ट्रॉनिक्स आनी दूरसंचार) ती विद्यार्थी. ती फोंडेची.
 वायुसेनेंत भरती जावपाची कशी प्रेरणा मेळ्ळी?

• टीव्हीचेर एक कार्यावळ आवय वांगडा पळयतालीं. संरक्षण सेवेंत सेवा दिवपी लोकांची आवय तांची कितली तोखणाय करताली तें हांवें पळयलें. पयली प्रेरणा तातूंतल्यान मेळ्ळी. फुडें अभियांत्रिकी उपरांत, जेन्ना हांव आयटी नोकरेंत सामील जावपाची वाट पळयतालें तशें, म्हजो लागींचो इश्ट, जो आतां म्हजो घोव आनी भारतीय वायुसेनेंत सेवा दिता, तो संरक्षण सेवेंत वचपाचो खूब यत्न करतालो. ताणेंच म्हाका सांगिल्लें की बायलांक आयएएफांत कसो प्रवेश मेळूं येता तें. गोंयांतल्या जायत्या जाणांक खबर ना, कसल्यो प्रवेश परिक्षा आसात, कोण यत्न करूंक शकतात. देखून ताका लागूनच म्हाका कळ्ळें की अभियांत्रिकी केले उपरांत आयएएफांत प्रवेश मेळटा. चार फावटीं एसएसबीचो यत्न केलो. पूण एकदां ही प्रक्रिया सुरू जाली म्हणटकच तुमी मुखार वचपा बाबतींत हट्टी जातात. देखून संरक्षण दळ आनी खास करून वायुसेनेची म्हायती म्हाका मेळ्ळी.
   तुमची निवड कशी जाली? वायुसेने खातीर कसो यत्न केलो?
• मुळांतूच हवाई दळांत पयलीं दोन परिक्षा आशिल्ल्यो, तंत्रीक प्रवेशा खातीर. हांव अभियांत्रिकी करतां म्हणून तंत्रीक प्रवेशांत म्हजें गिन्यान बरें वापरूं येता, हें स्पश्ट आशिल्लें. म्हणल्यार पयलीं एएफसीएटी ही वायुसेनेची सादारण प्रवेश चांचणी आनी दुसरी ईकेटी, अभियांत्रिकी ज्ञान चांचणी. पयलीं दोन पेपर आशिल्ले. हांव बेंगळुरूंतले आयटी कंपनींत काम करतालें, देखून थंयच्या एअर फोर्स टेक्निकल कॉलेजींत परिक्षा दिली. परिक्षे उपरांत 5 दिसांचें सेवा निवड मंडळ (एसएसबी) आसता. एक सविस्तर मुलाखत आसता, जंय तुमची मानसीक आनी शारिरीक चांचणी जाता.
  उड्डाण शाखे खातीर यत्न करपी लोकां खातीर पायलट एप्टीट्यूड चांचणीय आसा. पीएबीटी फकत उड्डाणा खातीर आसता. उरिल्ल्या तंत्रीक आनी बिगर तंत्रीक नोंदीं खातीर फकत 5 दिसांचो एसएसबी आसा. निवड जावं वा नाका, एसएसबी हो एक अणभव जो मेळोवपाचो हेतू आसूंक जाय. तातूंतल्यान तुमकां स्वताच्या क्षमतां विशीं व्यापक नदर मेळटा.
   तुमच्या मुळाव्या प्रशिक्षणाचें कितें?
• तंत्रीक अधिकाऱ्यां खातीर मुळाव्या प्रशिक्षणांत पयले स म्हयने हवाई दळ अकादेमी, हैदराबाद हांगा वतात. सामान्य प्रशिक्षण, शारिरीक कठीणताय, परेड, पीटी, बळगें आनी शिस्त हांचेर मुखेल लक्ष आसता. मुळांतूच नागरिकांचें सैनिकांत रुपांतर करप. तंत्रीक अधिकाऱ्यां खातीर एएफटीसींत एरोनॉटिकल इंजिनियरिंगाचें एक वर्साचें प्रशिक्षण आसता. कारण जे जॉयन करतात, ते तज्ञ आसतात. कांय संगणक अभियंते, इलॅक्ट्रॉनिक्स अभियंते बी. म्हणल्यार एएफटीसींत आमी एरोनॉटिकल इंजिनियरिंगांत प्रशिक्षण घेतात. ह्या प्रशिक्षणांतल्या आमचे कामगिरीचेर आदारीत प्रणालींचे वाटप करतात. ती विमान, मार्गदर्शीत शस्त्रां, संचारण आदी आसूं येता. म्हाका संचारणाचें खाशेलपण दिलें आनी म्हणून हांवें आनीक स म्हयने विशेश प्रशिक्षण बेंगळुरूंतच केलें.
   तंत्रीक अधिकाऱ्याची भुमिका कितें?
• आयएएफ फांटे उड्डाण, तंत्रीक/ देखभाल शाखा आनी प्रशासन अश्या तीन भागांत विभागलां. हांव तंत्रीक वा देखरेखीच्या फांट्यांत आशिल्लें. आयएएफांत वेगवेगळीं विमान, शस्त्रां, रडार आनी संचारण प्रणाली आसात. तांची नेमान देखरेख, वेळापत्रक आसता आनी तें सांबाळ्ळ्यारच तीं तांच्या चडांत चड कार्यक्षमतेन काम करतात. देखून देखरेख शाखा अधिकाऱ्यांचें काम म्हणल्यार वायुसेनेच्या मालमत्तेची शंबर टक्के सेवाक्षमताय सुनिश्चीत करप. प्रणाली पुरवण केल्लो परकी वा भारतीय ओईएम आमकां वेळापत्रक दिता. उपरांत तंत्रीक अधिकारी त्या प्रमाण देखरेख केल्या हाची खात्री करता आनी प्रणालींत निर्माण जाल्ली खंयचीय त्रुटी सुदारता. तंत्रीक अधिकारी आयएएफ वापरिल्ल्या अत्याधुनीक प्रणालींची जतनाय घेवपा खातीर लागपी मनीसबळ आनी सामुग्रीचें वेवस्थापन करता.
   वायुसेनेंत काम करपाचें फायदेशीर आंग कितें?
• फायदेशीर आंगां खूब आसात. पयलें म्हणल्यार देशाची सेवा करपाची संद मेळटा. हो सगळ्यांत व्हडलो फायदो. दुसरें, तंत्रीक अधिकारी म्हूण अत्याधुनीक प्रणाली सांबाळपाचो आनी वेवस्थापन करपाचो अणभव मेळटा. संरक्षण आमकां नवी प्रणाली मेळत रावता. संवसारांत चलपी नवें तंत्रगिन्यान आमचे कडेन आसा. म्हणल्यार तंत्रीक तज्ञताय, अणभव वाडटा आनी आमचें काम म्हणल्यार प्रत्यक्ष, पयसुल्ल्यान ना. वेव्हारीक गिन्यान कितलेशेच पटींनी वाडटा. एचआर वेवस्थापनय नेटान वाडटा, कारण कामाचो वेळ चड, आमचे पंगड व्हड. देखीक, तंत्रीक अधिकारी म्हूण म्हज्या पयल्या पोस्टिंगांत म्हज्या सकयल शंबर लोक आशिल्ले. नागरी नदरेन पळयल्यार हांव शंबर लोकांक वेवस्थापन करपाक शकतां. अशा पांवड्यार पावपाक खूब अणभव लागता. एचआर वेवस्थापन कौशल्य आपोआप तयार जाता. आमकां खूब आधुनीक प्रशिक्षण मेळटा, जाका लागून आमी हाताळटात ती वेवस्था अद्ययावत जाता. प्रशिक्षण चालू आसतना तंत्रीक गिन्यानूय वाडत वता.
   तुमी वैयक्तीक जिणेंत भारतीय वायुसेनेच्या गरजे प्रमाण कशें समतोल दवरलो?
• दोतोरके सारके वेवसाय आसात, जांकां थारावीक वेळ लेगीत ना. आमीय तातूंत आसात. कारण आमचो कामाचो वेळ राश्ट्रीय सुरक्षा, राजकी परिस्थिती, सुरक्षा परिस्थितीचेर आदारून आसता. कामाचो वेळ बदलता. देखून कठीण. तो केन्ना 7 ते 7.30 मेरेन सुरू जाता. वैयक्तीक नदरेन विचारल्यार म्हजो घोव लश्करांतूच आशिल्लो, देखून समजूत बरी आशिल्ली. ते नदरेन पळयल्यार तें आव्हानात्मक आसा. कारण बेगीन भायर सरप, भुरग्याक सोडून वचप, रातची ड्यूटीची वेवस्था, 24 वरां ड्यूटी अशेय कांय खीण येतात जेन्ना घरा पावूंक मेळना. समतोल सादप कठीण.
  पूण आतां संरक्षण दळ आनी अग्निवीर बायलोय येतात, हें मतींत घेवन क्रेश सुविधा सुरू जातल्यो. म्हणजे ते येतकूच घडये मात्शें बरें जातलें. हांवें सांगिल्ले प्रमाण सुरक्षा परिस्थिती बरी आसल्यार. मागीर फावो ती सुटी आनी सगळें दितात. आमी स्वताक रिसेट करून ताजें मन घेवन येवंक शकतात. आनी परत येतकच आमी चड सेवा दिवंक शकतात. वरिश्ठ लोक आमची जतनाय घेतात. कारण दिसपट्टी काम- जीण हांची संतुळा दवरप शक्य ना.
   वायुसेनेंत बायलांक भरती जावपा विशीं तुमचे कितें विचार?
• वायुसेनेंत बायलांक भरती जावप, हें गरजेचें. दरेक बायलेन यत्न करपाक जाय. तांकां आव्हानांक तोंड दिवचें पडटा. देखून एकदां शारिरीक, मानसीक नदरेन खरपणांतल्यान गेले उपरांत तुमी खूब बळिश्ट मनीस जातात. संरक्षण दळांची आनी खास करून वायुसेना बायलां बाबतींत खूब सकारात्मक आसा. हाचे आदीं हांव आयएएफांत भरती करतालें तेन्ना ते फकत जमनी वयल्या शाखांनी भरती करताले. उड्डाण आशिल्लें, पूण झुजारी विमानांत नाशिल्लें. आतां फ्लाइट लेफ्टनंट अवनी येता आनी आनीक बायलां अधिकारी येतात जांकां झुजारी विमानांतय रूची आसा. तीं सक्रिय मिशनांचेर वतात. पिरायेची मर्यादा ना. हेर वेवसायांनी तुमी तुमच्या जिवितांत फुडें यत्न करीत रावूं येता. पूण संरक्षण सेवेंत पिरायेची मर्यादा आसता.
   आयएएफांतल्या बायलांक चड आत्मविस्वास आसता. तीं स्वताचेर आदारून आसतात आनी कठीण परिस्थितींक तोंड दिवपाक तीं चड सुसज्ज आसतात. तुमचें मत कितें?
• हांवें सांगिल्ले प्रमाण तुमी पयल्या दिसा सावन पंगडाचें फुडारपण करतात. मागीर तुमकां प्रशिक्षणूय दितात. सगळ्यांत पयलीं पदवी, अभियांत्रिकी केल्या उपरांत ते तुमकां व्हरतात. म्हणल्यार, पिराये प्रमाण तुमकांय कांय प्रमाणांत परिपक्वता मेळ्ळ्या. दुसरें म्हणल्यार दोन वर्सांच्या प्रशिक्षणाक खूब वेळ लागता. फिजिकल, ड्रिल आनी पीटी भाग सोडल्यार तुमी आत्मविस्वास निर्माण करपी कार्यावळीय करतात. जेन्ना तुमी शेंकड्यांनी लोकां कडेन सर्त करतात तेन्ना तुमी तुमचो आत्मविस्वास वाडयतात. म्हणल्यार पयलो घटक – निवड. मागीर पयल्या दिसा सावन पंगडाचें फुडारपण करचें पडटा. आनी वायुसेनेंत पंगड तयार करपाचे उपक्रम वेगळे आनी विशिश्टपणान जायनात. आमी एकवट बांदतात. सहकार्य करतात. जियेवपाचो एकूच मार्ग तोच. फाल्यां म्हज्या सकयल आशिल्ल्या भुरग्यांक म्हजे वांगडा मरपाक सांगचें पडलें जाल्यार तांकां तो विस्वास म्हजेर आसचो पडटलो. आतां आमकां 24 वरां ड्यूटी करची पडली जाल्यार तो आमचे कडेन रावता, वांगडा जेवता, आपले दुख्ख आमचे कडेन वांटून घेता.
   वायुसेनेंत प्रभावी अधिकारी जावपाक मुखेल गूण खंयचे?
• सेवा निवड तुमची चांचणी करता, संरक्षण दळां खातीर तुमकां निवडपाक. एसएसबीची प्रक्रिया तिनूय सेवांनी सारकीच आसा. ते ओएलक्यू सारके सुमार 15 अधिकारी गूण सोदतात. तातूंतले कांय म्हळ्यार आत्मविस्वास, तर्क करपाची तांक, पंगडा खातीर काम करपाची तांक, दबावा खाला काम करपाची तांक. पयल्या दिसा सावन सगळ्यांत बरो जावचो पडटा अशें न्हय. ते फकत पळयतात तुमचे कडेन ती तांक आसा काय ना.
   देशाची सेवा करप आनी नागरिकांची राखण करप कशें दिसता?
  गर्व. तो अभिमान तुका तुज्या आवय-बापायच्या दोळ्यांतल्यान दिसता. तो नात्यांतल्या लोकां मदीं दिसता. हांवें 14 वर्सां सेवा दिल्या. दर दिसा सकाळीं उठून वर्दी घालतना कितें तरी वेगळेंच दिसलां. तुमी घेतिल्ले दरेक निर्णय ह्या देशाचेर परिणाम करतात, हें तुमकां कळपाक जाय. म्हणजे ती व्हडली जापसालदारकी.
   तुमचो संदेश कितें, गोंयांतल्या लोकांक, जे सशस्त्र दळांत सामील जावपाक धडपडटात.
• पयलो संदेश पालकांक. भुरग्यांक संरक्षण दळांत कसो सामील जावचो तें कळना. पालकांनी तांकां वेगवेगळ्या शक्यताये विशीं सांगपाची गरज आसा. शाळांनीय फुडाकार घेवचो. तुमी उत्तरेक वा देशाच्या हेर वाठारांनी आसल्यार संरक्षण क्षेत्रांत सामील जावप हेर खंयच्याय वेवसाया सारकेंच. पूण सैन्यांत गोंयचे लोक सामकेच उणे आसात. तातूंतले फकत धा जाण गोंयांतल्यान पुराय सेवेंत मेळ्ळे. म्हाका खबर नाशिल्ले जायते आसूंक जाय, पूण तरी लेगीत हेर ल्हान- व्हड राज्यां परस टक्केवारी सामकीच उणी आसा. आयज लेगीत हांव वायुसेनेंत सेवा दितां अशें कोणाक सांगल्यार तांकां विमान कंपनी अशें दिसता. वृत्ती बदलपाची गरज आसा.
  चलयांक तांच्या पालकांनी प्रेरणा दिवपाक मुखार येवंक जाय. प्रत्येक नागरिका मदीं देशभक्ती आसा. आमी शाळांनी स्वातंत्र्य दीस मनयतात. म्हणजे भितर भावना आसता. आपल्या भुरग्याक सैन्यांत भरती करपाक सोदतां, अशें सांगपी पालक सहसा दिसनात. निमाणें सैन्य आनी सशस्त्र दळ ही एकूच सुवात, जंय सगळेंच योग्यतेचेर आदारिल्लें आसता. तुमी ताचो भाग जावंक शकतात काय ना हें थारावंक शकतात. ही एक सुवात जंय तुमी तुमचे क्षमतेक आदारून सरकारी नोकरी करपाक शकतात.

सलाम फौजी

जॉन आगियार