भांगरभूंय | प्रतिनिधी
शिगमो आपले बरोबर नवें वर्साची उमळशीकेची घुडी घेवन येता. शिशिर रुतू सोंपलो. आतां वसंत रुतू लागला हाची जाण करून दिता. धर्म- जाती भेद विसरून सगळ्यांक एकठांय हाडपी म्हळ्यार शिगमो
फाल्गुन लागीं पावलो कांय शिगम्याची सुलूस लागता आनी ‘ओस्सय, ओस्सय’चो आवाज गांवागांवांनी घुमूंक लागता. शिगमो हो गोंयकारांचो वर्साचो निमणो, असो एक आनंदाचो उत्सव. धोल- तासो- कासाळ्याच्या आवाजांत आख्खो गांव तालार नाचता आनी ह्याच तालार सुर्यपान, घुडयो आनी दॉजाच्या सांगातान घराघरांतल्या आंगणांत शिगम्याचो मेळ शिगमो खेळपाक येता. शिगम्याचे गडे आंगणांत जती म्हणत तुळशी भोंवतणी खेळून मेळ दारा-दारांतल्यान भोंवता. जाल्यार ह्या मेळाक येवकार दिवपा खातीर घरची अस्तुरी पाटार तळय/ तळी (नाल्ल आनी तांदूळ) दवरता आनी दारांत आयिल्ल्या मेळाचेर तांदूळ मारून तांकां येवकारता. अशें तरेन नम ते होळयेचे पुनवे मेरेन गोंयचे भुंयेर शिगमो रंगता.
फोंडे, केपे, सांगें, साश्टी, धारबांदोडें, मुरगांव, काणकोण ह्या दक्षीण गोंयांतल्या गांवगिऱ्या वाठारांनी परंपरीक शिगमो फाल्गून शुद्ध नमी तिथीक सुरू जावन होळी पुनवेक सोंपता. जाल्यार उत्तर गोंयातल्या सत्तरी, बार्देस, दिवचल, पेडणें आनी तिसवाडी ह्या तालुक्यांनी होळी पुनवेक शिगमो सुरू जाता. असो हो सैम समृद्धतायेची गिरेस्तकाय घेवन उबो आशिल्लो शिगमो सगळ्या लोकवेदी मनशांची मनां भारावन सोडटा. गोंयच्या गांवानी जावपी शिगमो हो विंगड- विंगड परंपरांनी आनी तरेकवार विधीनी भरिल्लो आसा.
शिगम्याक कांय दीस आसा म्हणल्यार गांवचे जाण्टे आनी तरणाटे शिगम्याच्या मांडार एक जातात आनी शिगम्याची तयारी करतात. भुरगें तर शिगमो कसो खेळपाचो हाची येसाय मारतात. तर कांय लोक घुडयो, सुर्यपान, दॉज आनी हेर शिगम्याक लागपी सामानाची तयारी करपाक लागता. तशेंच शिगम्याचो मांड धुवन काडटात. मांडाच्या देवाची पूजा करतात तशेंच मांडार आशिल्ल्या तुळशीचीय पूजा करता. मागीर मांडा वयल्यो सगळ्यो रिती पुराय करून गडे शिगम्याची जती म्हणत नमन घालपाक सुरवात करतात. शिगमो गांवांत वाड्या प्रमाण जाता. गांवांत जितले वाडे तितलें मेळ; आनी तितलेंच शिगम्याचें मांड. मुखेल शिगमो चर्तुदसेक जाता. चर्तुदसेक चार- पाच दीस आसा म्हणल्यार धोल- तासाच्या आवाजांत सजयल्ल्यो घुडयो, दॉज आनी सुर्यपान घेवन गडे वाड्या वयल्या राखणदारांक आनी चर्तुदसे दिसा गांवच्या देवाक नमन घालतात. नमन म्हणल्यार धोल- ताश्यांच्या तालार नाचून शिगम्याचे गडे गांवच्या दैवतांची भेट घेतात.
चर्तुदसे दिसा गांवाचे सगळे मेळ एकठांय जातात आनी ग्रामदेवतेक नमन घालतात. ह्या वेळार कांय लोक तरेतरेचे भेसवण करून सवंग घेतात, जाका थळावें रोमट अशें म्हणटात. उपरांत परत सगळे गडे मांडार जमतात ती रात जागोवपा खातीर आनी मांडा वयलो सगळ्यो रिती पुराय करून तोणयेक आनी होळये खातीर नाल्ल फोडटा. मागीर धोल- तासो हांच्या आवाजात होळी म्हूण माडी वा आंब्याचें जितें झाड कापून ते शिगमो खेळपाच्या मांडा कडेन वा देवळा लागसार आशिल्ले जमनींत पुरुन उबें करतात. तिका दैवत्व प्रदान करून तिका लासयतात. मागीर गुलालान होळी खेळटात आनी हांगाच मांडावयलो शिगमो न्हिवता.
शिगमो आपले बरोबर नवें वर्साची उमळशीकेची घुडी घेवन येता. शिशिर रुतू सोंपलो. आतां वसंत रुतू लागला हाची जाण करून दिता. धर्म- जाती भेद विसरून सगळ्यांक एकठांय हाडपी म्हळ्यार शिगमो. सगळ्याच्या काळजांत खोशयेचे ल्हार उंचाबळीत करून सगळ्यांक एका तालार नाचयता. ताचे संगीत आजूनय मनाक पिशें लायता.
– आकृती नायक
7218065944
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
