खरो भक्त

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भांवडांनो,
सदच्या जिवितांत चलतना-भोंवतना वा बशिल्ले कडेन चुकून आमचो पांय दुसऱ्यांक लागलो जाल्यार आमी तांकां नमस्कार करतात. ’चूक जालीं आं’, अशें म्हणून तांकां हात जोडून नमस्कार करतात. कित्याक सांगात पळोवया? आं…. तर आमी मानतात… दुसऱ्यां भितर देव आसता म्हूण. चुकून आमचो पांय त्या मनशाक लागलो जाल्यार देवाकच लागलो अशें मानून आमची चूक जाली अशें मानतात. नमस्कार करतात. सारकें?… देखुनूच आमकां जाण्टेलीं देख दितात. दुसऱ्यांची सेवा हीच देवाची सेवा म्हूण. देखुनूच भावंडांनो, आमी हेरां कडेन बरेपणान वागूंक जाय. भावंडांनो, आयज जी काणी तुमकां सांगतलों पळयात तातूंतल्यान आमी तशीच देख घेवया हां…
तर आयकात… एका गांवांत हरी नांवाचो एक शेतकार रावतालो. तो खूब कश्टी आशिल्लो. वर्साक दोन पिकां काडटालो. त्या पिकांचेर तो आपलो घर संवसार चलयतालो. तो देवाचीय भक्ती खूब करतालो. तीनसांज जाली म्हणटकच भुरग्यांक घेवन देवाचें नामस्मरण करतालो. अशे तरेन तो ताच्या कुटुंबाक सदांच खोशी आनी धादोशी दवरतालो. मात, हरीक सदांच एक खंत भोगताली. तो देवाची भक्ती जरी करतालो, तरीय तिर्थयात्रेक वा वारीक वचपाचो योग ताका मेळनाशिल्लो. कारण ताची गरिबी ताचे आड येताली. शेताचे येणावळीचेर तो आपलें घर चलयतालो, पूण खंयूय वचपाक ताचे कडेन पयशे नासताले. तिर्थयात्रेक वचपाक मेळना म्हूण ताका खूब वायट दिसतालें. ताची ही अवस्था पळोवन ताचे घरकान्नीक खूब वायट दिसतालें. तिकाय खंत जाताली. तेन्ना तिणें एक युक्त काडली. हरी घर खर्चाक जे पयशे दितालो, तातूंतले थोडे थोडे ती काडून कुशीक दवरूंक लागली आनी एक दिसा हरीक तिर्थयात्रेक वचपाचो योग आयलो, तेन्ना तिणें जमा केल्ले पयशे काडून ताका दिले. तो हेर वारकऱ्यां वांगडा भायर सरलो. हरीचीं पावलां शिर्डीच्या वारींत भरसलीं. हेर वारकऱ्यां वांगडा तो साईबाबाच्या दर्शना खातीर भजन म्हणत चलत रावलो. चलता चलता हरीची नदर रस्त्याकुशीक आशिल्ल्या जाण्ट्या दुबळ्या मनशाचेर पडली. तो हात मुखार करून रस्त्या कुशीक राविल्लो. हरीक दिसलें तो कोणाचो तरी आदार सोदता. देखून ताणें त्या दुबळ्या जाण्ट्याक विचारलें, ‘बाबा, तुमी वारीक येता न्हय?’ त्या जाण्टेल्यान हरीक नमळायेन पळयत म्हळें. ‘ना रे बाबा, म्हज्या नशिबांत खंयची वारी? म्हजी तशी परिस्थिती ना. घरांत दोन पूत आसात. ते खाणा जेवणाक पातीशेर जाल्यात. शेत आसा पूण तें रोवपाक पयशे नात. देखून ह्या वारकऱ्यां मुखार हांत करून रावला. कोणूय मजत करतले अशी आस्त बाळगून.’ जाण्टेल्याच्या उतरांनी हरीचें मन कळवळ्ळें.
ताणें देवळांतल्या किर्तनांनी प्रवचनांनी आयकल्लें.. ‘दीन दुबळ्यांची सेवा हीच खरी देवाची सेवा’’ कांय खीण तो येवजीत रावलो आनी शेवटाक त्या जाण्टेल्याच्या घरा वचपाचें ताणें थारायलें. ताचो निर्णय आयकून ताच्या हेर इश्टांनी ताची फकाणां केलीं. हरी, तुजे बायलेन इतल्या कश्टांनी पयशे सांठोवन तुका वारीक धाडला आनी ही संद तूं वगगडायता? बायलेच्या कश्टांचेर उदक सोडटा? पुणून हरीन तांचें आयकलेंना. त्या जाण्ट्यां सयत तो ताच्या घरा गेलो.
जाण्टेल्याच्या घरा पावतकच, हरीन आपणा कडेन ाशिल्ल्या पयशांनी ताच्या उपाशीं भुरग्यांक जेवण दिलें. दुयेंत जावन हातरुणार लोळपी भुरग्याची कांय दीस सेवा केली. आपल्या पयशांनी वखदां हाडून ताची जतनाय घेतली. कांय दिसांनी जाण्टेल्याचे दोगूय भुरगे बरे जाले. उपरांत हरीन जाण्टेल्याचें शेत कसलें, रोयलें. तांकां बरे दीस मेळोवन दिवपा खातीर हरीन आपले पयशे मोडले. ताका शिर्डी वचपाक हातांत कांयच पयशे उरले नात. ताणें आपल्या घरा परत वचपाचें थारायलें. ताणें थंयच्यानूच साईबाबाक नमस्कार केलो आनी चूक मागली.
घरा पावतकच ताणें घरकान्नीक सगळी गजाल सांगली. सगळे पयशे तांचे सेवेंत खर्च केल्ल्याचें सांगलें. हरीची घरकान्न बऱ्या सभावाची आशिल्ली. हरीच्या मनाची तिका जाण आशिल्ली. तिणेंच कांयच विरोध करीनासतना हरीन केल्ले सेवेची तोखणाय करीत ती मानून घेतली.
ते रातीं, हरीच्या सपनांत अजाप घडलें. ताच्या सपनांत तो जाण्टेलो आयलो. ताणें हरीच्या उपकार मानले. तो उलयता उलयता साक्षांत ताच्या मुखार साईबाबा परगटलो. त्या तेजान, परजळांत हरीक कितें करचें तेंच कळ्ळेंना. ताणें साईबाबाक साश्टांग नमस्कार केलो. ताका आशिर्वाद दीत साईबाबान म्हणलें— ‘‘हरी तूंच म्हजो खरो भक्त. ज्या मनशाच्या काळजांत दुसऱ्या विशीं माया-मोग, कळवळो नासता, जाका दुसऱ्याची काकुळट येना, दुसऱ्यांक मजत करिना तो म्हजो भक्त जावंक शकना. तुजी परिक्षा घेवपा खातीर म्हाका त्या जाण्टेल्याच्या कुडींत रिगचो पडलो. तूं मनान खूब व्हड आसा. असोच सगल्यां कडेन वागत राव. कश्ट करीत राव. तुका त्या कश्टांचें सदांच फळ मेळटलें.
आनी कांय खिणांत देव सपनांतल्यान नाच्च जालो. हरीन भावार्थान देवाक परत एक फावट नमस्कार केलो.

उल्हासभाई