खरें रूप घेवनच वावराक लागचें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

म्हजी आवय सांगताली मनशाचें खरें रूप वळखप सोंपें न्हय म्हूण. हांव जेन्ना जेन्ना अणभवी मनशांक मेळ्ळां तेन्ना तेन्ना तांणीय म्हाका मनशांचें खरें रूप वळखुपाक वर्सां सारचीं पडटात असो सो समज दिल्लो आसा. हाचे वेल्यान एक गजाल आमी जाणां जावंक जाय ती म्हणल्यार जिणे अणभव आमकां खूब कितें शिकोवन वता. चार पांच मनशांक मेळून जिणे सत केन्ना उमजना तें जाणा जावपाक सामन्य मनशां सांगाताक सातत्यान वावरुचें पडटा. चार चौगांत उठप बसप आसचें पडटा. विचारांचे दिवप घेवप करचें पडटा. समाजकार्यांत आपलें तांकी प्रमाण योगदान दिवचें पडटा. मनीस जेन्ना आपले स्वताचे विचार मांडटा, आपल्या यादींचो पेटारो हेरां मुखार दवरता आनी आपल्या अणभवांच्यो गजाली वांटत रावता तेन्नाच तो हेरांक आपल्या खऱ्या रुपाचें दर्शन दिवंक पावता. भारतीय संस्कृतींत अशे कितलेशेच म्हापुरूस जावन गेले जांणी आपल्या कर्तृतवान आनी स्वताचेर आशिल्ल्या विस्वासाक लागून देश घडयलो, सांवरलो आनी सजयलोय बी.
फाटल्या म्हयन्यांत आमी गोंयभर छत्रपती शिवाजी महाराजांची जंयती व्हड दबाजान मनयली. हिंदवी स्वराज्याचे ते सम्राट तांच्या शौर्याचीं आनी गुणांची तोखणाय करीत तितली थोडी. ते पुराय भारतीयांचे आदर्श आनी प्रेरणा स्त्रोत जावन आसात आनी म्हणून आमी तांचे गूण आपणावंक जाय. तसो यत्न आमी करतात व्हय ? राजमाता जिजाबाय हांणी ल्हानपणा सावन शिवाजीक रामायण आनी महाभारत सारकिल्ल्या ग्रंथांतल्यो साहसी काणयो सांगून अन्याया आड लडो दिवंक तांकां प्रेरणा दिली. तेच परी तांचेर बरे संस्कार करून सामान्य मनशांची जीण सांवरुपा खातीर शिकवण दीत रावली. शिवाजी महाराजाक तांचे आवयनच घडयलो म्हणल्यार जाता. ती तांची पयली गुरू आशिल्ली. मनशाक ताचे कर्तव्य कितें हें सांगपी कोण तरी आसपाकच जाय. एकदां तांकां तें कळ्ळें मागीर तांचो हात धरपी कोण आसना. समाजांत वावुरपी दरेक मनशान शिवाजी महाराजांचे गूण आपणावप ही काळाची गरज जावन आसा. जंय अन्याय थंय न्याय दिवंक वावरूंक जाय. जंय अत्याचार थंय लडो उबारूंक जाय आपले लागणुकीक पाळो दिवंक जाय. असत्याचो त्याग करून सत्याचो मार्ग आपणावंक जाय. तेन्नाच आमचें राष्ट्र विकसीत राष्ट्र जावन उंचेल्या पांवड्यार बशिल्लें आमकां पळोवंक मेळटलें.
सादारणपणान साधू संतांचें नांव तोंडार आयलें म्हणटकच देवळां, धर्मशाळा, किर्तन, भजन अशें भक्तीमय वातावरण दोळ्यां मुखार येता. हें जरी खरें तरी सरभोंवतणचो काळोख आनी अज्ञान पयस करचे खातीर स्वामी विवेकानंदाक जाणें घडयलो तांकां विसरून कशें जायत. वेळा काळाप्रमाण समाजाक दिका दाखोवपाची गरज आसता आनी तो वावर एक गुरू आनीक एक मार्गदर्शक करूंक शकता. तसो मार्गदर्शक मेळना जातकच आयचे सारकी परिस्थिती निर्माण जाता. हो अन्यायाचो, फटींगपणाचो, दुश्टांचो काळोख पयस करूंक स्वामी विवेकानंदाक परत जल्म घेवन धरतरेचेर येवपाची खूब गरज आसा अशें दिसूंक लागल्यार कोणे अजाप जावचे न्हय.
आपल्या राज्यात योग्य न्याय दीत मनीस समाजा खातीर वावुरपी लोकमाता महाराणी अहिल्याबाय होळकर. तांकां मुखार हाडून लोकसेवेचे बाळकोडू दिवपी गुरू म्हणल्यार मल्हार राव होळकर तांचे सासरेच आशिल्ले. आपले प्रजेच्या कल्याणा खातीर ती सतत वावुरली. वेगळ्या वेगळ्या देवळांचो तिणें जिर्णोध्दार केलो. तेच प्रमाण अनेक धर्मशाळा बांदून लोकांचे सेवेक ओंपल्यो. समाजांत प्रतिभावंत मनीस घडटले जाल्यार कोणे तरी मुखार येवन दिका दाखोवची गरज आसता हेंच सत. वयर दिल्ली उदाहरणां लेगीत हेंच सिद्द करतात आनी म्हूण म्हाका दिसता अशा मार्गदर्शकांचे शिकवणीन आपले ध्येय साकार करूंक मजत जाता. कसलोच भेद भाव करिनासतना मुखा वेलें पावल मारूं येता. हें जरी खरें तरी हालींच्या तेंपार तशी पावलां मारचो यत्न आमी कित्याक करिनात काय ? केलीय जाल्यार स्वताचो सुवार्थ सादतलो काय ना हाचो विचार पयलीं करूंक लागतात. खरें काय ना ? अशीं पावलां मारूंक जे बळगें जाय तें आमचे लागीं ना काय कितें ? हो प्रस्न आयज मेरेन हांव सोडोवंक शकलो ना. इंग्लीशींत एक म्हण आसा Always put yourself in other’s shoes. If you feel that it hurts you. It probably hurts the other person, too.
एका वेळार समाजसेवा करचे खातीर बोल्सांत पयशे खुळखुळूंक जाय अशें मात्तूय नाशिल्लें. लोकांच्यो अडीअडचणी समजून घेवन कोण तरी धांवत वचून तांकां मजत करतालो. समाजांतल्या गरीब आनी दुबळ्या लोकांच्यो अडचणी पयस करचे खातीर कोण तरी फुडाकार घेतालो. वायट मार्गान चलतल्यांक कोण तरी सरळ मार्गार हाडपाचे यत्न करतालो. अशा लोकांचो हेत फक्त गरीब लोकांच्यो समस्या जाणून घेवन त्यो पयस कश्यो करच्यो हाचेर आसतालो. भोव करून भलायकी, शिक्षण आनी जिणे स्थर वयर हाडचे खातीर सरकारी येवजण्यांचो लाव त्या गरीब मनशांक ते व्हड कश्टान मेळोवन दिताले. ती फक्त उक्त्या मनान केल्ली सेवा आसताली.
सरभोंवतणी नदर मारीत जाल्यार आमकां कितें दिसून येता ? हेंच मूं आतां काळ आनी मनीस बदल्ला म्हण. खरें म्हणशात तर आमी तत्वां घुंवडावन बसल्यात. समाज सेवकाचो बुरखो ओडून घेवन राजनिती करूंक लागिल्ल्यान खरी समाजसेवा कशी आसता हाचो आमकां विसर पडला. अशें केल्ल्यान हळू हळू करून मनशां मनशां मदली आपुलकी उणी जाता. मोतयांचीं माळ तुट्टकच मोती जशे अयस पयस पळूंक लागतात तशे शे मनीस एकामेका पासून पयस धांवूंक लागल्यात. हातूंत लुकसाण लेगीत मनशांचेंच जाता आनी म्हूण आपलें खरें आनी बरें रूप घेवन वावुरल्यार कशें कितें ?

एच. मनोज
9822441417