भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आमी राज्यांत क्रांती दीस म्हूण 18 जून हो दीस मनयतात. मुक्ती खातीरची क्रांती आयच्या ह्या दिसा 1946 वर्सा सुरू जाली. ते खातीर खूब हातपांय बडोवचे पडले, बलिदान दिवचें पडलें, चळवळ आंदोलनां जालीं, स्वातंत्र्यसैनिकांक मोटो त्याग करचो पडलो. कश्ट दगदग सोसचे पडले.
कोंकणी भाशेच्या अस्तित्वा खातीर कालांतरान एक चळवळ जाली. गोंय व्हरून महाराष्ट्रांत घालपाची, विरगळावपाची दुर्बुद्धी अपेशी थारावन ओपिनियन पोलांत गोंयकारांनी गोंयचें स्वतंत्र अस्तित्व जाय, ही आपली तान आनी भूक मतांच्या बळग्यान दाखोवन दिली. उपरांत कोंकणीची चळवळ सुरू जाली. तातूंत आमी सक्रियपणान वांटेकार जाले. म्हालगड्यांच्या फुडारपणा खाला कोंकणी आंदोलन यसस्वी जावन कोंकणी संविधानाच्या आठवे वळेरेंत पावली. कोंकणीक जायतीं दारां उकतीं जालीं.
गोंय आनी कोंकणी हें समीकरण पळेतना पयली गजाल ठळकपणान दिसता ती म्हणजे कोंकणींतल्यान राजपत्र अजून येवंक ना. पोरूं जुलयांत राजभास खात्यान कांय जाणकारांची बसका पणजेंत घेतली. आमकां दिल्लें मुळावें काम आमी केलें. कालांतरान कितें जालें कळूंक ना. पूण अनुवादक नात हो आवाज आनी पिरंगण आयकूंक आयली. अनुवादक जर नात जाल्यार ते घडोवपा खातीर कितें करूं येता, कसलीं पावलां उखललीं तेंवूय समजूंक ना. राजपत्र येवंक जाय, तेन्नाच कोंकणीची उदरगत नेटान जावंक पावतली. ह्यो कळमेवन घट फातरी जाल्ल्यो गजाली अनलॉक करपाची गरज आसा.
कोंकणी कडेन शासनाचें दुर्लक्ष जावन उपकारचेंना. आमचीय लागणूक आमी विसरूंक फावना. थोड्यांक सांगल्यारूच वायट दिसता. ते चर्चेक आनी सत्य स्विकारपाक कांचवेतात. थोडे स्वताक सर्वज्ञ समजतात. ए आय आनी हेर सगलें डिजिटल तंत्रगिन्यान आपणाकूच खबर आसा अशें जेन्ना कोणूय वांयगणो कोंकणी मनीस उलयता तेन्ना तो एम टेक जाल्ल्या आय टी तज्ञाक लजयता. हें अज्ञान, हो अहंकार, हें पिसायपण कोंकणीचे उदरगतीक बाधक.
कोंकणी म्हणजे सेक्युलर हें पेंपारें कोंकणीक मुखार व्हरूंक पावलेंना हें जळजळीत सत्य. आपापले विचारप्रणालीचे, इझमाचे धोल वाजयतना ताचो आवाज कोंकणीच्या कानांक त्राशीक थारचोना हाचें इल्लें धंगण बाळगुचें. कोंकणी ही भाशा. दावे, उजवे, तिरपे कोणूय आसूं ते. जे उलयतात तांची ती भास. तिचो सांबाळ करपाक सेवा करूंक जाय. स्वयंपुजा करपाक न्हय. आपुणूच एकलो हक्कदार हे बडवाचार गावपाक न्हयच न्हय.
कोंकणीत सुमार पंचवीसेक पीएच डी आसतले. नेमको आंकडो खबर ना. तांचे प्रबंध ऑनलायन वाचूंक मेळटात. ते कित्याक छापिनात काय? छापपाक भंय कसलो? सगळ्या भाशांतले प्रबंध लालित्याचें थोडेंभोव आळेण लावन छापून येतात. ते वाचल्यार मूं मुदलांत? ह्यो इतल्योय डॉक्टरेटी येतात तातूंत कोंकणी भास आनी साहित्य चळवळीचे जनक शणै गोंयबाब आनी म्हान साहित्यीक रवीन्द्र केळेकार हांच्या साहित्याचो विशय घेवन पीएच डी चे प्रबंध कित्याक नात? होच खरो म्हळ्यार संशोधनाचो विशय. mediocrity म्हळ्यार सुमारपणाची गरीबी ती ही. हें दैन्य कोंकणीक ग्रासता. वाचन ना. बरें दर्जेदार, पुश्टीक मराठी, हिंदी, इंग्लीश वाचिनात. लेखक, प्राध्यापक आनी पीएच डी धारक कितलें वाचतात हें तांचे कडेन थोडो वेळ उलयल्यार कळटा. इंग्लीश साहित्याची एलर्जीच.
मजगतीं, कला आनी संस्कृती खात्यान आपल्यो वर्सुकी येवजण्यो आनी पुरस्कार हे खातीर अर्ज मागयल्यात. ह्या पुरस्कारां खातीर फक्त नामांकन करपाची तजवीज आनी मेकळीक दवरपाक जाय. अर्ज न्हय. कारण कितलेशेच कलाकार आनी लेखक पावसांतल्यान पणजे वचून लायनींत रावन अर्ज भरिनात. स्वाभिमान हें दुसरें कारण. चिमटीभर चोपड्यां सारकीं पुस्तकां काडटल्यांक पुरस्कार मेळटात. साहित्याचे. लोकांक वळख लेगीत नासता तांची. वा दिवपी आनी घेवपी!
कला अकादमीन साहित्याचे पुरस्कार बंद उडयल्यात. बाल एकांकी सर्त आनी कॉलेज एकांकी सर्त बंद उडोवन बंदाचो विक्रम सुरू केला. वास्तू गळटा. वास्तूचें बरें आसा. कितल्योश्योच यंत्रणा छिद्रमय जाल्यात आनी पोंवतात त्या पांख्यांचें कितें? दिसतात ते आनी दिसनात ते बुराक – आनीक कितले कोटी मोडून पुरयतले? 1984 त गोवा कोंकणी अकादेमी स्थापन जाली. अकादेमी देखदिणो वावर करता जो आमी पळेत आसात. अकादेमी आनी हेर कांय संस्था पुरस्कार दितात तेन्ना तांणी लेखकांक अर्ज करात, (मागात, मागात) अशें सांगलें तें बरें आसा. लेखक आसात तांकांच परीक्षक घालूंक जाय. कितेंच बरोवंक ना ते परीक्षक जावं नजो. कोंकणी अकादेमीचें नाट्य संमेलन बंद पडलां तें सुरू करूंक जाय.
कोंकणी कितले जाण वेवस्थीत, शुद्ध बरयतात हो अभ्यासाचो विशय. अकादेमीच्या शुद्धलेखन नेमांची चवथी आवृत्ती 2007 वर्सा आयिल्ली. समितीचेर इकरा जाण आशिल्ले. तातूंतले तीग जाण तरी आज हयात नात. पोरूं नवे आवृत्तीचेर विचार जालो. सवी आवृत्ती येवपाची आसा. ताचेर बसका जाल्ल्यो तातूंत एक वांगडी म्हूण हांवें वांटो घेतिल्लो. ही नवी आवृत्ती सद्या छापपाक गेल्या, अशें कळटा. कायद्याचे जशे bare acts आसात आनी फोडणिशी करपी सविस्तर कमेंट्रीसयत एक्ट आसतात, तशे सविस्तर रूपांतले नेम पुस्तिकेच्या रूपांत काडपाची गरज आसा. परत परत जावपी चुको तातूंत देखीं सयत दाखोवंक जाय.
क्रांती दिसा निमतान कोंकणीच्या मळार ही क्रांती सुरू जावची. तेन्नाच गोड गोमट्या गोंयच्या पोल्यांर बेगीन कांती (तेज) येवंक पावतली.
मुकेश थळी
फोंडें
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
