भांगरभूंय | प्रतिनिधी
गोंयची वाट लागत चल्ल्या, गोंयकारपण शेणत चल्लां, अशें हुसके आमी उक्तायतात. पुण गोंय आनी गोंयकारपण राखपा खातीर एक म्हत्वाची गजाल म्हळ्यार आमची कोंकणी भाशा घटमूट करप, ती आमच्या दिसपट्ट्या वेव्हारांत उलोवप, बरोवपांत वापरप, हें आमी गंभीरपणान करतात व्हय?
कोंकणी व्हड आंदोलना उपरांत राजभास जाली. तिचो आमच्या मदलो कितलो लोक सरकारा कडल्या प्रशासकीय वावरांत, पत्रव्यवहारांत वापर करतात? हें करीना जाल्यार आमचें प्रशासन थळाव्या लोकांचें, लोकां पासत जातलें कशें? कोंकणीत चलतलें कशें?
सादींच गोष्ट घेवंया. दिव्यांग मनशां खातीर सरकाराच्या नोकऱ्यांनी चार टक्के राखीवता आसा. ताचे पासत जेन्ना सरकाराच्यो नोकरे विशींच्यो जायराती दिसाळ्यांनी उजवाडाक येतात तेन्ना मराठी, कोंकणी भासांनी कशायकशें (कांय वेळार तर अर्थच कळना) अशें भाशांतर आसता. मागीर नागरी भासांतले पेपर वाचपी दिव्यांग, तांचे पालक, त्या वाठारांतले चळवळे इंग्लेज पेपर सोदपाक भोंवतात. हें घडटा कित्याक? कारण सरकारांत देशी भाशां विशींची बेपर्वा कृती आमी खपोवन घेतात. आमच्या राज्यांत सरकाराचें एक म्हायती आनी प्रसिद्धी खातें आसा. ताचे तर्फे सरकाराची जायरातबाजी इंग्लेजींत तशीच देशी भासांनी चलता. म्हण्टकच थंय बरे भाशांतरकार आसूंक फावो. तेच प्रमाणे राज्याक एक राजभास खातें आसा. तेंय सरकाराचें कायदे कानून, कचेऱ्यांवेले बोर्ड, पुस्तकां तांचें भाशांतर करता. म्हण्टकच थंय बरे भाशांतरकार आसतात. पुण जी सरकारी खातीं वा आस्थापनां नोकऱ्यां विशींच्यो जायराती दिसाळ्यांक धाडटात तांकां हें खबर आसूं नाका? ते बेपर्वापणान आपल्यो जायराती प्रसिद्ध करतातच कशें? कारण सोपें, आमकां म्हळ्यार लोकांक पडून वचूंक ना. कोंकणी विशींची ही अशी उदासीनताय आमचे जिणेंत सामकी मुरल्या. मदींच कोणय आमच्यो देशी भाशा इल्ल्यो- इल्ल्यो करून नश्ट जातल्यो असो हुस्को उक्तायता. मागीर आमी चार दीस जागे जालेवरी करतात, मागीर परतून गुल्ल जावन न्हिदतात.
प्रशासनांत कोंकणी, हें काम चल्लां काय कितें. जर तें चलना जाल्यार कोणे बडी मारपाची? ते चलना देखून भौस आनी प्रशासन हांचे मदीं कनॅक्ट उरना हांचे भान आमकां गोंयकारांक नाका?
आज 18 जून. गोंय क्रांतीचो उलो आयचे दिसा दिवपी क्रांतीकारी डाॅ. राम मनोहर लोहिया हांणी सदांच सरकारांचें प्रशासन इंग्लेजींत न्हय तर लोक भाशांनी चलचें म्हणून सदांच यत्न केलें. इतले की तांकां इंग्लेजीचे विरोधक आनी देशी भासांचे धार्जीणे म्हणून पाचारी. देशाचें प्रशासन, न्यायदान तशेंच उच्चभ्रु व्यवसाय भौसा पसून पयस उरूंक फावोना अशें ते मानी. देखून तांकां शिक्षणांत देशी भाशा जाय आसल्यो. ताका लागून ते इंग्लेज भाशा उच्च शिक्षण तशेंच वेवसायीक शिक्षणांतल्यान वचूंक जाय अशें मानी आनी थंय इंग्लेज भाशेचो विरोध करी. तांकां थंय थळाव्यो भासो आनी केंद्रीय पांवड्यार हिंदी ही संपर्क भास म्हणून जाय आसली.
जायते जाणांनी तांच्या इंग्लेज विरोधाक हिन्दी राष्ट्रीय भास म्हणून फुडें हाडपाचो यत्न अशी टिका केल्ली. पूण लोहियांच्या अभ्यासकांचें म्हणणें तांचो इंग्लेज विरोध हो हिंदी फुडें व्हरपा खातीर नासलो तर पारतंत्र्यांत आसतना इंग्लेज भाशेन जें भारतीय मानसिकतायेक लुकसाण केल्लें तें ना करपाचो हो हावेस आसलो. हाचे पासत तांकां भारतीय भाशांचें पुनर्रजीवन करप आनी तांकां सक्षम करपाचें आसलें.
ह्या विशयांत अशेच गंभीर आशिल्ले ते महात्मा गांधी. तेय भारतांतल्यो देशी भासो आनी हिंदी (जिका ते हिन्दुस्तानी भाशा म्हणी) हांचें नेटाचें समर्थन करी. देशाच्या साबार म्हत्वाच्या संस्थांनी देशी भाशा आनी हिंदुस्तानी कडेन दुर्लक्ष करपाच्या मानसीकतायेचेर ते खर टीका करी. तरनाट्यांक ते तांच्यो मायभाशा शिकपाक आनी तातूंत प्राधान्य जोडपाक उर्बा दी.
आयज आमच्या शिक्षणीक मळार शिक्षणाचें माध्यम खंयचें आसचें हाजेर जो गोंदळ चल्ला ताचें मुखेल कारण म्हळ्यार आमी आमच्यो देशी भाशा शिक्षणाच्या वाठारांत प्रगत, घटमूट तयार करूंक शकूंक नात. तेच प्रमाण प्रशासनांत इंग्लेजीचें प्रस्थ इतलें आसा की थंय आपल्या फुडाराक भुरग्यांक शिरकाव घेवपाक इंग्लेजी शिवाय पर्याय ना अशें पालक वर्गाक दिसता. तांकां दोश दिवंक जावचो ना. ज्या देशाची प्रांतरचना भाशेच्या आधाराचेर जाल्या. ज्या देशांत सगल्या राज्यांक आपल्यो अधिकृत राजभाशा आसात, थंय ही अवतीकाय सोबना.
देशाच्या भाषीक विविधतायेंत कितल्योश्योच बोली भाशा, कितल्योश्योच लिपी आसात, त्यो सोडाच. पुण मुखेलपणान देशांत सुमार 121 भाशा आनी 270 आवयभाशा आसात. तांतुतल्यो 22 भाशा अधिकृतपणान राज्यांच्यो राजभाशा म्हणून संविधानाच्या आठव्या परिशिश्टांत अ गुप्रात पावल्यात तर 99 ब ग्रुपात आसात.
आमच्या कोंकणी भाशेच्या झुंजाऱ्यांक लागून, चळवळ्यांक लागून आनी विचारवंतांच्या दुरदृष्टीक लागून कोंकणी ह्या आठव्या परीशिश्टांत पावली. पूण शिक्षणांतली तिची प्रगती आमचे कडेन जायना, आनी देखून प्रशासनांत तिचें पावल नेटान फुडें पडना. गोंयकारपण शेणटा अशें निकटे तोंडान म्हणून किते उपेग?
प्रकाश वामन कामत
94224 43093
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
