कोंकणीचें देणें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कोंकणी म्हालगडे नारायण मावजो हांचे फाटोफाट कोंकणीभाशकांक दुसरो धपको बसला. कवी, स्वातंत्र्यसैनिक नागेश करमली काल दनपरां गेले. एकले पड्ड्या फाटल्यान रावन कोंकणीची सेवा करपी, शांत दिवले सारके. तर दुसरे मशाल. कोंकणीच्या दरेका मळाचेर आघाडेर रावन नागेशबाबान सगल्यांक उजवाडाची दिका दाखयली. मुक्तीलढो जावं वा कोंकणीच्यो चळवळी… साहित्याच्या खळार आनी आकाशवाणीच्या मळार ते सोंपेपणी वावुरले. निमणे काय दीस सोडल्यार ते सक्रीय आशिल्ले. कोंकणीचो हुस्को करताले, नवोदितांक मार्गदर्शन करताले. तांच्या वचपान कोंकणी कुळाचें, भाशेचें एक मोलादीक अशें देणें गेलां.
नागेशबाब हे स्पश्टवक्ते. चुकता ताचेर बडी मारपी आनी मायेमोगान ताका कितें चूक, कितें बरोबर तें सांगपी. पोटांत एक, ओठार भलतेंच अशें ते केन्ना वागले नात. दाखय, लिपीय केलें ना. हरशी गंभीर दिसपी हें व्यक्तीमत्व बरेंच मिश्कील आशिल्लें, हें तांच्या लागींच्यांक खबर आसतलें. तांकां शिकोवपाची खूब आवड. 1980 च्या दशकांत खोडयां भाई तेंडुलकार हांच्या घरांत जावपी कार्यावळी आसूं वा हेर खंयूंय, नागेशबाब थंय आसतालेच. सगल्यो परिशदो, संमेलनांय तांणी केलीं. कोंकणींचे कार्यावळीक तांणी केन्ना ना म्हणलें ना. न्हय, तांकां तें शक्यूच नाशिल्लें. तांकां बडेजाव, अहंकार नाशिल्लो. मुक्तीलढो, कोंकणी चळवळींतले हलकेफुलके प्रसंग सांगतना तांच्या मुखामळाचेर तेज येतालें. भुरग्यां मदीं भुरगे, जाण्ट्यां मदीं जाण्टे. कविता लेखन, तिचें रसग्रहण आयकुपाचें तर तें नागेशबाबा कडल्यानूच. तेन्ना आकाशवाणी हें एकूच प्रसार माध्यम. देखून नागेशबाबांक एक ग्लॅमर आशिल्लें. तांचे उपस्थितींत ती कार्यावळ जिती जिवी जाताली. आयज कोंकणीच्या मळाचेर जे लेखक, भाशामोगी आसात, तातूंतल्या कांय जाणांक तरी नागेशबाबानूच कोंकणी कडेन ओडल्यात.
आकाशवाणीचें पणजी केंद्र चडांत चड श्रोत्यांनी आयकुचें हे खातीर तांणी यत्न केले. बरेंच लिखाण केलें. नव्या लेखकांक आकाशवाणी खातीर बरोवपाक उर्बा दिली. राजाराम राटावळी ही तांची प्रहसनाची माळ 1970, 80 च्या दशकांत बरीच गाजली. भुरग्यांची खळार- मळार कार्यावळूय. पुरुषोत्तम सिंगबाळ, कृष्णा लक्ष्मण मोये उर्फ हरीमाम, मिलन हेगडे हांणी ह्यो कार्यावळी वेगळे उंचायेर व्हरून दवरल्यो. फोडणी फोव हे कार्यावळीचेंय खूब नांव जालें. नागेशबाबान आकाशवाणीच्या कार्यक्रमांक आपलो म्होंवाळ, आगळो वेगळो असो गोड आवाजूय दिला. नागेशबाब निवृत्त जाले तरी बरयत आशिल्ले. कोंकणी, मराठी दिसाळ्यां खातीर तांणी हालीं हालीं मेरेन बरयलें. खलील जिब्रानाची कविता तांणी अणकारीत केल्या. ताचें पुस्तकूय आयलां. उतरां शुद्ध बरोवचीं, हो तांचो आग्रो. मुक्तीलढ्यांतल्या कोडू यादींक लागून आसत घडये, पूण पुर्तुगेज उतरांचेर तांचो राग. कादय, मुल्त असलीं उतरां कित्याक वापरतात, अशें ते फोन करून विचारताले. वाठादेव चूक, वाठारदेव बरयात…. भाशेंतलीं उतरां, उच्चाराच्या शुद्धीकरणा खातीर ते आपले परीन वावुरले. कोणी ताचें आयकलें तांचो फायदोच जाला आसतलो. अफाट वाचन, व्हड ग्रंथ संग्रह आशिल्लो हो मनीस. सगल्या भाशांतलीं पुस्तकां तांकां प्रिय. वाचतकच मनश्याच्या व्यक्तीमत्वाक, विचारांक धार येता. लेखकान तर राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय पांवड्या वयले साहित्य वाचपाकूय जाय, असो तांचो आग्रो. तांच्या वंशकुळाचें देणें कविता संग्रहाक साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार मेळ्ळा. तांची चडशी कविता मुक्तछंद. समाजीक विशयांची. कळपाक सोंपी. तांचो पिंड रवींद्रबाबान म्हणलां, ते प्रमाण रायटर आनी फायटराचो. समाजीक अन्याय, शोशण, बंडखोरी तांच्या कवितांनी झळकता.
वयर म्हणलां ते प्रमाण ते मशाल जावन सगल्यांत मुखार आसताले. मुक्ती लढो, जनमत कौल, राजभास चळवळ…. हालीं मुळाव्या पांवड्याचेर शिक्षण
मायभाशेंतल्यानूच दिवपाक जाय, हे खातीर भाशा सुरक्षा मंचाचें आंदोलन जालें, तातूंत तांणी भलायकी बरी नासतना वांटो घेतलो. पुराय गोंय भोंवले. केन्ना थकले, वाजेले नात. धडपडी, उत्साही अशें हें व्यक्तीमत्व सदां खातीर शांत जालां. पूण तांची ती तळमळ, धडपड, चिंतन, आंदोलनाच्या फुडारा विशीं तांचे भितर दिसपी अस्वस्थताय, सक्रीयताय नवे पिळगेक सदांच उर्बा दितली. दुबाव ना. नागेशबाब आर्गां तुमकां.