कृष्ण आनी शिशूपाल

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कृष्णायण

(ताणें पांडवांक कितल्याशाच राजांचें फाटबळ मेळोवन दिल्लें. आतां युधिश्टीराक सम्राट जावपाक कसलीच आडखळ नाशिल्ली…. आतां मुखार..)

जरासंधाक भीमाच्या हातांतल्यान मारून उडयले उपरांत कृष्ण द्वारकेंत आयलो. याद‌वांचो सगळ्यांत व्हडलो दुस्मान जाचे खातीर तांकां तांची मांयभूंय मथुरा सोडून शेंकड्यांनी मैल पयस द्वारकेंत येवन रावचें पडले, तो आतां सोंपिल्लो. तांकां आतां ताचो भंय नाशिल्लो. हें कृष्णाक याद‌वांक सांगपाचें आशिल्लें. कृष्णा कडल्यान ती गजाल कळटकच सबंद द्वारकेंत खोशेचो सुवाळो सुरू जालो. कृष्णान व्हड हिकमतीन जरासंधाचो कांटो काडलो, हें लक्षांत येतकच सगळ्या यादवांक कृष्णाचें खूब कवतूक दिसलें. तांच्या मनांत कृष्णा विशींचो आदर आनीक वाडलो. कृष्ण जरी तांचो राजा नाशिल्लो तरी लेगीत यादव ताका राजा परस चड मान दिवपाक लागले.

ते वटेन इंद्रप्रस्थांत युधिश्टीरान राजसूय यज्ञाक सुरवात केली. युधिश्टीराचे चार भाव चार दिकांनी गेले आनी भोंवतणच्या सगळ्या राजां कडल्यान युधिश्टीराक सम्राट अशी मान्यता मेळोवन उपाट धन घेवन आयले. भीमान जरासंधाक मारिल्ल्यान सगळ्या राजां भितर पांडवा विशीं भंय निर्माण जाल्लो. ते खातीर खंयच्याच राजान पांडवांक विरोध केलो ना. यज्ञाच्या निमाणे दिसा सबंद दे‌शांतले राजा हाजीर आशिल्ले. हस्तिनापूरांतल्यान भीष्म आपल्या वांगडा सगळ्या कौरवांक घेवन आयिल्लो. ते खेरीज द्रोणाचार्य, कृपाचार्य, शकुनी हेय तांचे वांगडा आशिल्ले. मगधाचो राजा सहदेव, चेदी राज्याचो राजा शिशूपाल, जरासंधाचे बंदखणींतल्यान कृष्णान सोडयल्ले राजा, पांचालांचो राजा द्रुपद अनी ताचे पूत, द्वारकेंतल्यान कृष्ण, बलराम आनी मुखेल यादव तांचे नारायणी सेनेचे पंगड घेवन मुद्दम राजसूय यज्ञाक आयिल्ले. सबंद भारत युधिश्टीराच्या यज्ञाक हाजीर आसलो अशें म्हणल्यार तें चूक थारचें नाशिल्लें. 

यज्ञ वेवस्थीत पार पडलो. जमिल्ल्या सगळ्या राजांनी युधिश्टीराक सम्राट म्हणून मान्यता दिली. यज्ञाच्या शेवटाक जमिल्ल्या राजांक निरोप दिवचे वेळार दरेक राजाचो भोवमान करपाचो वेळ आयलो. इतल्या राजां भितर कोणाचो सत्कार पयलीं करचो असो युधिश्टीराक प्रस्न पडलो. तांच्या घराब्यांतलो सगळ्यांत जाण्टो मनीस भीष्म आशिल्ल्यान युधिश्टीरान ताका पडिल्लो प्रस्न ताचे मुखार मांडलो. भीष्मान ताका विचारलें, “धर्मा, हो राजसूय यज्ञ जावपाक आनी तुका सम्राट ही पद‌वी मेळपाक कोण सगळ्यांत चड जापसालदार आसा अशें दिसता?” युधिश्टीरान म्हणलें, “कृष्ण” तशें भीष्मान ताका म्हणलें, “तशें जाल्यार अग्रपुजेचो मान तूं कृष्णाक दी”.

भीष्मान तशें सांगिना फुडें युधिश्टीरान व्हड खोशेन कृष्णाचो भोवमान करपाची तयारी सुरू केली. ताणें आपल्या भावाक, सहदे‌वाक कृष्णाचे पांय धुंवपाक सांगलें. आतां फुडलें कार्य करपाक युधिश्टीर फुडें सरतालो, इतल्यांत शिशूपाल आपल्या आसना वयल्यान उठलो आनी व्हडल्यान आड्ड‌लो “धर्मा, राव. हांव तुका एक विचारतां ताची म्हाका जाप दी. इतले सगळे व्हड-व्हड राजा हांगा हाजीर आसतना तूं त्या कृष्णाक अग्रपुजचो मान दिता? तुका मातूय लज दिसना? तो कृष्ण कोण? राजा? खंयच्या राज्याचो राजा ते सांगशीत म्हाका? अग्रपुजेचा मान दितलो जाल्यार आमचे भितर सगळ्यांत जाण्टो मनीस तुजो आजो भीष्म आशिल्लो. तुजो मांव द्रुपद आशिल्लो. तुका जर राजा नाका आशिल्लो जाल्यार तुजे गुरु द्रोणाचार्य, कृपाचार्य आशिल्ले. तेंय तुका नाका आशिल्ले जाल्यार त्या कृष्णाचो व्हडलो भाव बलराम आशिल्लो. ह्या सगळ्यांक सोडून तूं गोरवां राखतल्या राखण्याक अग्रपुजेचो मान दिता? आरे, ताणें कसलो पराक्रम केला तो सांगशीत आमकां? सांगूंक जमना जाल्यार हांव सांगतां. ताणें आपल्या खाशेल्या मामाक, कंसाक मारला, नरकासूराक न्हिदला थंय वचून मारला, जरासंधाक रातच्या वेळार चोरा भशेन भितर सरून भीमाच्या हातांतल्यांन मारला, हो ताचो पराक्रम! असल्या मनशाक तू अग्रपुजेचा मान दिता?”

शिशूपाल उलयलना कोणूच कांय उलयलो ना. कृष्णान आपल्या आसनार बसून ओग्गी रावून शिशूपाल उलयतालो तें सगळे आयकलें. शिशूपाल थारतकच बशिल्लो थंय सावनच कृष्णान ताका म्हणलें, शिशूपाल, पांडवा प्रमाण तूंय म्हजो आतेभाव. आतेच्या तोंडा कडेन पळोवन आतां मेरेन हांव तुजें सगळें आयकून घेतलें. पूण हाचे फुडें हांव तुका ओगी रावचो ना. हाचेर शिशूपाल उलोवपाक वतालो इतल्यांत भीष्म आपल्या आसना वयलो उठलो आनी ताणें शिशूपालाक म्हणलें,” आरे शिशूपाल, हातूंन युधिश्टीराची कांय चूक ना. हांवेंच ताका कृष्णाक अग्रपुजेचो भोवमान दी अशें सांगिल्लें. ते सरशी शिशूपालान भीष्माक म्हणलें, तूं आतां म्हातारो जाला तुजी बुद्धी भ्रश्ट जाल्या. हरशी म्हणून तूं पांडवांचो आनी कृष्णाचो बरो मागतो. तूं आनी युधिश्टीराक बरें कितें सांगतलो?” 

आपल्या आज्याक वायट उतरां दिता म्हणून भीम आनी अर्जुन शिशूपालाच्या आंगार रागान धांवून वचपाक सोदताले. पूण कृष्णान आपल्या आसना वयल्यान उठून ताका आडायले. ताणें मागीर शिशूपालाक थंडपणान सांगलें, “शिशुपाल, तूं कितें उलयता तें तुजें तुकाच कळना. आतां तूं एक उत्तर तोंडातल्यांन भायर काडचो ना. तशें करशीत जाल्यार तुजें कितें जायत तें हांव सांगूक शकना. म्हाका आनीक राग हाडूं नाका.

कृष्णान इतलें सांगलें तरी शिशूपाल ओगी रावलो ना. ताका कारणाय तशींच आशिल्लीं. ताच्या घट्‌ट इश्टाक, जरासंधाक कृष्णान भीमाक हातांत धरून मारिल्लो. ताचे व्हंकलेक, रुक्मीणीक कृष्णान लग्नाच्या दिसाच उखलून व्हेल्ली. ह्या दोनूय गजालींचो राग शिशुपालाच्या मनांत खतखतालो. तो आनीक फुरफुरलो, “हांव उलयतलों! तू कितें करतलो? तूं भिजूड मरे. जरासंधाक भिंवून मथुरा सोडून थंय पयस द्वारकेंत वचून रावला. आतां जरासंध ना म्हणून म्हाका नेट सांगता? आतां कितें म्हाका मारतलो? मार, मार मरे!” शिशूपाल अशें म्हणता थंय आसा. तितले म्हणसर कृष्णान आपले कमरेक लायिल्ले चक्र केन्ना भायर काडले आनी शिशूपाला वटेन नेटान मारलें तें कोणाक कळ्ळें लेगीत ना. चक्रान शिशुपालाची मान चिरून उडयली आनी शिशूपाल कांयच आवाज करिनसताना सकयल मरून पडलो. कृष्णान जे तरेन शिशुपालाक मारलो तें पळोवन थंय हाजीर आशिल्ल्यांक व्हड अजाप जालें. त्या सगळ्यांच्या मनांत कृष्णा विशीं एके तरेचो भंय उत्पन्न जालो. कृष्ण अशें कितें करीत हाची कल्पनाच कोणाक नाशिल्ली. कितलोसोच वेळ सगळे ओग्गी आशिल्ले. 

मागीर कृष्णाना उलोवपाक सुरवात केली, ताणें म्हणलें, “अर्जुना, ते म्हजें चक्र भितर घेवन चल, बरें धुवन घे आनी म्हजे कडेन हाडून परत दी. भीमा शिशुपालाचो देह थंय सावन उखल आनी दुसऱ्या मंडपांत व्हरून दवर” अशें म्हणून कृष्ण परत आपल्या आसनार बसलो. कृष्ण बसतकच, उठिल्ले सगळे राजा परत आपआपल्या आसनांचेर बसले. युधिश्टीरान मागीर कृष्णाचो रीतसर भोवमान केलो. ताचे उपरांत उरिल्ल्या एका एका राजाचो भोवमान जालो. हे कार्य जातकच सगळे राजा कृष्णा विशीं चर्चा करीत करीत मंडपातल्यान भायर सरले आनी मागीर आपआपल्या राज्यांत गेले. शिशूपालाच्या देहाचे दहन पांडवांनी इंद्रप्रथांत मानान केलें. हरशी म्हणून तो तांचो मांवस भाव आशिल्लोच. पूण ताका आपलो प्राण राजसूय यज्ञाच्या वेळार व्हगडावचो पडलो हाचें सगळ्यांक वायट दिसलें. पूण जें घडपाचें तें घडून गेल्लें. एक मात खरें, कृष्णान आपल्या आनीक एका दुस्मानाक ना करुन उडयिल्लो.

मुखार चलता

अनिल नायक

9049079789