कुडींतल्या देवाची पूजा : योग

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आसन करता तेन्ना शरीर बळीश्ट जाता. प्राणायाम करतात तेन्ना मनाचेर ताबो मेळपाची सुरवात जाता. प्रत्याहारात आमी ल्हवू- ल्हवू कुडीचेर ताबो घेवन शांत जातात. ध्यान अवस्था प्राप्त जाता तेन्ना कामां करतना त्रास जायनात. ध्यानावस्थेंत मनीस सतत शांत आसता.

प्र त्येकालो देव ताच्या ताच्या
शरीरांत आसता. देवळांतलो देव आमच्या भितरल्या देवाक जागृत करपाचें एक साधन जावन आसा. जेन्ना आपल्या भितरलो देव प्रसन्न जाता तेन्ना मनश्याक कसल्याच वस्तुची कमी जाणवना. कसलीच इत्सा उरना. सगळ्यो इत्सा तृप्त जातात. भितरल्या देवाक (म्हणल्यार आत्म्याक) प्रसन्न करपाचो मनश्याचे उदगतीचो एक मार्ग पातंजली ऋषीन दिला. तो एक श्रेश्ठ मार्ग जावन आसा. त्या मार्गाचे आठ पावंडे आसात… यम, नियम, आसन, प्राणायाम, प्रत्याहार, धारणा, ध्यान आनी समाधी. एक- एक करुन ल्हवू ल्हवू समाधी मेरेन पावप.
‘योग‌: चित्त वृत्ती निरोध:’ हो उद्देश अष्टांग योगात पातंजली ऋषींन सांगला. म्हणल्यार मनाचे चंचल वृत्तीक विरोध करप आनी सैमीक रितीन मन शुद्ध, शांत, निश्चल आनी निर्विकार करून एकाग्र करप होच उद्देश आसा. मनात खूप विचार आयल्यार मन चंचल जाता. तें खंयचेंच काम बरें करूंक शकना. मन एकाग्र जालें की मनश्याक जाय तें साध्य करपाक जाता. शिकतल्या भुरग्याक, शिकयतल्या शिक्षकांक, पालकाक, नोकरी करतल्याक, धंदो करतल्याक, वकिलाक, राजकारण्याक, शास्त्रज्ञांक, इंजिनीयराक, लेखकाक, कलाकारांक… सगळ्या सगळ्यांक आपलें काम वेवस्थित जावंक जाय जाल्यार एकाग्र मन जायच. चंचल मन कांयच साध्य करूंक शकना. तें चंचल जालें काय आमच्या भितरली देव शक्त सगळे कडेन थोडी- थोडी शेणत वता आनी ती फुकट वता. ती देवशक्त राखून दवरप, एकठांय करप आनी ती वापरप होच योगाचो उद्देश जावन आसा.
आसन करता तेन्ना शरीर बळीश्ट जाता. प्राणायाम करतात तेन्ना मनाचेर ताबो मेळपाची सुरवात जाता. प्रत्याहारात आमी ल्हवू- ल्हवू कुडीचेर ताबो घेवन शांत जातात. ध्यान अवस्था प्राप्त जाता तेन्ना कामां करतना त्रास जायनात. ध्यानावस्थेंत मनीस सतत शांत आसता. समाधी अवस्थेंत परमात्मो आनी आत्मो एक जातात. त्या वेळार आपुण स्वता शिवोहं हाचो अणभव येता. शरीर, मन, बुद्धी नश्ट जाता आनी मनीस अमरत्व प्राप्त करता.
सदांच अष्टांग योग केल्यार (आत्मस्वरूप) भितरल्या देवाची पूजा जाता आनी देवशक्ती प्रसन्न जाता. मनीस श्रेष्ठत्वाक पावता. मनश्याच्या कल्याणाचो हो मार्ग सगळ्या धर्माच्या लोकाक सारकोच आसा. तेन्ना सगल्यांत नेमान योग करचो. तो शारिरीक आनी मानसीक भलायके खातीर एकदम बरो.

विनोद पवार
आदले प्राचार्य, दामोदर म्हाविद्यालय