कावळो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

हे भुंयेर सुंदर- सुंदर, रंगी- बेरंगी, डौलदार सवणी आसात. तांचे आवाज आमकां भुरळ घालतात. संदेश घेवन येवपी कावळ्याक आमी आमुडटात, पुण काकोळ कावळ्याकच दितात.

तुमी कावळ्याक केन्ना बारीकसाणीन पळयला? कितलो सुंदर दिसता हो कावळो! ताची चोंच, ताचे दोळे आनी शेंपडीय कितली रेखीव आसता! ताचो रंग काळो किट्ट, आवाज कर्कश. ताच्या आवाजाचो आमकां वीट येता, ताच्या रंगाचोय आमकां तिरस्कार येता. कित्या खातीर म्हण आमकां अशें दिसता? तो आमकां वचत थंय दिसता, ताचो आवाजय परतू परतून आमच्या कानांर पडटा म्हणुनूच आमकां अशें दिसता काय? 

तुमचे घरांत कोणय सोंपलो आनी ताका लागून कावळ्याक घाल्ली काकोळ ताणें खालीच ना तर तुमचे मनाची स्थिती कितें जाता? तुमचें मन दुगदुगता, न्हय ? हे वेळार तुमकां कावळो जाय. हरशी सगल्यांक कावळो दोळ्यां मुखार नाका. तो कितें वायट करता म्हूण तुमकां तो दोळ्यां मुखार नाका ? कावळो कोणाचेंय वायट करचे परस सगल्यांचेंच बरें करता. कावळो हो आमच्या पूर्वजांचें रुप. आमची हिंदू प्रजा मनू पसून जल्मल्ली प्रजा! 

जेन्ना मनीस पयलेच खेपे ह्या संवसाराक अंतरलो तेन्ना ताणें कावळ्याचो जल्म घेतलो. जितले जितले मनीस सोंपले तितले तितले कावळे जल्मले. म्हणुनूच ते आमचे पूर्वज जाले. आतांच न्हय तर सुरवातीचो पयलोच मनीस जेन्ना जल्मलो आनी मागीर सोंपलो तेन्नाच्यान मनशान कावळो म्हण पुर्नजल्म घेतलो. कांवळो हो तुमच्या दारांत येता तो पूर्वज म्हण. हे भुंयेर सुंदर- सुंदर, रंगी- बेरंगी, डौलदार सवणी आसात. तांचे आवाज आमकां भुरळ घालतात. संदेश घेवन येवपी कावळ्याक आमी आमुडटात, पुण काकोळ कावळ्याकच दितात. 

तुमी कावळ्याक केन्ना कोणेय पोशिल्लो पळयला? सुंदर भांगराच्या पांजऱ्यांत घालून ताका जाय जाय तें खाण दिल्लें तुमी केन्ना पळयलां? घरांत कोणूय सोंपलो की आमी ब्राह्मण, सवाशीण सोदून हाडटात. तांकां पोटभर वाडटात. तांचो आशीर्वाद घेतात मागीर तो वतना आमी ताची फाटय पळयनात. कावळ्याकय आमी तशेंच करतात. ताणें काकोळ व्हेली की मागीर आमी जेवतात. 

पूर्वजांचे नांवांन आमी कांवळ्याक काकोळ घालतात. आनी घरा भायर छप्पराचेर वा उंच जाग्यार दवरतात. ही काकोळ कांवळ्याकच कित्याक वाडटात? हेर सवण्याक कित्याक वाडिनात? असो प्रस्न एका हिंदू साधकाक पडलो. ताणे तो प्रस्न हिंदू धर्माचे मुखेली श्री आदी शंकराचार्य हांकां विचारले. तांणी सांगलें, ‘तामिळ भाशेंत कांवळ्याक कांऽऽकांऽऽ म्हणटात. संस्कृतांत ‘काक’ म्हणटात. कांवळो हो कांव कांव करता. तो आड्डटा त्या आवाजा वयल्यान ताका कांवळो नांव पडलां. हेर खंयच्याच सवण्याक आवाजा वयल्यान नांव पडुंना’. 

कांचो अर्थ ‘कापशू’ म्हळ्यारच ‘म्हजें रक्षण कर’ देखुनच आमी श्राद्ध जांव खंयचेंय धर्मीक कार्य वा क्रिया केली की कावळ्याक काकोळ घालतना म्हणटात कांऽऽ कांऽऽ श्री आदीशंकराचार्यान सांगलें. आमी जेन्ना म्हजें रक्षण कर म्हण मागतात तेन्ना पूर्वजांच्या रूपान येता तो फक्त कांवळो. कावळो हो रंगान काळो आसलो तरी तो सगल्या सवण्यांत चड उपेगी आसता. तो फांत्तोडेर उठून कांवऽऽऽ कांव करून शुभ म्हूर्तार आमकां सगल्यांक उठयता. 

कोंबी मनांत आयल्यार साद घालता, पुण कावळो तें आपणाले कर्तव्य समजून सगल्यांक उठयता. ताका जर इल्लेशें कितेंय खांवक दिलें तर तो कांव कांव करुन सगल्या भावंडांक आफयता आनी तें सगल्यांक वाट्टा. मनीस रातचो, दिसाचो केन्नाय खायत आसता, पुण कावळो मात तसो केन्नाय खायना. तुमकां जर कावळ्याक कितेंय दिवपाचें आसत तर दिसाचे वेळार दिवचें. 

आयज जगांत मनशांची जी लोकसंख्या आसा तितलीच कावळ्यांचीय आसा. पुण खंयच्या कांवळ्यान मनशांक त्रास दिले अशें तुमी आयकलां? तशें केन्नाच आयकूंक येना. आमचे पूर्वज जशे आमकां त्रास दिवक सोदिनात तशे कावळेय मनीस जातीक केन्नाच त्रास दिनात. कावळो काळो आसलो म्हण कितें जालें? तो मायेस्त आसता. तो मनशाक आदारच दिवपी आसता. 

शैलेशचंद्र रायकार 

9423835692