भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कांय उतरां आत्म्यांत वारें भरतात, कांय उतरां वादळ निर्माण करतात. दोनूय अणभव घेयात, पूण निमाणी निवड विवेकाचेर सोडून दियात.
कान हो मनशाचे कुडीचो एक अवयव. तातूंतल्यान भायल्यान कितेंय भितर सरता आनी भितरल्यान कितेंय भायर सरता. पूण मजेची गजाल म्हणल्यार मनीस आयकता तें सगळें ताका याद उरना आनी जें याद उरता तें कानांतल्यान मनांत जिवीतभर उरता. ‘काना घालप’ आनी ‘कान भरप’ ह्या दोन म्हणींचो आमच्या जिविता कडेन वेगळो संबंद आसा. ‘कानांत घालप’ म्हणल्यार फटोवप, शिकोवप, सल्लो दिवप, सांगप आनी ‘कान भरप’ म्हणल्यार मोडप, फटोवप, चाडयो करुन मन बदलप. दोनूय कानांत आसात, पूण अर्थ उरफाटो! एक बांदता, दुसरो मोडटा. भुरगेपणांत आवयचें पयलें काम म्हणल्यार उतरां रुजोवप ‘गुरूक नमस्कार’, ‘फट उलोवप नाका,’ ‘जेवल्या उपरांत हात धुव.’
ते शिकवणेचो आवाज व्हड जायसर कानां- मनांत गुंजता आनी थंयच पयली नैतिकतायेची जाणविकाय निर्माण जाता. त्या वेळार कानांत घालप म्हणल्यार मायेन, मोगान शिकोवंक त्या उतराची रुच, सूर, ओलसाणेंची गरज आसता. उपरांत व्हड जातकच ‘कान भरपी’ दिसपाक लागतात. हे लोक खूब धूर्त आसतात. दुबावाचे थेंब दुसऱ्याच्या कानांत सोडप हें तांचें काम. शुद्ध दुदांत कोण तरी थोडें वीख घालता. “ताणें तुजे विशीं अशें म्हणलें” “तिणें अशें म्हणलें ना?” हें आयकून आमचें तोंड, मन आनी विचार बुरशे जातात. शाळेंत, कॉलेजींत, ऑफिसांत, घरांत, हेर सुवतांनी सगळे कडेन आमकां दोन तरेचें लोक मेळटात. ‘काना घालपी’ आनी ‘कान भरपी.’ पयल्याचीं उतरां मनांत उजवाडाची दिका घालतात, जाल्यार उपरांतचींं उतरां मनांत धयरांव करतात.
आमच्या आजो-आजीची पिळगी मात “रुजोवप” हो एक सद्गुण मानताली. “सकाळीं बेगीन उठचें, देवाक नमस्कार करचो, काम प्रामाणिकपणान करचें” हीं उतरां कानांत वतालीं. तेन्ना लोक वेगळे तरेन आयकताले. आयज आयकुप वेगळें. आतां लोक म्हणटात, “बारीकसाणेंन आयकय” पूण चडशे फावट तांचे कान मोबायलाच्या ब्लु टुथांत फकत गितां, पॉडकास्ट आनी रील हांच्या संवसारांत आडकून आसतात. कानांत घालपाचो दुसरो एक प्रकार म्हणल्यार फटोवप, कॅट करप, दिल्या उतराक जागप ना. वेव्हार करताना स्वताचे फायद्या खातीर भुलोवन खंयची वस्त घेवपाक वा करपाक प्रवृत करप.
कान हें मनशाच्या संबंदांचें प्रवेशद्वार. कानांतल्यान भितर सरपी उतरां सरळ मनांत पावतात. देखूनच राजकारणांत, नात्यांत आनी नोकऱ्यांनी ‘कान भरपाचे’ कलेक व्हड म्हत्व मेळ्ळां. हाका लागून जायतीं घरां नश्ट जाल्यांत आनी फकत एकाच चुकीच्या उतराक लागून जायत्यो इश्टागतीं मोडल्यात. एका कानांत फुसफुसावपी वाक्य काळजांत खोलायेन भितर घावो करता आनी मागीर तो भरपाक वेळ लागता. दोन मनशां मदीं अंतर पेरप हें चाडयांचें काम. तें उतरांचें बी मतभेद, विसंगती करपाक पेरतात. आनी अजापाची गजाल म्हणल्यार लोक नकारात्मक गजालीं कडेन चड आकर्शीत जातात म्हणून ह्यो बियो खूब बेगीन किल्लतात. कितें तरी चुकीचें सांगलां हें आयकुपांत लोकांक चड रस आसता. पूण तोखणायेची गजाल सांगता तेन्ना लोक रोखडेंच विचारतात – ‘खरेंच?’ तरी लेगीत कानांत घालपी लोक आसात. ते शिक्षक, इश्ट, लेखक, कवी, पालक वा केन्ना केन्नाय प्रवासी लेगीत.
एकूच वाक्य आयकून लेगीत “केन्नाच हार मानूंक नाका” ही एकूच ओळ निरशेल्ले आत्म्याक परतून चैतन्य भरपाक शकता. हेंच ‘कानांत घालप’ जिविताच्या गजबजांतल्या आवाजां मदलें शांतीचें वाक्य.आनी मजेची गजाल म्हणल्यार, ‘कानांत घालपी’ आनी ‘कान भरपी’ दोनूय एकाच अवयवाचो उपेग करतात, पूण फरक हेतूंत आसता. एकलो वयर उखलता दुसरो सकयल ओडटा. देखूनच बुदवंत म्हणटात, ‘कानान आयक, पूण विचार मनांतल्यान कर.’ कारण दरेक आवाज खरो आसना. कांय फटोवपी, गोड आसतात. केन्ना केन्ना आमीच स्वताचे कान भरतात. आमी आमच्याच मनांत तांकां नाका तें सांगतात– “हांव करुंक शकना”, “लोक कितें म्हणटले”. असल्या विचारांनी स्वताचे आत्मविस्वासाचे कान भरतात. ताचे बदला आमी स्वताक म्हणपाक जाय– “हांव यत्न करतलों”, “हांव मुखार सरतलों”, “म्हजें मन स्पश्ट आसा”. कारण आमी चड आयकतात तीं उतरां आमच्याच मनाचीं.
कानांत घालप म्हणल्यार फकत शिकोवप न्हय, तर प्रेरणा. आनी कान भरप म्हणल्यार फकत उलोवपां न्हय, तर नकारात्मकताय. ह्या दोन जिवितांतल्या आवाजांतलो खंयचो आवाज आमी आयकतात तें आमच्या मनाची शांतीचें गणित थारायता. आयच्या अराजक काळांत सोशल मिडियाचेर सगळेच कितें तरी सांगतात तेन्ना “आमी कानांत कितें घालतात” तें वळखप खूब म्हत्वाचें जालां. कोणाक आयकूंक जाय आनी कोणाक आयकप ना हें थारावप ही आयज बुद्धीची खरी परिक्षा.
कान फकत आयकुपाचो अवयव न्हय, ते आमच्या विचारांचें पयलें दार. आमी तीं दोनूय दारां उक्तीं दवरचीं, पूण भितर कोणाक सोडप हें जतनायेन थारावचें. कांय उतरां आत्म्यांत वारें भरतात, कांय उतरां वादळ निर्माण करतात. दोनूय अणभव घेयात, पूण निमाणी निवड विवेकाचेर सोडून दियात. कानात घालप म्हणल्यार मोग, संस्कार, प्रेरणा; कान भरप म्हणल्यार दुबाव, वावडी, मतभेद. दोनुय उतरांत फक्त फरक एकूच, हेतूचो. आनी मनिस तेन्नाच हुशार जाता जेन्ना तो वळखवपाक लागता कोण तागेल्या कानांत घालता,
आनि कोण कान भरता!!
—————————
सुदिन वि. कुर्डीकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
