काणी काणी कोतवा – 42

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सुवार्थी गाढव आनी सुणो

एका मनशा कडेन एक गाढव आनी एक सुणो आशिल्लो. त्या मनशाक आपल्या दोगांय जनावरां मदीं गाढव चड आवडटालें. तो सदांच गाढवाची तोखणाय करतालो. तो दोगांयचीय अपुरबाय करतालो. मात गाढवाची मात्शी चडूच अपुरबाय करतालो. ताका लागून त्या गाढवाक बरोच गर्व चडिल्लो.
त्या गाढवाक सुणो मात्तूय आवड नाशिल्लो. जेन्ना जेन्ना सुणो त्या गाढवा कडेन इश्टागत करपा खातीर येतालो तेन्ना तें ताका कितें ना कितें म्हणून पयस करतालें. ताका सुण्या कडेन इश्टागत करपाक मातूय रुची नाशिल्ली. सुणोय बाबडो एकटोच पडटालो.
एक दीस तो मनीस आपल्या गाढवा आनी सुण्या सयत शारांतल्यान गांवांत परततालो. त्या मनशान स्वताक, तशेंच गाढव आनी सुण्या खातीर वाटेक भूक लागल्यार खावपा खातीर खाणांनी भरून एक पोती घेतिल्ली. वांगडा तांणी उदकूय घेतिल्लें. चलतां चलतां तीं तिगांय एका रानांत पावतात. तीं तिगांय बरींच थकिल्लीं आसतात. ताका लागून तो मनीस मदींच एका व्हड झाडा कडेन पोंदाक रावता. तो त्या झाडाच्या मुळांत चादर घालता आनी बसता. वांगडा हाडिल्लें उदक तो मनीस आपूण पियेता आनी गाढव आनी सुण्याकूय पिवपाक दिता. उदक पियेवन तो मनीस त्या झाडा पोंदा मात्सो आड पडटा. ताका आड पडिल्ले कडेन सुस्त न्हिद लागता.
उदक पियेवन गाढंव आनी सुण्याची तान भागिल्ली आसता. मात त्या दोगांकूय खूब भूक लागिल्ली. ताका लागून गाढव थंय आशिल्लें तण खावपाक लागता. हेवटेन भुकेन सुण्याच्या पोटान कावळे रडटात. तो राना भोंवतणी नदर मारता. मात ताका खावपा सारकें थंय कांयच दिसता.

तो गाढवाचे फाटीर मारिल्ल्या खाणा कडेन पळयता. गाढवाक सुणो आपल्या कडेन आशिल्ल्या खाणा कडेन पळयता हें कळटा. ताका लागून तें मात्शें आनीक मुखार तण खावपा खातीर वता. सुणो गाढवा म्हर्‍यांत येता आनी ताका म्हणटा, ‘‘गाढव बाय म्हाका सामकी भूक लागल्या. तुजे फाटीर धनयान खावपाक बांदलां ते मात्शें म्हाका दिता? तूं मात्शें सकयल बस. हांव मागीर तातूंतलें काडून खातां. धनी न्हिदला. म्हाका ताका उठोवपाक बरें दिसना. तो खूब थकलाय. ताका मात्सो विसव घेवनी. तूंच मात्शें सकयल बस पळोवया.’’
गाढव सुण्याक पळोवंक नाशिल्ले वरीं करता आनी मात्शें आनीक मुखार वता. सुणो परत गाढवाच्या फाटल्यान वता आनी ताचे कडेन ‘खावपाक’ दी म्हणून मागता. तेन्ना गाढवाक सुण्याची तिडक मारता. तें तिडकीन सुण्याक म्हणटा. ‘‘आरे म्हाकाय खूब भूक लागल्या. हांव हांगा खातां तें दिसना तुका? तुका भूक लागल्या जाग्यार हांव कितें करूं? म्हज्यान बसपाक जायना. धनयाक उठोनी. तो उठलो काय तोच तुका कितेंय खावपाक घालतलो. म्हाका वाज हाडूं नाका. चल वच हांगचो.’’

अशें गाढवान म्हणिना फुडें सुणो थंयच्यान वचून आपल्या धनया म्हर्‍यांत बसता आनी तो उठपाची वाट पळयता.
गाढव सुशेगाद तण खावन आपलें पोट भरपाक गुल्ल आसता. इतल्यान थंय कोलो येता. कोलो गाढवाचेर हल्लो करता. जिवाच्या आकांतान गाढव सुण्याक उलो मारता, ‘‘इश्टा, उपकार करून म्हजो ह्या कोल्या कडल्यान जीव वाचय. ना जाल्यार म्हाका तो खातलो.’’
सुण्याक ही आयतीच संद मेळटा. तो गाढंवाक म्हणटा, ‘‘गाढव बाय म्हाका भूक लागल्या. उठपाक जायना. धनीक उठोनी. तोच तुजो जीव वाटायतलो.’’ अशें म्हणून सुणो न्हिदता.
गाढव जशें सुण्या कडेन वागिल्लें तसोच सुणो गाढवा कडेन वागता. सुवार्थी सभावाक लागून गाढवाक आपलो जीव होगडावचो पडटा.

देख: जशें तूं करता तशेंच भोगता. वायट कर्माचें वायट आनी बर्‍या कर्माचें बरें फळ भोगचेंच पडटा. ताका लागून निसुवार्थीपणान जगचें.