काणी काणी कोतवा – 4

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

‘तुळशीचें लग्न’

पुर्विल्ल्या काळांत जालंधर नांवाचो एक राकेस खूब धुमशेणां घालतालो. हो पराक्रमी आशिल्लो. ताची घरकान्न वृंदा ही पतीव्रता आशिल्ली. ताका लागून त्या राकेसाचें बळगें दिसान दीस वाडतूच वतालें. तिच्या प्रभावाक लागून तो सर्वव्यापी जाल्लो. तो देवांक लेगीत आयकनाशिल्लो.

जालंधर राकेस सगळ्या देवांक सतायतालो. ताच्या त्रासांक कंटाळून सगळे देवगण येवन विष्णू देवा कडेन संरक्षणाची भीक मागपाक लागले. तांचें मागणें आयकून विष्णू देवान वृंदेची पतीव्रता नश्ट करपाचें थारायलें.
जालें, विष्णू देव भेस बदलून वृंदे कडेन गेले. ताणें जालंधर राकेसाचो भेस घेतलो. … वृंदेची पतीव्रता नश्ट जाली आनी दुसरे कडेन देवां वांगडा झगडटना जालंधर राकेसाक मरण आयलें. वृंदेक हें कळटांच तिका तिडक आयली आनी तिणें विष्णू देवाक स्राप सोडलो. ‘‘जे तरेन तुमी म्हाका फटोवन घोवा कडल्यान पयस केल्या. तशेच तरेन तुमचेय घरकान्नीचें अपहरण जातलें आनी तुमी तिचे कडल्यान पयस जातले. हें सगळें सोंसपा खातीर तुमकां मृत्यू लोकांत जल्म घेवचो पडटलो.’’ अशें म्हणीत वृंदा घोवा वांगडा सती गेली. उपरांत जे सुवातेर वृंदा सती गेली ते सुवातेर तुळशीचें झाड उत्पन्न जालें.

तशेंच वृंदेन रागांत विष्णूक ‘‘आपलें सतीत्व भंग केल्ले खातीर तुमी फातर जावन पडटले.’’ होय स्राप दिल्लो. त्या फातराक शालिग्राम म्हणटात.
वृंदेन श्राप दिलो तेन्ना विष्णून म्हणलें, ‘‘वृंदे तुजे पतीव्रतेचें फळ म्हणून तूं तुळस जावन म्हजे वांगडा रावतली. आमचें लग्न लावप्यांचें कल्याण जातलें. तेन्ना सावन तुळशी बगर शालिग्राम वा विष्णूंची पुजा अपूर्ण मानतात. शालिग्राम आनी तुळशीचें लग्न प्रभू विष्णू आनी महालक्ष्मीच्या लग्नाचें प्रतीक अशें मानतात.