काणी काणी कोतवा – 29

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

एका गांवांत एकलो जाण्टो शेतकार रावतालो. तो खूब गिरेस्त आशिल्लो. ताचे कडेन जमीन बी भरपूर आशिल्ली. ताका पांच पूत आशिल्ले. ते सामके आळशी आशिल्ले. त्या पांचूय जाणांक कश्ट करप कितें हें खबरूच नाशिल्लें. ते फकत बापायच्या पयशांचेर मजा मारताले. जाण्टो शेतकार आपल्या पांचूय पुतां कडेन पळोवन चिंतेस्त जातालो. तांच्या पुतांची पिराय वाडत चलिल्ली. तरीय तातुंतलो एकलोय कामाक वचनाशिल्लो. फकत घरा फोळटाले आनी गांवांर भोंवताले. जाण्टो शेतकार सदांच येवजितालो, ‘आपूण गेल्यार आपल्या आळशी पुतांचें कितें जातलें? तांचो फुडार कितें?’ काय म्हणून.

एक दीस असोच सांजवेळार शेतांतल्यान घरा परततना ताका एक युक्त सुचली. तो घरा पावलो. तांणी आपल्या पांचूय पुतांक म्हर्‍यांत आपयले. ते शेतकारा मुखार येवन उबे रावले. तांकां पळोवन शेतकारान म्हणलें, ‘‘हां! आयले तुमी? तुमी जाणां आयज हांवें तुमकां पांचूय जाणांक वांगडाच कित्याक आपयलां तें? म्हाका तुमकां एक सामकी म्हत्वाची गजाल सांगपाक जाय.’’
‘‘सामकी म्हत्वाची गजाल? ती कसली बाबा?’’ ताचो धाकटो पूत शेतकाराक हुस्न्यान विचारता. शेतकार आपल्या पांचूय पुतांक सांगता,‘‘पळयात, हांव तुमकां ही गजाल खूब आदीं सांगपाचों आशिल्लों. मात तुमी व्हड जावपाची हांव वाट पळयतालों. आतां तुमी व्हडले जाल्यात. आतां हांव तुमकां ही गजाल सांगपाक शकतां.’’
शेतकाराचे पूत उमळशिकेन ताचे कडेन पळयतात. शेतकार आपल्या पुतांक म्हणटा, ‘‘तुमकां खबर आसा न्हय आमचें शेत खूब व्हड आसा म्हणून. मात ह्या शेतांत एक गुपीत लिपलां. तें तुमकां खबर ना. तुमी जाणां, आमच्या पुर्वजांनी ह्या शेतांत एक भांगराच्या नाण्यांनी भरिल्लो कळसो खंयतरी पुरून दवरला. हांवें इतलीं वर्सां ह्या शेतान एकट्यानूच काम केलें. म्हज्यान एकल्या कडेन तो भांगराच्या नाण्यांनी भरिल्लो कळसो सोदपाक जावंक ना. आतां तुमी पांच जाण आसात. तुमी पांचूय जाण मेळून तो खजिनो सोदून काडात. हांव फाल्यां कामा निमतान भायर सरतलों. कांय म्हयन्यांनी परततलों. तो मेरेन तुमी तो खजिनो सोदात आनी तुमचे भितर वांटून घेयात.’’

दुसर्‍या दिसा तो शेतकार कामा निमतान घरा भायर सरता. हे वटेन त्या शेतकाराचे पांचूय पूत फांतोडेर उठ्ठात. ते शेत खणपाक लागतात. कांय दिसांनी रोखडेंच तांचें पुराय शेत खणून जाता. मात तांकां खंयच तो खजिनो सांपडना. शेत खणल्या उपरांत त्या पांचूय जाणांनी विचार केलो की, इतलें आतां शेत खणून जालांच, हातूंत बीं घालचें म्हणून. त्या सगळ्यांनी मेळून त्या शेतांत बीं रोयलें. त्या दिसांनी बरोच पावस पडलो आनी त्या पांचूय जाणांनी घाल्ल्या पिकांतल्यान तांकां बरेंच भाजयेचें, फळांचें उत्पादन मेळ्ळें. त्या सगळ्यांनी वचून ती भाजी, फळां बाजारांत व्हरून विकलीं. तातुंतल्यान तांकां भरपूर पयशे मेळ्ळे.

कांय म्हयन्यांनी जाण्टो शेतकार घरा परतलो. तो घरा पावनाफुडें ताचे पांचूय पूत ह्या कांय म्हयन्यांनी जें कितें घडिल्लें आसता तें ताका सांगता. तेन्ना तो शेतकार तांकां म्हणटा, ‘‘हांव तुमकां ह्याच खजिन्या विशीं सांगतालों. जर तुमी अशीच मन लावन मेहनत घेतली जाल्यार तुमकां अशेंच ताचें मोल मेळत रावतलें आनी तुमी भरपूर गिरेस्त जातले.’’
पांचूय पुतांक बापायचें म्हणणें पटलें आनी तेन्नाच्यान ते भरपूर कश्ट करपाक लागले. शेतकारानूय पुतांची चिंता करपाचें सोडलें.

देख: आळस करचो न्हय. भरपूर कश्ट करचे. कश्टाचें फळ सदांच गोड आसता.