कर्नाटक : ‘तांची’ राजकी खेळी कोणाक तारक?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

येडियुरप्पा आनी तांच्या समाजांतले हेर संभाव्य फुडारी मुखार नासतना भाजपा वेंचणुकेंत देंवल्या, देखून अंदुंचे वेंचणुकीचो परिणाम कितें येतलो हें पळोवप मजेचें थारतलें.

कर्नाटकांत सध्यां वेंचणुकीचें वातावरण तापलां. मुखेल लढत ही सत्तेंत आशिल्ल्या भाजपा आनी काँग्रेशींत आसा. कर्नाटकांत हालीं जावपी घडामोडी पळेयल्यार सद्या काँग्रेस पक्षाचे वारें नेटान व्हांवपाक लागलां अशें दिसता. पूण अशें आसलें तरी कर्नाटकांत पकड मजबूत आशिल्लो देवेगौडाचो निधर्मी जनता दल (जे. डी. एस.) पक्ष, १३ मे दिसा येवपी निकाला उपरांत राज्यांतली सत्ता समीकरणां बदलूंक शकता.
कर्नाटकचे मुख्यमंत्री बसवराज बोम्मय आनी काँग्रेसीचे मुख्यमंत्री पदाचे दावेदार आशिल्ले सिद्दरामय्या, प्रदेशाध्यक्ष डी. के. शिवकुमार हांचे मुख्यमंत्री पदाचे सर्तीत जे. डी. एस. चे कुमारस्वामी ‘किंगमेकर’ म्हूण निमणे घटकेक उबे रावतले अशेंय चित्र आसा. पूण ह्या सगळ्यां मदीं एक म्हत्वाचो घटक म्हळ्यार कर्नाटकांत वट्ट लोकसंख्येच्या 20 टक्के वयर प्रबळ अस्तित्व आशिल्लो लिंगायत समाज. फाटल्या दोन दशकां परस चड काळ सत्ताधारी भाजपा फाटल्यान हो समाज खरपणान उबो रावला. भाजपान फाटल्या दोन दशकांनी कर्नाटकांत आपलें अस्तीत्व निर्माण केलां आनी हाचें श्रय वता तें ह्या समाजाचे निर्विवाद फुडारी म्हूण उदयाक आयिल्ले कर्नाटकाचे आदले मुख्यमंत्री बी. एस. येडियुरप्पा. राज्यांत भाजपाक भोवमत मेळिल्लें नासतना लेगीत येडियुरप्पा हांकांच लागून लिंगायतांच्या खर तेंक्यान राज्यांत भाजपा 2006 सालांत सत्तेर आयली आनी इतलेच न्हय तर ह्या समाजाच्या तेंक्यान 2007 वर्सा भाजपाक भोवमत मेळोवंक शक्य जाले आनी येडियुरप्पा मुख्यमंत्री जाले.
पूण 2018 चे वेंचणुके उपरांत जाल्ले नाट्यमय घडामोडीं उपरांत सात दिसांचे मुख्यमंत्री जाल्ले येडियुरप्पा 26 जुलय 2019 दिसा काँग्रेस पक्षाच्या 17 आमदारांच्या तेंक्यान परते एक फावटी मुख्यमंत्री जाले. पूण, 26 जुलय 2021 दिसा तांकां मुख्यंत्रीपदा वयल्यान पायउतार जावंचें पडले आनी तांचे सुवातेर बसवराज बोम्माय हांची वर्णी लागली. अचानक घडिल्ले हे घडणुकी उपरांत निर्शेल्ल्या 77 वर्सांच्या येडियुरप्पा हांणी 21 वर्सांच्या सक्रीय राजकारणांतल्यान ‘सायन ऑफ’ केलें…. आनी हेच मजगतीं लिंगायत समाजान भाजपाक दिल्ल्या तेंक्याचो प्रस्न आयरणीचेर आयलो. येडियुरप्पा भाजपांतल्यान निवृत्त जाल्ल्यान फुडल्या वेंचणुकांनी लिंगायत समाज भाजपाक दिल्लो अखंड तेंको चालू दवरतलो काय ना हें पळोवप मजेचें थारतलें. कित्याक? भाजपाच्या राश्ट्रीय फुडार्‍यांच्या चेपणा खाला येडियुरप्पाक सीएमपद सोडचें पडलें तें पळोवन लिंगायत समाज बरोच अस्वस्थ जाला. ह्याच समाजांतले बसवराज बोम्माय हांकां मुख्यमंत्री करून लिंगायत समाजाचो विस्वास थीर दवरपाचे खेळीन भाजपाच्या फुडार्‍यांक कितलें येस मेळटलें हें फुडल्या काळांत कळटलें.
येडियुरप्पा हांकां कुशीक दवरून भाजपान लिंगायतांचीं काळजां- मनां जिखपाचो प्रयत्न येसस्वी जातलो की ना हाचेर प्रस्न चिन्नां उबी रावल्यांत. कित्याक वेंचणूक तोंडार आयिल्ली आसतना भाजपांत परतून एक फावट वादळ उठलें. आदले मुख्यमंत्री जगदीश शेट्टर आनी आदले उपमुख्यमंत्री लक्ष्मण सवदी ह्या आनी जायत्या लिंगायत फुडार्‍यांक वेंचणुकेची तिकीट न्हयकारिल्ल्यान तांणी भाजपा सोडून काँग्रेसींत प्रवेश केला. शेट्टर आनी सवदी हांचे सुवातीक नवे चेहरे हाडपाची भाजपाची रणनीती येसस्वी जातली काय कितें, हो प्रस्न आसा. कित्याक कर्नाटकांतले सगळ्या संभाव्य लिंगायत फुडार्‍यांक सोंपोवन बिगर लिंगायत मुख्यमंत्री राज्यांत हाडपाचो हो भाजपाचो यत्न आशिल्ल्याचें कांय जाणकारांक दिसता. कित्याक लिंगायत समाजांतल्या हेर जायत्या वरिश्ठ फुडार्‍यां मदीं रामदुर्गाचे आमदार महादेवप्पा यादवाड, बादामी मतदारसंघांतले नामनेचे फुडारी एम के पट्टनशेट्टी आनी महंतेश मामादापूर आनी आदलो मंत्री अप्पू पट्टनशेट्टी हांचोय आस्पाव जाता. पिराय कितलींय आसूं, तिकेट न्हयकारिल्ले भाजपाचे हे फुडारीं 10 मेची वेंचणूक जिखपाक आनी पक्षांत तशेच सरकारांत प्रबळ भुमिका निभोवंक सक्षम आसात.
लिंगायत समाजाचे अस्तीत्व मतींत दवरून भाजपान 67, काँग्रेसीन 41 आनी जेडीएस पक्षान 37 लिंगायतांक उमेदवारी दिल्या. पूण भाजपान दिलेल्या उमेदवारां मदीं नव्या चेहर्‍यांचो व्हड आस्पाव आसा. वरिश्ठ नेत्यांक कुशीक दवरून नवे चेहरे सामकार हाडपाचे भाजपाचे यत्न तांच्या वेंचणुकींतल्या जैताचेर परिणाम करपाक शकतात, अशें जायत्या राजकी तज्ञांक दिसता. कारण लिंगायत समाजाची अशी सहजतायेन दिशाभूल करप तितलें सोंपें ना.
भाजपांत बंडाळी सुरु आसा तिचो फायदो काँग्रेस आनी जेडीएस पक्षांनी घेतला. तांणी भाजपा सोडून पक्षांत आयिल्ल्यांक उमेदवारी दिल्या. येडियुरप्पा आनी तांच्या समाजांतले हेर संभाव्य फुडारी मुखार नासतना भाजपा वेंचणुकेंत देंवल्या, देखून अंदुंचे वेंचणुकीचो परिणाम कितें येतलो हें पळोवप मजेचें थारतलें. भाजपाच्या थळाव्या आनी राश्ट्रीय नेतृत्वाची ही खेळी पक्षाक ‘बॅकफायर’ जातली काय कितें असोय प्रस्न कांय जाणांनी विचारला. तर कांय जाणांक दिसता की ताचो भाजपाच्या अस्तित्वाचेर आनी जैताचेर कसलोच परिणाम जावचो ना.
पूण, 2018 आनी अंदुचे वेंचणुकीं मदीं फरक म्हळ्यार मतांची टक्केवारी आनी तिचो वेंचणुकीचेर जावपी परिणाम. 2018 चे वेंचणुकेंत लिंगायतांचें भाजपाक प्रबळ फाटबळ आसलें. 2018 चे वेंचणुकेंत काँग्रेस आनी भाजपा मदलो मत-वांट्याचो फरक सुमार 4 टक्क्यांनी आसलो. पूण अंदू एक- दोन टक्के मतदान हांगां- थंय जालें तरी लेगीत राजकी समीकरणां बदलूं शकतात आनी हो बदल लिंगायतांचे मतांचेर बरेच अंशी निंबून आसा. 10 मे चे वेंचणुकेंत कर्नाटकांतल्या मतदारांचो कल कोणा कडेन आसतलो हाचें चित्र 13 मे दिसा स्पश्ट जातलें. तो मेरेन कर्नाटकांतल्या बदलिल्लीं राजकी समीकरणां आनी खूब वेगान बदलपी परिस्थिती पळेयल्यार भाजप आनी हेर पक्षांची राजकी खेळी कोणाक तारक आनी कोणाक मारक थारतलीं हाची जाप निकाला दिसाच स्पश्ट जातली !

लुईस रॉड्रीग्स
8618643958