भांगरभूंय | प्रतिनिधी
शांघाय काॅआॅपरेशन संघटनेच्या (एससीओ) वांगडी राष्ट्रांतल्या विदेस मंत्र्यांची बसका गोंयांत जावप, ही म्हत्वाची घडणूक.
तातूंतल्यान दिल्लींत फुडारांत जावपी एससीओ राष्ट्र मुखेल्यांचे बसकेची कार्यावळ निश्चित जातली. असल्यो बसका म्हळ्ळ्यार विचारमंथना वांगडा मात्शें पर्यटनय आसता. विदेश वेवहार मंत्र्यांक राष्ट्रांच्या राजकारणात संरक्षण, गृह, अर्थ मंत्रालया इतलेंच म्हत्व आसा. बसका गोंयांत जाली तरी विशय राष्ट्रीय आशिल्ल्यान गोंय मंत्रिमंडळांतल्या वांगड्यांक उलोवपाची संद मेळटलीच, अशें न्हय. राष्ट्रां राष्ट्रांतलो आकांतवाद, संरक्षण वेवस्था, राजकारण, अर्थकारण आदीं विशय कार्यावळीचे पटयेर आसात. पत्रकारां मेरेन बसकेंत उक्तायल्ल्या विचारांची शंभर टक्के म्हायती पावचीना, देसाच्या सार्वभौमत्वाचे नदरेंतल्यान थोडें गुपीत दवरचेंच पडटा.
एससीओ, जी 20 बसकांतल्यान गोंयांक फकत पर्यटना पासत लाव जाता म्हणून आत्मसंतुश्ट रावचें न्हय. उद्योग, वेपाराचेंय चिंतन जावचें. राजकारण कुशीक दवरून राज्यांतल्या प्रज्ञावंतां कडेन भासाभास केल्यार उबंत पडिल्ले प्रश्न सुटावे जातले. तरनाट्या प्रज्ञावंतांची नवी पिळगी राजकारणांत हाडपा खातीर जाणट्यांक कुशीक सरचेंच पडटा. राजकारणाक नवी दिका दिवंक शकतात, अशे कुशळ तरणाटे गोंयांतय आसात. शिक्षणाची नवी वाट विद्यार्थ्यांक दाखोवपाचो उद्देग, वेवसायांतल्यान राजकारण्यांची फुडली पिळगी घडोवपाक मार्गदर्शक जावपाचो वावर आदले मुख्यमंत्री पर्रीकार हाणीं केलो. डाॅ. प्रमोद सावंत शिक्षणमंत्री आशिल्ल्यान विद्यार्थ्यांच्या फुडाराची जाणवीकाय तांकां आसा. नवे येवजणेंतल्यान समेस्तांक लागीं वचपाच्या तांच्या येत्नांक सुचोवण्यो करून तेंको दिवचो. उंचेल्या शिक्षणांतल्यान सुदारप, वायट परंपरा कुशीक उडोवपा वांगडाच गोंयांक नवो फुडार दिवपी तरणाटेय घडटले.
पयलींचे मुख्यमंत्री प्रतापसिंह राणे राजकारणांतल्यान 2022 वर्सा मानान फाटीं सरलें. ते समाजकार्यांत आसात. मडगांवचे आमदार दिगंबर कामत हाणीं हालींच पुताक राजकारणात हाडटलों, अशें म्हणलां. गोंयच्यान राज्यसभेर वचपाची मनाची तयारी ताणीं करची पडटली. पक्षान सांगल्यार ते राज्यसभेची उमेदवारी न्हयकारतले? अॅड. यतिश नायक, गिरीराज वेर्णेकार, पयलींचे आमदार दामू नायक हांकां राज्यसभेर, लोकसभेर वचपाची इत्सा आसा? पयलींचे मुखेलमंत्री चर्चिल आलेमांव राज्यसभेर गेल्यार? मंत्रिमंडळांतले एकादरे मंत्री राज्यसभेंत वचत?
गोंय स्वयंपूर्ण करपाचो हावेस पुराय करतना आशिल्ले उद्येग मोडून पडचे नात हे खातीर उद्येगमंत्री कितें करतात ताचो नियाळ जातलो? न्यायालयाचे आदेश, पर्यटनमंत्री रोहन खंवटे हांच्या येत्नांतल्यान पर्यटन नितळ जातलेंच, तांकां थळाव्या राजकारण्यांनी वगीच विरोध करचो न्हय.
कर्नाटक विधानसभा वेंचणुके खातीर चडशे केंद्रीय फुडारी गोंयचे शिमेच्या वाठारांतय आसात. केंद्रीय गृहमंत्री अमीत शहा हांचे कडेन सहकार खातेंय आसा. गोंयची म्हापसा, मडगाव अर्बन सहकारी बँकेक नवी वाट दाखोवपा खातीर मुख्यमंत्री डाॅ. प्रमोद सावंत हांच्या मंत्रिमंडळाचे येत्न जाय. पयलींचे केंद्रीय कायदोमंत्री रमाकांत खलप, माधव सहकारी तशेंच हेरां कडेन गोवा डेअरी, संजीवनी साखर कारखान्यां विशीं उलोवप बरें. गोवा डेअरी, संजीवनी वेवस्थापनाच्यो चुकोय जाल्ल्यो आसत, पूण तांची फेररचणूक करपाक पावलां मारप गरजेचें. कामगार कल्याण निधीचे पांचशें कोटी रुपया कित्याक पडून आसात? कोणे तो आडावन दवल्लो? पयलींच्या, आतांच्या कामगारमंत्र्यां पासून खात्यांतले वेव्हार लिपोवपी कोण? सरकार चवकशी करत व्हय? चवकशेंतल्यान निधीच्या विनियोगाचो मार्गय दिसतलो. गोंयांत कामगार (गोंयकार, स्थलांतरीत फाटलीं पंचवीस- तीस वर्सां सावन) व्हडा संख्येन येत आसात, तांकां सरकारी नेमावळी प्रमाण किमान पगार मेळटा? गोंयचे तरणाटे उण्या पगाराचो, अती कश्टांचो वावर करपाक आदीं तयार नासताले. सगल्यांक सरकारी कर्मचारी, अधिकारी (बाबू) जावपाची उमळशीक कालय आशिल्ली, आयजय तीच संस्कृताय आसा. ती मानसिकताय शिक्षणा वांगडा बदलतली, पूण ते खातीर कुशळतायेचें शिक्षण दिवपी केंद्रांच न्हय तर विद्यापीठ फुडल्या वर्सा भितर मेळपाक जाय. म्हायती तंत्रज्ञान शिक्षणाच्या सगल्या मळांनी पावलां, वैद्यकीय शिक्षणांतच न्हय जाल्यार हाॅस्पिटलांनी शस्त्रक्रिया करपी रोबोटस येतात. घरा बसून मतदान करपाक प्रयोग सुरू जाल्यात. रोबो मनशाचो जागो शंभर टक्के घेवचेना पूण धपको बसतलो.
पावसाच्यो दडको, हुंवार हेर राज्यांनी येतना गोंयांतय पावस शिडशिडटा, पूण तो जाय तितलो ना तें कित्याक? हवामान खात्यांत, जिल्लो पावंड्यार, भौशीक बांदकाम खात्यांत कुशळ कामगार आसात? कंत्राटार आशिल्ल्या अचूक आंकडो सोदून काडल्यार आनी राजकी इत्साशक्त आसल्यार तांची सेवा रेग्युलर करप शक्य आसा. ते खातीर तशेंच सरकारी, खासगी कामगारांच्या भुरग्यांच्या उंचेल्या, माध्यमिक शिक्षणा खातीर केल्ले येवजणे पासत कामगार कल्याण निधी वापरप शक्य आसा. कुशळकाय शिक्षणा पासतय कल्याण निधी वापरुंक नेमावळ बदलची पडटली. स्थलांतरीत कामगार गोंयांत येतना, तांकां नोकरेंत घेतना तांची आरोग्याची तपासणी करची, शिक्षणीक दाखलेय तपासचे आनी तांकां पुलिसां कडल्यानय दाखलो हाडपाक लावचो. उपरांतच तांकां वळखपत्रां दिवचीं, दोन राज्यांच्या पुलिसांच्या आदारान कामगारांची काळखी, उजू बाजू पळोवची.
गुन्यांवकारांक स्वयंसिद्ध करपाची येवजण कोलवाळे बंदखणीत अखंडितपणान चालूच दवरपाक जाय. समाजिक बदलांतल्यान आकांतवाद आळेबंदा हाडपाचो मंत्र एससीओ बसकेंतल्यान गोंयांकय मेळपाक जाय. कोस्टल रोड पावसांत तिगल्यार तोच प्रयोग हेर न्हंय वाठारांनी जावचो. झुआरी, मांडवी न्हंयांच्या उदकांतल्या ल्हारांपासून बिजली तयार करपा खातीर अभ्यास जावचो. न्हंय, दर्यादेग वाठारांनी हुंवार आडावपी कांदळां, ओवळां वरी झाडां लावपाक जाय. फाटल्या वर्सा आवाळ्याचीं झाडां लायलीं, वेलनेस सेंटरांय जातात. भौशीक वाठारांनी तुळस, किरायतें, म्हस्का सांगो, कोडूलिंबाचे रोपे लावचे. माड, भिण्णांची झाडां सावळे वांगडा उत्पन्नय दितात. भौशीक सुवातींनी आंबे, काजू, माड आसात तांची जतनाय कोण घेता? फळां काडपी, खावपी कोण आसात? कुशळकायेंतल्यान झाडां कापपी, रोवपी, राखपी, उदक घालपी कुशळ मनीसबळ घडचें. गवंडे, मेस्त, मेकानिक, प्लंबर, रांदपी वाडपीय घडोवचे. तांकां बरो पगार दिल्यार ते थळाव्या पावंड्यारच नोकरी कित्याक करचे ना?
पयलींचे कामगारमंत्री लुईझिन फालेरो हांच्या वेळार केल्लो कायदो भायल्यांकय पंधरा वर्सां नोकरेंत घेवपाक आलाशिरो दिवपी. कोंकणी भास उलोवपाची, बरोवपाची सक्ती केल्ल्यान समाजिक बदल जाल्यात. तातूंतल्यान गोंयकारपण रिगोवप माथ्यार कोणाक बसोवप तें राजकारण्यां वांगडा गोंयकारांनी थारावचें पडटलें. स्थलांतरा विशीं निर्णय राज्य सरकार घेवंक शकता? एससीओ बसकेंत ते विशीं भासाभास जायत? गोंय नवे दिकेन व्हरपाचो मार्ग ते भासाभासेंतल्यान दिसल्यार धर्म तिगतलो. स्थलांतरितांची माफी मागतना अधर्माक गोंयांत जागो ना हेंय मुख्यमंत्र्यांन सांगलां, तीच राजकारणाची नवी दिका.
सुहासिनी प्रभुगावकार
9881099260
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
