एचआयव्ही विशाणू पातळटा

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

एड्स दुयेंतींक मुफत भलायकी सेवा मेळटा, ही बरी गजाल. पूण, मुळांत हें दुयेंस जावचेंच ना, हे खातीर…

एका काळार एचआयव्ही विशाणू आनी एड्स रोगा विशीं लोकां मदीं भिरांतीचें वातावरण पातळिल्लें. मात उपरांत हो भंय उणो जालो. मात आतां परत गोंयांत एचआयव्ही दुयेंती वाडल्यात अशें दिसून आयलां. कोंगोंतल्या चिंपाजी पसून हो विशाणू 1920 त मनशांत आयलो, अशें मानतात. 1959 ताचो पयलो दुयेंती सांपडलो. मत संवसाराक एचआयव्हीची पयली अधिकृत म्हायती मेळ्ळी ती 1981 त. भारतांत 1986 त संशोधक डाॅ. सुनिती सोलोमन हांच्या पंगडान चेन्नयंत पयले खेप एचआयव्ही दुयेंती सोदून काडलो. गोंयांत 1987 त पयलो दुयेंती मेळ्ळो. तो विदेशी नागरीक, तर 1989 त पयलो गोंयकार दुयेंती सांपडलो. 1985 उपरांत देशांत एचआयव्हीचें नांव गाजतालें. सरकारुय जागृताय करतालें. मात उपरांतच्या काळांत लोकांचो भंय देंवलो. आतां परत एचआयव्ही बादितांच्या आंकड्यांत थोडीशी वाड जाल्या. फाटल्या पांच वर्सांत 1284 जाणांक ह्या विशाणूची लागण जाल्या. राज्यांत दर म्हयन्याक 21 नवे दुयेंती मेळटात.
जितल्यो चांचण्यो चड, तितले दुयेंती चड. म्हणटकच भलायकी खात्यान चांचण्यांचें प्रमाण वाडोवंक जाय. राज्याची भलायकी सुदारपाक चडांत चड चांचण्यो जावपाची गरज आसा. 2021 त 93,312 चाचण्यो जाल्ल्यो, तर 2025 त सुमार देड लाख. बादितांचो आंकडो पांच वर्सांत सुमार 16 टक्क्यांनी वाडला. गुरवारींक जावपी संसर्गाचें प्रमाण मात देवलां. दर वर्सा 230 ते 270 दुयेंती मेळटात. पांच वर्सांत एड्स जावन 145 जाणांक मरण आयलां. अत्याधुनिक वखदां, वेळार मेळपी उपचार हाका लागून मरणाचें प्रमाण 80 टक्के देवलां. गोंयांत एचआयव्ही, एड्स दुयेंतींक मुफत भलायकी सेवा मेळटा, ही बरी गजाल. पूण, मुळांत हें दुयेंस जावचेंच ना, हे खातीर उपाय घेवचे पडटले.
असुरक्षित लैंगीक संबंद, ड्रग्सा खातीर एकूच इंजेक्शन वापरप हाका लागून एचआयव्ही पातळटा. राज्यांत सगलेच कडेन हें दुयेंस आसा, मात बार्देश, तिसवाडी, मुरगांव, साश्टींत ताचो चड धपको बसला. गोंय लोकसंख्येन ल्हान राज्य, तरीय तो एचआयव्ही हाॅटस्पाॅट जाला. गोंय हें आंतरराष्ट्रीय पर्यटन केंद्र. हांगा कोण येतात आनी कोण नात, तें सांगपाक जावचें ना. लैंगिक स्वैराचार, असुरक्षित संबंद हें एचआयव्हीचें एक मुखेल कारण. तातूंत ड्रग्स घेवपी आसल्यार विचारपाक नाका. पार्टी कल्चरुय खूब वाडलां. थंय कितें करचें हाचो निर्णय घेवपाची तांक उणी आसता. इंजेक्शनां शॅर करपाचेय प्रकार जातात. एका अभ्यासा प्रमाण, स्थलांतर हेंवूय एक कारण. गोंयांत कामा खातीर व्हड प्रमाणांत लोक येतात. तांची भलायकी कोण तपासता? शिंदळकी धंदो, कांय लाॅजांचो तांचे कडेन आशिल्लो संबंद हें एचआयव्हीचें एक उगमस्थान. तरणाटे बेफिकीर जाल्यात. कांय जाणां मदीं स्वैराचार वाडला. वखद आसा, अशें दिशिल्ल्यान भंय उणो जाला. गर्भनिरोधक साधनां वापरप कमी जालां. कांय जाणांक चुकीची म्हायतीय आसा. वयर दुयेंतींचो आंकडो दिला, ते सगलेच गोंयकार आसचे नात. एचआयव्हीचेर नियंत्रण आसलें तर गोंयांत नवे दुयेंती वाडत आसात, हें आमी मतींत
घेवंक जाय.
सध्या भारतांत सादारण 25 लाख लोक एचआयव्ही वांगडा जगत आसात. दरवर्सा 65 हजारांच्या आसपास नवे दुयेंती मेळटात. नवे संसर्ग जाल्ले तरणाटे 50 टक्के देंवल्यात, तरी ही परिस्थिती हुस्को करपा सारकीच आसा. एचआयव्ही, एड्साचेर उपचार आसात, पूण तो रोग पूर्ण ना करपी वखद अजून तरी येवंक ना, हें याद दवरपाक जाय. एचआयव्ही, एड्स हो मरणाचो रोग नासलो तरी भौशीक भलायकेचो एक गंभीर आनी व्हडलो प्रस्न जाला.