उत्तरायण सोंपलें, दक्षीणायन सुरू

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भारतांतलो सगल्यांत लांब, व्हडलो दीस पयर 21 जुनाक आसलो. दर वर्सा हे दीस सगल्यांत चड काळ उजवाड आसता. ह्या दिसाचें आनीक एक खाशेंलपण आसा. तें म्हळ्यार दक्षिणायन ह्या दिसा सुरू जाता. उत्तरायण आनी दक्षिणायन हे दोन काळ. सूर्य उदेंतेच्यान दिसानदीस दक्षिणे कडेन सरकपाचे क्रियेक ‘दक्षीणायन’ अशें म्हण्टात. दक्षिणायन हें सुर्याचो धर्तरेच्या दक्षीण गोलार्धांत प्रवेश दाखयता. देखून हे क्रियेक ‘दक्षीणायन’ अशें म्हण्टात.
सूर्य एकाच जाग्यार आसा, पूण पृथ्वी सरकता हें मतींत घेवचें.
धर्तरी सूर्या भोंवतणी एक प्रदक्षिणा 365 दिसांनी पुराय करता. पूण, धर्तरेचो घुंवपाचो अक्ष सरळ न्हय तर 23.5 अंशांचेर आसा. धर्तरी एके वटेन 23.5 अंश तिरपी आसून हे स्थितींत ती सुर्या भोंवतणी आपली प्रदक्षिणा पुराय करता. देखून दर स म्हयन्यांनी धर्तरेचो उत्तर ध्रुव आनी दक्षीण ध्रुव सुर्याक लागीं येता. ताका लागून दर स म्हयन्यांनी दोन दीस सूर्य आनी धर्तरेचें अंतर सारकें आसता.
धर्तरेची उत्तर ध्रुवा लागींची बाजू सूर्याच्या लागीं येता तेन्ना सूर्य सगळ्यांत चड उत्तरे कडल्या सुवातेर आसता. 21 मार्च ते 21 जून ह्या काळांत सूर्य उत्तरे कडेन वता. हाका उत्तरायण म्हण्टात. दक्षिणायन 21 जून सावन सुरू जाता. 22 सप्टेंबर ते 22 डिसेंबर ह्या काळांत सूर्य पुरायपणान दक्षिणे कडेन वता त्या काळाक दक्षिणायन अशें म्हण्टात. 22 डिसेंबर उपरांत उत्तरायण सुरू जावपाची प्रक्रिया सुरू जाता. 14 जानेवारीक सूर्य मकर राशींत प्रवेश करता, त्या दिसाक ‘मकर संक्रांती’ अशें म्हण्टात.
उत्तरायण आनी दक्षिणायनाचो काळ स- स म्हयने आसता. 21 जून हो वर्साचो सगळ्यांत व्हडलो दीस. दक्षिणायन सुरू जातकच दीस ल्हान जावपाक लागता आनी रात लांब जाता. उत्तरायण सुरू जाले उपरांत दीस लांब जाता आनी रात ल्हान जाता. दक्षिणायना उपरांत आषाढी एकादशी येता. हे एकादशीक ‘देवशयनी एकादशी’ अशेंय म्हण्टात. ह्या काळांत मुंज, लग्ना सारकिल्ली शुभ कार्यां जायनात. पूण वेगवेगळे व्रत, उपास, तीर्थयात्रा आनी दानधर्म करतात.