भांगरभूंय | प्रतिनिधी
दिवाळी म्हणल्यार आनंदाचो, खोशयेचो उत्सव. सरभोंवतणी शांत, मंद तेंवपी पणतेची ज्योत, दिव्यांचो लखलखाट, सुंदर रंगीत आकाशदिवे, विजेची रोशणाय म्हणजेच दिवाळी. सुंदर पणट्यांची आरास हें दिवाळेचें प्रतीक कशें. पणटेच्या उजवाडांत काळ्या किट्ट काळखाक पयस लोटून त्या खिणाक येवकार दिवप म्हणल्यार दिवाळी.
दिवाळेची वाट पळोवपी गोंयकार सुगरण कांय दीस पयलींच फराळाचे तयारेक लागता. बेसन लाडू, रव्याचे लाडू, गोड, तिखट, साकरेचे फोव, चक्री, शंकरपाळी, चिरोटे करपांत गुंग आसता. घराघरांनी मिठायेचो वास दरवळटा. घरचे घरा मिठाय करप खरेंच बरें. हातूंत आपलोच फायदो आसता. भायले मिठायेन भेसळ आसता. दिवाळेक माॅलांनी वचून नवे फॅशनेबल कपडे हाडपा कडेन धाकटुलीं भुरगीं, चलयांचें चड लक्ष आसता.
दिवाळेच्या आदले दिसा सगले कडेन नितळसाण करतात. मागीर न्हाणयेंत उदकाचो हांडो घासून ताका रोजां, कारिटां, भंवरे हांची माळ घालतात. हांड्याक चुन्याचे रंगीत ठिपके लायतात. ताचे कुशीन दवरतात सुगंधी उटणें आनी वासाचो शाबू . हाचे फाटल्यान पौराणीक कारण आसा. भगवान श्रीकृष्ण दुश्ट नरकासुराचो वध करता आनी मागीर आंगाक उटणें लावन अभ्यंगस्नान करता. ही परंपरा आयजूय सगल्या हिंदूंच्या घरांत नदरेक पडटा.
दरेका वाड्यार अक्राळ विक्राळ नरकासूर करपाक ल्हान भुरगीं उमेदीन कामाक लागिल्लीं दिसतात. कागदां, सुकिल्लें तण, फोली वापरून नरकासुराची प्रतिमा करतात. रातदीस वाड्या वयले भुरगे वावुरतात. फांतोड मेरेन जागरण करून एकदाचो नरकासूर करतात. मागीर वाजत गाजत थारिल्ल्या जाग्यार ताका लासतात.
फांतोडेर सुर्य उदेंवचे पयलीं घरांतले एक – एक मनीस अभ्यंगस्नान करतात. मागीर सकाळ जातकच नवे ताल्ले कपडे घालून सजतात. चलयो तुळशी मुखार रांगोळी घालतात. पणट्यो पेटयतात. थंय एके ओळींत घरांत दादले आसात, तितले चौकोन काडटात. मागीर सकयत 2- 2 काट्टां दवरतात. घरांतली बायलो सगल्यांच्या पांयांचेर उदक घालतात. लेसान तांचे पांय पुसतात. तांच्या कपलाक कुकूम लायतात. रोजांच्या पाकळ्यांचो तांचेर शिंवर करतात आनी तांकां ओंवाळटात. ते मागीर तांकी प्रमाण पयश्याच्या रुपांत ताटांत ओवाळणी घालतात. निमणे पायान कारीट फोडटात आनी तातूंत बोट बुडोवन जिबेक लायतात.
हो विधी जातकच सगले ओळीन जमनीर बसतात. केळींच्या पानांचेर तरातरांचे फोव, गोड, तिखट, दुदांतले, गोड घालून कालयिल्ले सुके, दह्यांतले, तांकांतले, रोसांतले…. वाडटात. आंबाड्याचें रायतें, वाटाण्याची उसळूय आसतात. मागीर सगले तें पोटभर खातात. दिवाळी म्हणल्यार आंबट, तीख जिनस खावपाची पर्वणीच.
मागीर लक्ष्मीपुजन. आदल्या तेंपार फक्त पसरकारूच आपल्या पसऱ्यार तें करताले. मात फाटल्या कांय वर्सांनी घराघरांनी बायलां लक्ष्मीपुजन करतात. धूप, कापूर, उजवातीच्या परमळान वाठार सुगंधीत जाता. सगलीं बायलां, दादले पवित्र मनान लक्ष्मीची पुजा, आरती करतात. चिरमुल्यो, बत्ताशे, चाॅकलेटी, पेढे वाट्टात. त्यो भुरग्यांक आवडटात.
मागीर आमच्या बैलांचो सण म्हणल्यार पाडवो. ते दिसा बैलांक न्हाण घालतात. तांकां सजयतात. कपलाक कुकूम लायतात. रोजांच्यो माळो गळ्यांत घालून आरती ओंवाळटात. तरेकवार गोड पदार्थ दितात. गळ्यांत तांदळाचे पोळे बांदतात. गोंयांतले सगले शेतकार, गवळी ही परब मनयतात. ते दीस बैलाक व्हडलो मान दितात. शेतांत राबून आमकां अन्न दिवपी हे आमचे खरे अन्नदाता. आपल्या भुजांचेर नांगर दवरून ते शेत नांगरतात म्हणून आमकां जेवपाक तांदळाचे गोटे मेळटात. हें आमी केन्नाच विसरपाक जायना. बैल हो शेतकार भावांचो घट इश्ट.
निमाणी भाऊबीज. भयण आनी भावाच्या पवित्र नात्याचो सुखाचो खीण. दोगांयच्या नात्यां मदली गोडसाण. ह्या दिसाची भयण सकाळच्यान वाट पळयता. पाटा भोंवतणी सुंदर रांगोळी घालून भावाक बसपाक आसन दिता. ताच्या तकलेक कुकुम लायता. ताका ओंवाळटा आनी गोड कापां, लाडू खावपाक दिता. मागीर दोगांय एकमेकांक भेटवस्तू दितात. भयणीचो भावाचेर आशिल्ल्या मोगाचो, विस्वासाचो हो उत्सव. भाव म्हणल्यार तिचें मोलादीक रत्न. मोग, माया, विस्वास, आपलेंपण हांचो त्रिवेणी संगम.
दिवाळी म्हणल्यार उजवाडान केल्लो काळोखरुपी राकेसाचो वध. दिवाळी म्हणल्यार सुखद, शांतीमय, खोसदिणो खीण. विवीध जिनसांची बरसात म्हणल्यार दिवाळी. सामकी चैतन्यमय अशी ही परब. दिवाळेचीं सगल्यांक हुनहुनीत परबीं.
लाख लाख पणट्यो पेटूं
जण एकलो सुखी जावं
समाजांतल्या दुश्ट विचारांचो नायनाट
नवी उमेद चैतन्याची भरभराट
– सिद्धी तिळवे
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
