भांगरभूंय | प्रतिनिधी
दिसाक दोन लीटर उदक पियेवप जिवाक सामकें बरें…… दिसाक दोन लीटर उदक पियेल्यार आंगातले सगले पुश्टीक घटक व्हांवन वतात!! दोन दोतोरांचीं हीं दोन तरांचीं मतां. सोशल मिडियाचेर आसतात, तांणीं तीं खूब फावटीं आयकल्यांत आसतलीं. आयज दरेकलो आपापलो आहार सांगता. एके वाटयेंत हें घे आनी तातूंत तें मिस्तुराद करून सकाळीं उठना फुडें खा. दुयेंस दनपरां मेरेन गायब…. असल्या सल्ल्यांचो हुंवारुच आयला. आयुर्वेदीक दोतोर पसून हाचेर विस्वास दवरूं नाकात, अशें सांगतात. नेमकें कितें खावचें हो प्रस्न आयज बऱ्याच लोकांक पडला. कांय जाणांनी स्वता दोतोर जावन स्वताचेर आहाराचे प्रयोग केल्यात आनी स्वताची भलायकी इबाडून घेतल्या. नोकरी, धंद्याचे सर्तींत कांय जाणांची स्वताच्या आहारा कडेन आडनदर जाल्या. हालींच केंद्रीय भलायकी आनी कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री भारती पवार हांणी लोकसभेंत एक लेखी जाप दिल्या. तातूंत गोंयांत अॅनेमिया पिडेस्त बायलांचो आंकडो वाडपाक लागला, अशें म्हणलां. गोंया खातीर ही हुस्क्याची गजाल. हाचे फाटलीं कारणां सोदून गोंय भलायकी खात्यान, कुटुंब कल्याण विभागान हाचे मुखार बायलां भलायके कडेन दुर्लक्ष करचीं नात, हाची खबरदारी घेवची.
गोंयांत अॅनेमिया पिडेस्त बायलांची टक्केवारी – 15 ते 19 वर्सां पिराय गटांत 2015- 16 त 30.5 टक्के बायलो आशिल्ल्यो, त्यो 2019-21 सालांत 44.5 टक्क्यांचेर पावल्यात. अॅनेमिया पिडेस्त गुरवारी ह्याच काळांत 26.7 टक्के आशिल्ल्यो, 2019- 21 त त्यो 41 टक्क्यांचेर पावल्यात. 15 ते 49 वर्सांच्या बायलांचे टक्के 31 वयल्यान 39 जाल्यात, तर 6 ते 9 म्हयन्यांच्या भुरग्यांची टक्केवारी 48 वयल्यान 53 चेर पावल्या. म्हणजे सगलें वाडतूच आसा. मात, ल्हान चलयो आनी गुरवार बायलां कडेन भलायकी खात्याक चड लक्ष दिवचें पडटलें. आनी संबंदीत घरच्यांनी पसून! कारण तांचे बाबतींत ही वाड 15 टक्क्यांनी जाल्या. गोंया सारक्या सुशिक्षीत, सुखवस्तू, आधुनीक राज्याक ही गजाल सोब सारकी ना.
अॅनेमिया म्हणल्यार हिमोग्लोबीन उणें जावन स्नायू, मांसपेशींक आॅक्सिजनाची पुरवण उणी जावप. ताका लागून आंगांतली शक्त कमी जाता. मात्शें चलून, काम करून जाम जाल्ले सारकें दिसता. स्नायू वळटात. अशक्तपणा येता, बसचें, न्हिदचें कशें दिसता. दोळे, कांत हळडुवी पडप, स्वास घेतना त्रास जावप, काळजाचे ठोके वाडप, घुंवळ आयिल्ले सारकी दिसप… हींय कांय लक्षणां. हिमोग्लोबीन उणें जाल्यार आंगांतले त्राण वतात. ताका लागून तें योग्य प्रमाणांत आसतलें, हाची जतनाय दोतोरांच्या सल्ल्यान घेवपाक जाय. दोतोरांच्या मतान, आहारांत बदल करप गरजेचें. गाजर, तोमाट, पालेभाजयो, खास करून बीट, पालक, एप्रिकोट, संत्री, स्ट्राॅबेरी, गोड आनी चणें, खाजूर, पासां खाल्यार बरें. सालाद, भाजी, ज्युस वा फळां तशींच खावंक जाय. कॅल्शियम आंगांत वचप गरजेचें. पूण प्रमाणांत. रांदतना लोखण वा मातयेच्या आयदनांचो वापर करचो, अशेंय कांय दोतोर सांगतात.
आमच्यो गोंयांत आतां चडशीं बायलां नोकरी, वेवसाय करतात. तांकां सुशेग मेळना. शारिरीक थाकाये वांगडाच मानसीक तणावूय आसता. गुरवार बायलांक सल्ले दिवपी खूब जाण आसतात, पूण तिणें आपल्या फॅमिली दोतोराचो सल्लो घेवप बरो. ल्हानपणारुच आहाराचेर नियंत्रण दवरल्यार 40 वर्सां हुपले उपरांत भलायकेचो व्हडलोसो त्रास जायना. मात, राज्यांत फाटल्या कांय वर्सां सावन भायर खावपाचें प्रमाण खूब वाडलां. जो तो उठ्ठा आनी सांजचो खावपाक वता. खाता कितें तर गोबी मंच्युरियन, चिकन शोरमा, रस्सा आम्लेट, वडा- पाव, चिकन चिली, पिज्झा… वयर झेलाद थंड पेय. तरणेपणार व्हडलेशें कांय जायना म्हणटात, पूण 15 ते 19 पिराय गटांतल्या अॅनेमिया पिडेस्त चलयांची वाडटी टक्केवारी पळयल्यार हुस्को जाता. सगल्योच बायलो काम करतात, ताका लागून गोंयचे पारंपरीक जिनस कोणाक रांदपाक कळनात. कळ्ळ्यार वेळ मेळना. तातूंत घरांत बसून चार फावटी मोबायल टॅप केल्यार जाय तें दारांत येता. हाकाच लागून अॅनेमियां आनी हेर पिडांचें प्रमाण वाडलां, अशें कोणें म्हणल्यार ताका चुकीचो थारावंक मेळचेंना.
कांय गोंयकार सामके ‘हेल्थ काॅन्शियस’ जाल्यात. गजाल खरी. पूण हो आंकडो वेगान वाडपाक जाय. आयकतात न्हय तुमी?
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
