भांगरभूंय | प्रतिनिधी
म्हायती हक्क कायद्याचो गैरवापर गोंयांतले कांय आपघोशीत आरटीआय वावुरपी करतात, अशें दिसून आयलां. ह्या कांय जाणां खातीर आरटीआय कायदो हो ‘उत्पन्नाचो स्रोत’ थारला. म्हायती हक्क कायद्या खाला लोकांच्या बेकायदेशीर बांदकामां विशीं वा व्हड प्रकल्पां विशीं म्हायती मेळोवप आनी मागीर त्या लोकांक वा वेवसायिकांक त्रास दिवपाची वा शिटकावणी दिवपाची पद्दत फाटलीं कांय वर्सां राज्यांत चालू आसा. आतां तर सरकारी अधिकाऱ्यांची बोगस सही करून बेकायदेशीर तरेन वेपार वा वेवसाय करप्यांक नोटीस धाडपा मेरेन ह्या आरटीआयवाल्यांचें धाडस वाडलां.
समाजसेवक अण्णा हजारे हांणी 1990 च्या दशकांत भ्रश्टाचार आनी म्हायती हक्क कायदो चालीक लावपा आड मोहीम हातांत घेतली. देखून 2005 वर्सा देशभरांत आरटीआय कायदो चालीक लागलो. ते उपरांत अण्णा हजारे हांणी 2011 वर्सा ‘भ्रश्टाचारा आड भारत’ ही घोशणा करून देशभर चळवळ सुरू केली. तातूंत गोंयच्या जायत्या कार्यकर्त्यांनी वांटो घेतिल्लो. मजगतीं, गोंया सयत देशभर आरटीआय कायद्याक घटाय मेळ्ळी.
आंदोलन सोंपले उपरांत भ्रश्टाचाराक विरोध करपी कांय ‘खंडणीबहाद्दर’ आरटीआय वावुरपी उदेले. आरटीआय अर्जांतल्यान म्हायती मेळोवपाची आनी ताचे वरवीं सरकारी अधिकारी आनी सामान्य लोकांक धमकावून तांचे कडल्यान खंडणी वसुल करपाचो धंदोच ह्या लोकांनी सुरू केला. प्रकल्प आनी हेर कडेन बेकायदेशीर गजाल जाल्या काय हाचो सोदूच घेवपाचें काम हे वावुरपी रातदीस करीत आसतात. कांय अधिकारी आनी लोकप्रतिनिधींनी अशा आरटीआय वावुरप्यांक तेंको मेळ्ळो. राज्यांतल्या दर्यादेगेवेल्या वाठारांनी, शेतकी जमनींत आनी कोमुनिदादीच्या वाठारांनी उब्या आशिल्ल्या बेकायदेशीर बांदकामां विशीं आरटीआय अर्जांतल्यान सरकारी कार्यालयांतल्यान म्हायती मेळोवप आनी मागीर संबंदीत बिल्डरां कडेन वाटाघाटी सुरू करप.
कांय जाणांनी कसलीच मेहनत करिनासतना घरांतल्या घरांत बसून जोडपाचें साधन म्हणून आरटीआयक लागीं धरल्या. हेच लोक हेरांक कायद्याचो भंय दाखयतात आनी स्वता मात बेकायदेशीर कामांनी घुस्पल्यात. ह्या लोकांचीं घरां आनी तांच्या बांदकामांक परवाने नात. कांय जाणांनी बेकायदेशीर रितीन घरां लेगीत वाडयल्यात, तांचो विस्तार केला. हे आरटीआय वावुरपी आशिल्ल्यान थळाव्या स्वराज्य संस्थांनी तशेंच सरकारी यंत्रणांनी हांचे बाबतींत आडनदर केल्या. ह्या लोकांचे बेकायदेशीर वावर सरकारी यंत्रणांनी वेळार उक्ते केल्ले जाल्यार हे लोक मुखार धाडस करपाक पावचे नासले. हे आरटीआय वावुरपी गुन्यांवकारी कृत्यां कडेन वळपाक प्रशासन आनी सरकारी यंत्रणा तितलीच जापसालदार आसा, अशें म्हणचें पडटा.
म्हापशेंच्या सिटी मार्केटांत कांय वेवसाय परवानो नासतना चलतात. हो बाजार कांय जाणांचें म्हयन्याळे खंडणीचें थळ जालां. एक बांदकाम बेकायदेशीर रितीन करप आनी मागीर तें कायदेशीर करपाक ताचे आड कागाळ करप. मागीर तें प्रकरण कोर्टांत वता. अशी कामां कांय जाणांनी कायद्याच्या आदारान सुरू केल्यांत. अशा बांदकामाक आपघोशीत आरटीआय वावुरपी म्हणपी लोकांचो तेंको मेळपाक लागला. तातूंतल्यानूच सरकारी अधिकाऱ्यांच्या सह्यांचो बनावट वापर करप चालू आसा. कांय जाण आरटीआय वावुरपी नांवाचो वापर करून बाजारांत वा शारांत मटको धंदेकार, पानपट्टी आनी हेर वेपाऱ्यां कडल्यान हप्तो एकठांय करतात. आरटीआय कायद्याच्या नांवान राज्यांत चलपी हो प्रकार ह्या कायद्या खातीर आंदोलन करपी अण्णा हजारे सारकिल्ल्या समाजीक वावुरप्यांक बदनाम करपी आसा.
उमेश झर्मेकार
7875235441
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
