आमी सगळेच संवेदनशील जावंया

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

नमस्कार,
मानेस्तांक, इश्टांक आनी अपुरबायेच्या संवेदनशील युवा वर्गाक म्हजो मायेमोगाचो नमस्कार.
हय, ह्या माटवांत हाजीर आशिल्लो हो युवा वर्ग संवेदनशील अशेंच हांव मानतां. हाचो अर्थ युवा न्हय तो वर्ग, संवेदनशील न्हय अशें समजुचें न्ही. हांगां युवा वर्गाचो उल्लेख करपाचें खास कारण आसा. कारण हें संमेलन युवांचें. पूण अशें आसलें म्हूण जे ज्येश्ठ आनी प्रस्थापीत कोंकणी साहित्यीक, तशेंच हांगा जी कोंकणी व्यक्ती हाजीर आसा ती म्हत्वाची न्ही अशें मातूय ना. माथ्यार आर्शिवादाचो हात आसपाकूच जाय. तरणाट्यांच्या. नासल्यार दिशा बदलपाक शकता. तरणाट्यांची. कोंकणीचीय. जशें हालींच्या काळांत जावपाक लागलां. सोड खबर. आमी हांगां आयल्यात ते दिशा थारावपाक आनी जी थारिल्ली आसा ती निश्चीत करपाक. हाचो अर्थ असोय जाता, कीं आमी थारायल्ले दिशे मेरेन पावपाक अजून फाटीं उरल्यात. ना. हयूय बी. ना म्हणपाकूय जायना. पूण हय म्हणलें जाल्यार मागीर आनीक कसली दिशा थारावपाची, होवूय प्रस्न आसा. कोंकणी भाशेन सगळें कितें मेळयलां. कोंकणीक सगळे मुकूट फावो जाल्यात. आनी सगळे पाटूय. कितें ना कोंकणी कडेन अशें म्हणपाचीय आमी कोणाक संदी सोडूंक ना. कोण आनी कितें ना अशेंय कोणूय बोटूय दाखोवपाक शकना. कोंकणीकडेन. आनी बोट दाखल्यार कोंकणी मनीस वोगी बसतलो अशेंय ना. पेटून उठ्ठलो.
फट. सगळें फट. हे घडयेक हांव अशेंय म्हणीन, कांयच मेळोवंक ना आमी. कोंकणी मनशांनी. मेळयल्यात ते पुरस्कार आनी पदां. मान आनी सन्मान. रोकड दुडू. जें मेळयलें तें इतिहासांत जमां जालां. कोंकणीचो इतिहास घडोवपा खातीर मोलाचें योगदान दिल्ल्यांक म्हजो आदरान सलाम. पूण खंत भोगता सांगपाक. कोंकणी दिल्ली धरून गुगला मेरेन पावली. वतां वतां आपले बराबर व्हाणोय घेवून गेली. पूण अखेरेक घरूच विसरली. घराक रंग चडयला नवे पिळगेन. आतां घरांत कोंकणीक जागो ना. हेर सगळ्यांक आसा. हय. हांव हे माचयेर रावन कितें उलयतां ताचें भान आसा म्हाका. पूण अशीं विधानां करताना म्हज्या काळजांत सगळ्या कोंकणीच्या वडिलांखातीर जो मान-आदर आसपाक जाय तोवूय आसा. जाणीं जाणीं कोंकणी खातीर त्याग केलो तांचो सन्मानूय आसा. पूण….
… पूण, हे घडयेक कोंकणी मनीस जितलो असंवेदनशील जाला, तें पळयलें जाल्यार आयज मेरेन कोंकणीन जें जैंत मेळयलां तें उदकांत अशें म्हणचें पडटलें. हय, आमी असंवेदनशील जाल्यात. हांव फट उलयतां जाल्यार म्हज्या विधांनांक विरोध करचे पयलीं दर एकल्यान आपल्या काळजांत हात घालून पळोवचें. हय. काळजांनी हात घालून पळोवपाखातीरूच तर अश्या तरेच्या युवा साहित्य संमेलनांची गरज लागता. तशें पळोवपाक गेल्यार कोंकणी भास मळबाची उंचाय जोडपाक शकतली जाल्यार करपाच्यो गजाली खूब आसात. आनी तातूंतलीच एक गजाल म्हणल्यार तरणाटे. फकत तरणाटेच न्हय, तर युवा साहित्यीक.
म्हाका जाणीव आसा, नवे पिळगेक, आनी खास करून दर खेपे शॉर्टकट सोदपाची ताकीद करपी तरणाट्याक, भाशणां आयकप म्हणजे माथ्यार वजें घेवन बाजारांत गेल्ल्या सारकें. म्हणुनूच हांवूंय शॉर्ट कट मारतां. कांय खिणांखातीर तुमचे सारकोंच वागतां. हे घडयेक हेर सगळे विशय कुशीक दवरून साहित्याचे आजूबाजूक आशिल्ल्या कांय गजालींचेरूय भाश्य करपाची संद घेतां. म्हज्या मता प्रमाण, साहित्या खातीर संवेदनशीलताय हीच खरी बुन्याद. जावं ती साहित्य रचपाखातीर जावं वा कोंकणीचें हेर खंयचेंय कार्य हातांत घेवपाखातीर. पूण खंतीची गजाल म्हणजे हालींच्या काळांत आमी हीच संवेदनशीलताय वगडावपाक लागल्यात.
हालींच्या काळांत अशें घडपाक लागलां की, कितेंय जावं, आमकां कसलोच फरक पडना. म्हादय घुंवडावून उडय ना जाल्यार आमचीं रानां लासून उडय. घाणयारें उदक सोडून न्हंयो प्रदुशीत जावं, ना जाल्यार शेतां पुरोवन खावूं. आमकां फरक पडना. आमकां म्हणजे कोंकणी साहित्यिकारांक फरक पडना. आमकां मातूय तिडक येना. तिडक येतली कशी? परिक्षा लागीं पावल्यात. ट्युशन आसा. पयलीं गणिताचें, आनी मागीर कोंकणी विशयाचें. पळयात, आतां कोंकणी विशयांत बरे मार्क घेवपाकूय ट्युशनाची गरज पडपाक लागल्या. मागीर कोंकणीन हें मेळयलां, तें मेळयलां म्हणटात तें कितें तर? आमकां सोरोप म्हणल्यार कितें हें पटोवन दिवपाक कोब्रा म्हूण, धावेच्या वर्गांत शिकपी भुरग्याक सांगचें पडटा. जाण्टेलेन मातशे सूप हाडून दी म्हणलें जाल्यार तो भुरगो कपलाक मिरयो घालून चिंतपाक बसता. पूण आमकां खंय फरक पडटा? तरणाट्याक तर फरकूच पडना.
समारंभाक पावपाक एका दिव्यांगाक उशीर जाता म्हूण स्वताक राजा समजुपी असंवेदनशील राजकारणी ताचो जाहीर अपमान करता. तेन्ना लेगीत आमचें काळीज खच्च जायना. आतां तुमी घडये म्हणटले, हे सगळे समाजीक विशय. तांचो कोंकणी कडेन वा कोंकणी साहित्या कडेन कितें संबंद? वा युवा साहित्य संमेलना कडेन कसलें नातें? अशे जर कोणाच्या मनात प्रस्न उप्रासतात आसत, जाल्यार तांणे समजुचें की कोंकणी साहित्यीक म्हणल्यार जिवें मडें. आनी जिवें मडें आशिल्लो साहित्यिक आसपाकूच शकना. ताका साहित्यीक म्हणपूय चुकिचें थारतलें. कारण समाज आनी साहित्य वेगळें आसपाकच शकना. आमी तें वेगळें करपाकूय शकनात. पूण दुर्दैवान, हालींच्या काळांत हें वेगळेंपण येवपाक लागलां. म्हणुनूच तर अशा युवा साहित्य संमेलनांची गरज आसा. समाज आनी त्या समाजा कडेन संबंदीत आशिल्ली आमची संस्कृती आयच्या युवा साहित्यिकांक समजावन सांगपाची गरज उप्रासल्या. साहित्य कशें रचचें आनी कशें फुलोवचें हाचीं तंत्रां समजावन सांगचे परस समाज आनी संस्कृती हेचें म्हत्व पटोवन दिवपाचो वेळ आयला.
ज्या वेळार तरणाट्यांक समाज आनी संस्कृती हांचे मदलें नातें समजतलें, तेन्नाच तर साहित्याक भरती येतली. म्हणुनूच तर तरणाट्याच्या काळजांनी म्हादय सारकें संवेदनशीलतायेचें शीतळ उदक व्हांवंत रावपाक जाय. म्हादय जेन्ना व्हांवपाची बंद जातली तेन्ना कितें जावपाक शकता हाचो भंय, सगळ्यांत पयलीं ह्या माटवांत आशिल्ल्यांच्या काळजांनी निर्माण जावपाक जाय. ज्या वेळार भिरांत, हुसको आनी चिंता एकठांय येवन काळजांत फुगार जातली, तेन्नाच साहित्याची निर्मिती आपलें आंगपांग शिरशिरायत मुखार येतली. हें सत्य
कोणूच न्हयकारपाक शकना. आनी तेखातीर जाय ती अस्वस्थताय.
माफी मागतां. घडये हांव हांगां साहित्याच्यो गजाली सांगपाच्यो सोडून वेगळेंच कितें उलयतां अशें तुमकां दिसता आसुंये. पूण कितें करूं? काळजांत सोंसना. म्हजी साळ न्हंय जेन्ना प्रदुशणाचे भकीक पडटा तेन्ना म्हज्या काळजाक जाळ पडटात. विकासाच्या नांवान शेतां पुरयतात आनी ते मातयेच्या पोंदाक रावपी त्या ल्हान ल्हान जिवांची कत्तल जाता तेन्ना म्हज्या काळजाक जाळ पडटात. पश्चिमीकरणाचे कपडे घालून म्हजो समाज आपले संस्कृतायेचें आंग लिपोवपांत सूख मानता तेन्ना म्हज्या दोळ्यांतलीं दुखां फडफडपाक लागतात. आंगार गावड्यांलें कापड चडोवन मिरयतले लोक आपल्या गांवांतल्या गावड्याच्या पोराक अजुनूय हिणसावपाचें सोडिनात तेन्ना दांतार दांत पडटात. आनी हें सगळें उगत्या दोळ्यांनी पळयतलो आयचो तरणाटो फकत तोंडांत बोटां घालून बसला. अस्मितायचें घर विसरून, मोबायल घेवन हॅंगआवटाखातीर लोकेशन सोदीत भोंवतना दिसता. हें पळोवन तर तिडकूच मारता. चड तिडक मारता ती, जें चुकिचें चल्लां ताचेर बडी मारपा खातीर आपल्या हातांत पेन घेना आनी साहित्याक वाट मेकळी करून दिना तें नियाळतकूच.
फाटल्या कांय वर्सांनी उजवाडा आयिल्ल्या कोंकणी साहित्याचेर एक धांवती नदर मारली जाल्यार हांव कितें सांगपाक सोदतां ताची जाप मेळटली. आयचो कोंकणी तरणाटो आनी युवा साहित्यीक कितलो संवदेनशील उरला हेंवूय समजतलें. हय, आमकां सगळ्यांत पयलीं संवेदनशील जावचेंच पडटलें. दुर्दैवान, काळ बदलता तशें आमचें काळिजूय मरपाक लागलां. आमी मात जिवे आसात. जिवीं मडीं जावन. मेल्लीं लेगीत न्हय. मागीर हीच तर आमची कोंकणी मनशाची आनी कोंकणी म्हणपी तरणाट्याची परिस्थिती आसत, जाल्यार मागीर आमच्या साहित्याक सृजनशीलताय कशी येतली? टिकात्मक विचार कशे येतले? अभ्यासपी मन कशें तयार जातलें?
येवपाचेंच ना. एक उदाहरण. फाटल्या वर्सांनी उजवाडाक आयिल्ल्या वा येवपी साहित्याचो तुमचे संवेदनेचे दोळे उक्ते करून नियाळ घेयात. खास करून तरणाट्या लेखकांचे साहित्य. परिस्थिती इतली वायट जाल्या कीं कोंकणी नाटक सर्तीं खातीर आमी अजून अणकारीत नाटकांक चड म्हत्व दितात. दोळ्यांमुखा वेले परिस्थितीचेर नवें कोंकणी नाटक बरोवन तें सर्ती खातीर हाडचें अशें आमकां दिसचना. अर्थांत, कांय आडवाद सोडले जाल्यार. आमचे तरणाटे इतले मेरेन पावल्यात की, आपली निजाची निर्मिती सोडून ते हेर साहित्याची नक्कल करपांत चड वेळ वगडावपाक लागल्यात. कसलोच अभ्यास करप आमकां गरजेचें दिसना. आनी सत्य कितें हें जाणून घेवपाची तकालस तर निखालस दिश्टी पडना. हें कांयच करिनासतना बरोवप करप तांकां सोपें दिसता. विचार करपाची तांकूच कुशीक मारून, दुसऱ्याचें रेडिमेड साहित्य घेवन साहित्यीक म्हूण मिरोवप आमी चड पसंत करपाक लागल्यात. मागीर… मागीर, कोंकणीन सगळें कितें मेळयलां तें….???
जें मेळयलां तें सांबाळप आनी आनीकय फुलोवप ही आमची तरणाट्यांची जबाबदारी न्ही? जबाबदारीच कित्याक, कर्तव्य तें आमचें. ह्या माटवांत आशिल्ल्या एक्कान एक तरणाट्याचें कर्तव्य. हय, हांगा आसा तो दर एकलो आनी दर एकलें. तरणाटो हो जिवें मडें न्हय तर संवेदनशील काळजाचो साहित्यीक अशेंच हांव मानतां. तुमकां, म्हजीय तिडक येता. जरूर येवं दी. तुमी अस्वस्थ जातले, पेटून उठ्ठले तेन्नाच तुमच्या धाडसाक हांव सलाम करतलों. तें धाडस तुमचे मदीं आसा असो विस्वास आसा म्हाका.
हे घडयेक कोंकणीक गरज आसा ती तुमच्या धाडसाची. कोंकणी ना जाल्यार कांयच ना हांची जाणीव दवरून दाखयिल्लें धाडस. तुमच्यांत आशिल्लें काळीज हें काळीजूच न्हय तर कोंकणी काळीज हें मतींत घेवन दाखयल्लें धाडस. दोळ्यांमुखा वेल्या प्रस्नांचेर संवेदनशील मनान तरसाद कशी पेन चलोवपाचें धाडस. ती तांक तुमचे मदीं आसा अशें हांव समजतां.
देव तुमच्या काळजांतल्या संवेदनशीलतायेच्या इंगळ्यांचेर बशिल्लो गोबोर फाफडून उडोवं. लिपयांच्या नांवान विस्कटून पडिल्लो कोंकणी समाज परत जोडपाचें बळगें तुमकां मेळूं. साहित्याक जात- कात- धर्म वा कसलोच भेदभाव लागना हें उगतेपणीं सांगपाचें तुमकां बळगें मेळूं.
दिशा मेळोवपाक. कोंकणीक आनीक एक जैत मेळोवन दिवपाक. ह्या जैता खातीर कोंकणीक तरण्या रगताची
गरज आसा. तेंच आमचें कर्तव्य जावन आसा. तें जाणून घेवया. आमी सगळेच संवेदनशील जावंया.
मार्कुस गोन्साल्वीस
संमेलनाध्यक्ष, युवा कोंकणी