भांगरभूंय | प्रतिनिधी
हे लोक अशे कित्याक वागतात काय? आमची कोंकणी, तुमची कोंकणी अशें कित्याक म्हणटात काय? असो भेद हे लोक कित्याक करतात काय?
सदचे भशेन म्हयनाळें सामान हाडूंक आर्लेमच्या गोवा बागायतदारांत गेल्लों. थंय भाजयो घेतना एकल्यान म्हाका हडकिलो. सत्तरी हुपिल्लो. पिकिल्ल्या केंसांचो. पिकिल्ल्या खाडाचो. तोंडा वयलो मनीस. केन्नाय खंयूय मेळटालो. हय – न्हयसो हांसतालो. तितलीच वळख. ताचें नांव – गांव म्हाका कांयच खबर ना.
“आरे, कसो आसा? खूब तेंपान मरे. थंयच आसा मरे तूं? तुमकां एक बातमी हांवें मेल केल्ली. आमी ज्येश्ठ नागरिकांनी सुवर्णयोग ज्येश्ठ नागरीक ह्या नांवाची संस्था स्थापन केल्या. हे संस्थेन ज्येश्ठ नागरिकां खातीर मार्चांत काराओके सर्त आयोजीत केल्या. ते सर्ती विशींची बातमी तुमकां धाडिल्ली. आयली ना अजून. पूण बातमी मात इंग्लीश आसली आँ.” अशें म्हणून तो कुच्छित्री हांसलो.
“सर.” ताच्या वयाचो मान दिवन हांवें म्हणलें.
“सांग.” तोच कुच्छित्री हांसो.
“तुमी धाडिल्ली बातमी आमकां पावल्या. ती काल छापून आयल्या.” हांवें म्हणलें.
“आयल्या? साॅरी आँ. पळोवंक ना हांवें. सांगपाचें म्हणल्यार आमी कोंकणी पेपर घेनात. तुमची कोंकणी आमकां बरी समजना.”
म्हाका ताची खूब तिडक मारिल्ली. एक तर तूं बातमी इंग्लिशीन धाडटा आनी पेपर घेना आनी दुसरें म्हणल्यार तूं आपली कोंकणी वेगळी म्हणटा. तरी हांवें सोंसलें. पूण म्हजो फटकळ सभाव म्हाका स्वस्थ बसूंक दिना जालो.
हांवें फट करून म्हणलेंच, “तुमची कोंकणी कसली तर? गोंयां भायली? काय जगा वेगळी? कोंकणी म्हणल्यार कोंकणी आसता. ती आमची आवयभास. ती आमची राजभास. तुमची कोंकणी, आमची कोंकणी अशें आसना. तुमची कोंकणी वेगळी म्हणून कोंकणीक हिणसायनाकात. पयलीं कोंकणी उलोवंक शिकात, बरोवंक शिकात, वाचूंक शिकात आनी मुख्य म्हणल्यार कोंकणीक मान दिवंक शिकात. तुमकां तुमच्यो बातम्यो कोंकणी पेपराचेर येवंक जाय जाल्यार शुद्ध कोंकणी करून धाडात. तेन्नाच तुमकां कोंकणीचो मोग आसा म्हणून कळटलें. गोंयांत रावन ओगीच कोंकणीक नांवां दवरुं नाकात. कळ्ळें?” हांवें तिडकीन आनी तितल्याच नेटान तशेंच व्हडा आवाजान म्हणलें. गोवा बागायतदारांत आयिल्ले आनी कोंकणी जाणा आशिल्ले कितलेशेच लोक म्हाका पळयताले आनी ‘ताका बरेंच दिलें’ म्हणून म्हाका आंगठो दाखोवन थम्स अप करताले. तो जाणटेलो मात मान सकयल घालून गेलो. घडये ताका आपले बायले मुखार हांव असो उलयिल्ल्यान लज जाली जावये. तो सामानाची पोती घेवन मोटारी म्हऱ्यांत गेलो. परत तो केन्नाच म्हजे नदरेक पडलो ना.
घरांत येतकच थंयची सगली खबर हांवें घरकान्नीक सांगली. तिणें म्हाका बरोच उजरावन काडलो. ‘तुमचो फटकळ सभाव आतां बदलात’ म्हणुनूय सांगलें. पूण म्हज्या मताचेर हांव ठाम आसलों.
“तें सगलें बरें आसा. हांव म्हज्या फटकळ सभावाक मुरड घालपाचो यत्न करतां, पूण खरें सांग, आमची कोंकणी आनी तुमची कोंकणी अशें कितें आसता गो?” हांवें घरकान्नीक विचारलें. तिचे कडेन जाप नासली. म्हज्या प्रस्नाक जाप दिवचे परस तिणें सरळ रांदचेकुडींत वचून काम करप पसंत केलें.
आनीक एक गजाल. सदचे भशेन हांव फांतोड पावली मारतालों. तुकारामाल्या गाड्यार ‘भांगरभूंय’ घेतलो आनी घरा परततालों. इतल्यांत मुखा वयल्यान येवपी एक मनीस म्हाका मेळ्ळो. तो कारवारचो. ताची आवयभास कन्नड. कितलींशींच वर्सां तो गोंयांत आसा. कोंकणी पुस्तकांच्या लोकार्पण सुवाळ्या वेळार तो केन्नाय म्हाका मेळटा. मुजरत हडकिता. मागीर आमी कोंकणी विशीं कांय गजाली करतात.
“तूं कोंकणी पेपर वाचता?” म्हज्या हातांतल्या ‘भांगरभूंय’चेर नदर मारीत ताणें म्हणलें.
“हय तर. हांव सद्दां वाचतां. तो वाचले बगर म्हाका सूख लागना. कोंकणी आमची आवयभास. तूं कोंकणी पेपर घेना?” हांवें विचारलें.
“ना. म्हाका तुमची कोंकणी कळना. आमची कोंकणी वेगळी.”
“तुमची कोंकणी कसली तर?”
“आमची कोंकणी सामकी सोपी, सुटसुटीत. तुमची कोंकणी मातशी क्लिश्ट, कठीण.”
“हें कोण थारायतात? तुमीच? पूण कोंकणी म्हणल्यार कोंकणीच न्हय? थंय तुमची, आमची अशें कितें आसता? तुमची कोंकणी, आमची कोंकणी अशी विभागणी तुमी कित्याक करतात? हाकाच लागून आमची कोंकणी फाटीं पडटा. आमचे मदले अशे भेद कुशीक सारून आमी आमची कोंकणी मुखार कशी वतली, ती साता दर्या पलतडीं कशी पावतली हें पळोवंक जाय. बरोबर?”
“हय. म्हजेंय तेंच म्हणणें. तुमची कोंकणी अदीक फुलपाक जाय, फळपाक जाय जाल्यार आमचीं कानडीं उतरां तुमचे कोंकणींत येवंक जाय.”
“बरोबर आसा तुमचें. दुसरे भाशेचीं उतरां घेतकच भाशा अदीक गिरेस्त जाता खंय. तुमचो विचार वायट न्हय. तसो यत्न आमी जरूर करुया. पूण तुमी मात आमची कोंकणी, तुमची कोंकणी असो भेद करुंनाकात. तें कोंकणीक मारक. हाचेर आमी आनीक केन्नाय बसून उलोवया. आतां म्हाका वेळ ना आनी चड वेळ उबो रावतकच म्हजे पांय दुखतात. मेळुया केन्नाय.” हांवें म्हणलें आनी त्या मनशाचो निरोप घेतलो.
घरा पावतकच प्रस्न पडलो ः हे लोक अशे कित्याक वागतात काय? आमची कोंकणी, तुमची कोंकणी अशें कित्याक म्हणटात काय? असो भेद हे लोक कित्याक करतात काय? आमची कोंकणी वेगळी, तुमची कोंकणी वेगळी हें तांकां कोणें सांगलें काय? प्रस्न वाडत वताले, पूण जापो मेळनासल्यो.
काल बिरेस्तारा दत्तमंदिरांत व्हरपा खातीर केळीं घेवंक फळांच्या दुकानांत गेल्लों. दुकानदारा कडल्यान केळी घेतलीं. ताणें केळीं दिलीं आनी म्हाका विचारलें, “पात्रांव, च्या पिली?”
“च्या पियेलो वा पिलो अशें विचारप आसता. च्या पियेली अशें बायलांक विचारतात. दादल्यांक न्हय.” अशें ताका सांगलें.
ताणें म्हजें आयकलें. ‘बरें’ म्हणलें, पूण म्हाका सांगलें, “पात्रांव, आमी अशीच कोंकणी उलयतात. आमकां कोण आमी चुकतात अशें सांगिनात. आमी कितें सांगतात तें गिरायकांक कळ्ळ्यार पुरो. आमची कोंकणी वेगळी, तुमची कोंकणी वेगळी.” ताणें म्हणलें आनी हांव तोंड धांपून केळीं घेवन देवळांत गेलों.
फळां विकपी दुकानदारूच न्हय, सायकलीन वा स्कुटरीन नुस्तें विकपी नुस्तेकार, भाजयो विकपी भाजीवालो, इमारतीच्या बांदकामाचीं कामां करपी कामगार, मानाय, प्लम्बर, इलेक्ट्रिशियन, थवय आनी हेर कितलेशेच गोंया भायले गोंयकार अशीच वेगळी कोंकणी उलयतात आनी आमी तांची कोंकणी मानून घेतात. ‘कोंकणीन अशें म्हणिनात, तशें म्हणटात’ अशें तांकां सांगल्यार तांची जाप आसता ः तुमची कोंकणी वेगळी, आमची वेगळी.
पयर एके बँकेंत वचप जालें. थंय रोख दिवपी नाबीचेर बरयिल्लें ः तुम्ही सी. सी. टी. वी. च्या नजरे पोना आसा. हिंदींत बरयिल्लें आप सी. सी. टी. वी. के निगरानी में हें |
हांवें ते नाबीर बशिल्ले चलयेक सांगलें, “तुमी सीसीटीव्हीचे नदरे खाला आसात अशें जावंक जाय. तुम्ही हें उतर मराठी. पोना हें उतर कोंकणींत ना. पोंदा म्हणटात.”
ते चलयेन पयशे मेजतां – मेजतां म्हजें म्हणणें थंडपणान आयकलें. म्हाका पयशे दिले आनी मंगळूरचे स्टायलीन म्हाका सांगलें, “सर, आमची कोंकणी वेगळी, तुमची वेगळी.”
हांवें थंयच मनांतल्या मनांत कपलार हात मारलो आनी तोंड धांपून पयशे घेवन घरा आयलों. म्हज्यान आनीक कितें करूं येतालें?
– अतुल र. पंडित
9623269013
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
