भांगरभूंय | प्रतिनिधी
हेर राज्यां सयत गोंयांत लेगीत काल सोमारा गोकुळाश्टम श्रीकृश्णाचो जल्म दीस म्हूण मनयतात. श्री कृश्ण युगांयुगां सावन आमचे श्रद्धेचें केंद्र जावन आसा. अश्टमीचे व्रताची उपासना केल्यार मोक्ष आनी वैकुण्ठ धाम मेळटा, अशें मानतात. श्रीकृश्णाची जयंती उमेदीन मनयतात ती कित्या खातीर?
कृश्ण जल्म कथेकय एक अर्थ आसा. देवकी मनशाचे कुडीचें प्रतीक जाल्यार वासुदेव हें प्राणशक्तीचें प्रतीक. मनशाचे कुडींत जेन्ना प्राणशक्त वाडटा तेन्ना कृश्ण वा आनंदाचो साक्षात्कार जाता. श्रीकृश्ण हो देवकी आनी वासुदेव हांचो आठवो पूत. मथुरेचो राजा कंस हो खूब अत्याचारी आशिल्लो. ताचे अत्याचार दिसानदीस वाडत गेले. एकदां ताका मळबांतल्यान उलवणें आयकूंक आयलें की तागेली भयण देवकीचो 8 वो पूत ताका मारतलो. हें आयकून कंसान देवकीक तिचो घोव वासुदेवा सयत काळखा कोठयेंत बंद करुन दवरली. कंसान कृश्णाचो जल्म जावचें आदीं देवकील्या 7 पुतांक मारिल्ले. देवकीन श्रीकृश्णाक जल्म दितना भगवान विष्णून वासुदेवाक 8 वो पूत कंस मामा पसून सुरक्षीत उरपा खातीर श्रीकृश्णाक गोकुळांत माता यशोदा आनी नंदबाबा कडेन व्हरचो असो आदेश दिलो. वासुदेवान तो मानलो. फुडें श्रीकृश्ण यशोदा माता आनी नंदबाबाच्या देखरेखी खाला व्हड जालो. तेन्ना सावन कृश्णांले जल्मा खातीर दरवर्सा जन्माश्टमीचो उत्सव मनयतात. ही परब सुता पुनवे उपरांत येवपी अश्टम तिथीक मनयतात. देवळां खासा सजयतात. गोंयांत खूब थळांनी आशिल्या श्रीकृश्ण देवळांत रातीचें बारा वरांचेर सगळ्या तरांचीं हंगामी फळां, दूद, लोणी, धंय, पंचामृत, सुको मेवो, गोडशें, अक्षता, चंदन, गंगाजल, तुळशी पानां, खडीसाकर आदीं देवाक अर्पण करुन पुजा करतात. उपरांत भजन, घुमट आरती जावन बारां वरांचेर श्रीकृश्ण जन्मोत्सव मनयतात.
घरांत लेगीत बाळ कृश्णाची मूर्त फुलांनी सजयिल्या पाळण्यांत दवरून पूजा, भजन करुन हो उत्सव मनयतात. चडशे कृश्ण भक्त एका दिसाचो उपास करतात आनी सांजे फराळ खावन उपास सोडटात. शाळांतले विध्यार्थी श्रीकृश्ण आनी राधेची वेसभूशेंत मिरवणुको तशेंच वेसभूशा सर्तीचें आयोजन करतात. कृश्णाचें एक रूप ‘धंयचोर’. दूद हें पोशणाचें, परिपक्वतायेचें प्रतीक. ताक म्हळ्यार दुदाचें पिकिल्लें रूप. तें घुसळ्ळ्यार ताचे वयर लोणी उफेता, जें आनीकय पुश्टीक आसता. ताका लागून जन्माश्टमी दिसा धंय -हांडी सर्त घडोवन हाडटात आनी बाळ गोविंद तातूत वांटो घेतात.
ताक, धंयान भरिल्ली एक मडकी दोरयेच्या आदारान उंचायेर लावून दवरतात आनी मडकें फोडूंक वयर चडपाक बाळ -गोविंदा वाटकुळे उबे रावन एकमेकांचें हात आनी भुजांचें वाटकूळे थरार थर तयार करतात. वयर चडटना धोल ताशांचें गजरांत ‘गोविंदा रे गोपाळा यशोदेच्या तान्ह्या बाळा, गोविंदा आला रे आला तेरी मटकी संभाल ब्रिजवाला’ असलीं गितां म्हणत हो मडको फोडपाचो यत्न करतात. पयलीं गोकुळाश्टमीक धंय हांडी फोडपाच्यो सर्ती गोंयांत शारां पुरत्योच सुरक्षतेची जतनाय घेवन जाताल्यो. आतां धंय हंडी सर्तींनी वेगळेंच रूप धारण केलां. डीजे संगीत लावन कांय तरणाटे सोरो पिवन धुडगुस घालतात आनी मडकी फोडपाचें हावेसांन कांय जांणाक थर कोसळिल्ल्यान जीव लेगीत वगडावचो पडटा. आमच्या हिंदू संस्कृतायेंत जल्माश्टम कशी मनोवची ताचें नेम आसांत. ताका पाळो दिवचो आनी धंय हंडी प्रकार म्हणल्यार आनंद व्यक्त करप. ज्यो चुकीच्यो गजाली घडटात ताचेर ताबो दवरचो. जन्माश्टमी दिसा उपास करप हो नेम आसा. खंयचोय देव आमकां उपाशी रावपाक सांगना, आपले श्रद्धे प्रमाण उपास करचो. एक दीसभर कांयच खावंक नाशिल्ल्यान आमचे भलायकेचेर वायट परिणाम जाता देखूनच. फळां खावन आपले तांकीन तो पाळचो. जल्माश्टमी पुरतो श्रीकृश्ण मर्यादित दवरचो न्हय तर आमच्या जिवितांत श्रीकृश्णान दिल्या संदेशाक चड म्हत्व आसा. तो जिणेंत आपणावचो अशें म्हजें मत.
सुदिन वि. कुर्डीकार
8275425404
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.