भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आमी तंत्रज्ञान युगांत जगतात. बिल गेटस् म्हणटात, ‘तंत्रज्ञानाक लागून आमच्या जिवितांत अशे तरेन बदल जायत आसात. आमकां ताची मात्तय जाणवीकाय जायना.’ इतलेंच न्हय, आधुनिक तंत्रज्ञान जितलें अचूक जाता, तितलेंच विश्वसनीय जायत आसा. कॅलक्युलेटरान इतलो विस्वास निर्माण केला की ताचे वयलें गणीत चुकलें अशें म्हणल्यार लोक पिशांत काडटले. तो केन्नाच चुकपाक शकना. इतलो विस्वास निर्माण जाला.
एका प्रसंगाची याद जाता : एका मुकबधीर शाळेची प्रिंसिपॉल पालकाक समजायता, आयकूंक येना तांचे खातीर नवें यंत्र तयार जालां. रोखडेंच तें भारतांत मेळपाक लागचें म्हणून देवा कडेन माग.’ ह्या प्रसंगाची चड विसकावणी करपाची गरज लागची ना. देवा परस आयज तंत्रज्ञानाचेर चड विस्वास निर्माण जाला.
तंत्रज्ञाना खातीर जिविताचो दर्जो कितलेशेच पटीन वाडला. ते खातीर मनश्याच्यो मुळाव्यो गरजो तर पुराय जाल्यात. पूण त्याच बरोबर गरजांचे वाठारय वाडल्यात. येरादारी खातीर वाहनांच्या साधनांचे प्रकार वाडल्यात आनी संख्याय वाडल्या. कंप्युटर, मोबायल, इंटरनेट अश्या संचार माध्यमां खातीर कितले बदल जातात हें सांगपाची गरज ना. फाटल्या हजारांनी वर्सां जे मनश्याक जमलेंना, तें ह्या दोन शेंकड्यांत विज्ञान- तंत्रज्ञानान करून दाखयलां. आमच्या जिवितांत एकय वाठार असो आसचा ना थंय विज्ञान- तंत्रज्ञानाचो प्रभाव जावूंना. समाज बदलपाची सुत्रां तंत्रज्ञानान आपल्या हातांत घेतल्यांत. दर 10 वर्सांनी समाज बदलता आनी आमी तंत्रज्ञान क्रांतींत जगतात.
आधुनिक तंत्रज्ञानाचो एक म्हत्वाचो गुण म्हणजे ताचो फायदो समाजांतल्या सगल्या स्तरा वयल्या लोकांक जाता. गिरेस्तांक तसोच गरिबांक, सामान्य मनश्याक तसोच असामान्यांक, तरणाट्यांक आनी जाण्ट्यांक. बारीकसाणेन विचार केल्यार, बायलां, जाण्टेले आनी गरीब अश्या कमजोर वर्गाक आधुनिक तंत्रज्ञान वरदान थारलां. आधुनिक तंत्रज्ञानाक लागून समाजांत मनीसपणाचें मोल कळून आयलां. मजूर लोकांचे कश्ट उणें जाल्यात. दीस रात रांदचे कुडींत फू फू करीत चूल फुंकत बसपी बायलांक आधुनिक किचन मेळ्ळां. साबार तरांचीं उपकरणां मेळ्ळ्यांत. तंत्रज्ञानाचे फायदे बरोवपाक गेल्यार पानांची पानां भरतलीं. म्हणून ह्या लेखांत मनोरंजन वाठारांत तंत्रज्ञानाक लागून जी समाजीक क्रांती घडून आयल्या ताचे पुरतो विचार करूया.
एका काळांत नाटक कंपनीं गावांत वचून लोकांचें मनोरंजन करी. तशेंच शारांत मजुरी करपी प्रौढ दादल्यांचे मनोरंजन करपाक लोक- कलेंतल्या कलाकारांचे प्रयोग जाताले. पूण बायलां आनी भुरग्यांक ताचो लाभ मेळनाशिल्लो. सिनेमाक लागून मनोरंजन सामान्य लोकां कडेन पावलें आनी सगल्या वयाच्या लोकांक सवाय करमणुकीचे साधन जालें. ते तेंपार सिनेमाक वचप म्हणजे उमेदीचो कुटुंबीक सुवाळो आसतालो. तशेंच दिसभर काम करून थकिल्ले गरीब मजूर सिनेमा थेटरांत बसून शीण भागयताले. त्या तेंपार सिनेमाक लागून मनोरंजन वाठारांत व्हड क्रांती घडून आयली.
मागीर टिव्ही आयलो आनी घरांत बसून लोकांचें मनोरंजन जावपाक लागलें. बारीकसाणीन विचार केल्यार टिव्ही ह्या तंत्र- साधनाक लागून जाण्टे आनी शारिरीक दुबळे, जे सोंपेंपणान घरा भायर सरपाक शकतान, तांकां खरो इश्ट मेळ्ळा. मोबायल फोन आयलो तरी टिव्ही सिरियलां बगर लोकांचें रमना.
ही जाली करमणूक तंत्रज्ञानाची एक वट. पुर्वील्या तेंपार गायनाच्यो मैफिली राजदरबारांत वा सावकाराच्या घरांनी जाताल्यो. ताचो फायदो संगिताच्या खर्या शौकीन कलामोगी लोकांक मेळनाशिल्लो. कलेचो उपभोग घेवपी उणें, प्रतिश्ठा मिरोवपी अदीक, असो प्रकार आसतालो. तंत्रज्ञानांक लागून व्हड गायकांचे आवाज तबकडींत बंदिस्त करून रेडिओ आनी हेर तांत्रिक साधनांनी घरांघरांनी पावयले.
सुरूवेक हाताच्या बोटांर मेजपी इतलेच कलाकार संगीत वाठारांत मक्तेदारी गाजयताले. त्याच- त्याच गायकांचीं गितां आयकूंक मेळटालीं. अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाक, खास करून समाज माध्यमांक लागून जे कलाकार मुखेल प्रवाहा सावन कुशीन उरताले, तांकां व्हड माची मेळ्ळी. आतां तर कितले संगीतकार, गीतकार, गायक, नाचपी तयार जातात, हाचो हिशेब ना.
ते भायर तंत्रज्ञानान लोककला आनी लोकसंगीताक माची मेळोवन दिली. इतलेंच न्ही तर लोक-कलाकारांक जगाच्या नक्शाचेर प्रसिद्धी दिली. लोकसंगिताच्या मुशींतल्यान अनेक आधुनिक आनी तरणाटे संगितकार तयार जातात. लोकसंगीत आनी आधुनिक तंत्र हांचो बरो मेळ बसोवन एका परस एक प्रयोग जायत आसात. आधुनिक तंत्रज्ञानाक लागून संगीत आनी मनोरंजन वाठारांत जी क्रांती जाल्या, ती कोणूच न्हयकारूं शकना.
फाटल्या हजारांनी वर्सां भारतीय समाजान लोककलेक अत्यंत सकयली सुवात दिल्ली. गोंयांत देवाच्या पालखी मुखार नाचपाक आनी सावकार, भाटकाराच्या सुवाळ्यांत कलावंतांक नाचोवप हें प्रतिश्ठेचें मानताले. पूण, कलाकारांक कसलोच समाजीक मान नाशिल्लो. कलाकार चड करून कथित सकयल्या जातींचे आसताले. जशे चातुर्वर्ण्य समाजांत सकयल्ले जातींक मोल नासतालें तशेंच तांचे कलागिरीक उणाक लेखताले. लोककलेचे दरएक प्रकार लोकांचे उपकाराचेर व दयेचेर जगताले. आधुनिक तंत्रज्ञानान ह्या गांवठी कलेक प्रसिद्धी दिली. व्हड माची मेळोवन दिली. नाजाल्यार ही कला सावकारांच्या घरांत वो देवळांनी वो उत्सवांच्या नाटकां पुरती धडपडत उरपाची.
महाराष्ट्रांत लावणी आनी तमाशा पळोवपाक वचपी लोकांक असभ्य मानताले आनी कलाकारां कडेन पळोवपाची नदर कामूक आसताली. सभावीक सभ्य म्हणपी आनी प्रतिश्ठित लोक अश्या कला प्रकारांत उमेद आसूनय वांटो घेवपाक वचनाशिल्ले. सुरुवेक सिनेमांत काम करपाक कलाकार तयार नासताले. जेन्ना सिनेमा खातीर प्रसिद्धी आनी पयसो मेळपाक लागलो. तेन्ना सभ्य जातींतल्यो बायलो सिनेमा, नाटक, आनी भौशिक माचयेर नाचपाक लागल्यो. हे समाजीक परिवर्तन फकत तंत्रज्ञानान घडोवन हाडलां.
जेन्ना सभ्य समाजांतल्यो महिला सिनेमांत वो भौशीक माचयेर तमाश्यांत नाचतात, तेन्ना तांकां सेलेब्रिटी म्हणून सन्मान मेळटा. पूण जेन्ना तमाशा फडांत नाचतात तेन्ना त्यो तमाशावाली बाई आसता. तांचे कडेन पळोवपाची समाजाची नदर वेगळी आसता. ल्हवू ल्हवू समाजाची ही मानसिकता बदलतली. कारण समाज माध्यमांतल्यान लोककलाकारांक प्रसिद्धी, मान मेळपाक लागला.
सांगपाचो उद्देश इतलोच- आधुनिक तंत्रज्ञानाक लागून लोकसंगीत, लोकनृत्य अश्या कला प्रकारांक मान आनी प्रतिश्ठा मेळ्ळ्या. ही एक व्हड समाजीक क्रांती म्हणपाक जाय.
विज्ञानदूत श्रीकांत शंभू नागवेंकार
9096512359
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
