आत्मचिंतन – 1

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

संवसार सोडून खंय वतलो?

आमच्या समाजांत आनी संस्कृतायेंत संन्यास आश्रमाक व्हड म्हत्व दिलां, पूण संवसार सोडून संन्यास घेवन परमार्थ साधनेच्या मार्गान वचूंक फावना, अशें आमच्या संतांनी परत परत सांगलां. आमचे चडशे संत आनी ऋशीय संवसारी आशिल्ले. तशे आसतनाच तांणी परमार्थूय सादलो. संवसाराचो त्याग केलो अशें म्हणून परमार्थ साध्य जायना. संत ज्ञानेश्वर माऊली म्हणटात-

माऊली म्हणटा – हो व्हड संवसार हुपप खूब कठीण, म्हणून ताचो त्याग करपाचो यत्न केल्यार खंय वतलो तूं? जाचो जाचो त्याग करपाचो तें- तें तुज्याच मनांत तर आसता, मागीर तुंवें कितें भायर उडयलें तें आमकां सांग. तुज्या संवसारा सयत वर्तमान तुजे मदींच आसा. सगळ्या गजालींनी तूं वावुरता, हें जाणून घे. कुडीची विटंबणा करून तूं खंय वता रे?
कितें साध्य करपाचें आसा हाचो मनांतल्या मनांत बारीकसाणेन विचार कर, आनी मागीर योगसाधना कर. जें परमात्मस्वरुप तुका मेळोवपाचें आसा तें तुजेच भितर आसा हें जाणून घे. दुस्मानांक इश्टा समान करून मन शुद्ध कर आनी त्या परमात्मा कडेन एकरूप जावन राव.
फकत बाह्य वस्तूंचो त्याग हो त्याग न्हय. फकत कुडीन संन्यास घेवन भेस बदल्लो जाल्यार तीं त्यागाचीं फक्त फकांडां थारतात. मनांत मोह दवरून मोक्ष मागप हें बऱ्याचें लक्षण न्हय. संन्यास घेवन भायर सरतकच मोक्ष मेळटलो अशें तुका दिसता जाल्यार तूं चुकता अशें समज. फकत आपली वृत्ती शून्य करून परमात्म तत्व पळयलें म्हूण तुका आत्मवस्तुचें (आपलें स्वताचें, आंतरिक अस्तित्व.) गिन्यान मेळचें ना. त्या शून्याक हुपून परमात्म्या कडेन एकरू जावंक जाय. देखून ओगीच शिणू नाका. आत्मवस्तुचें मर्म (आपल्या आत्म्याचो वा अस्तित्वाचो खरो अर्थ वा रहस्य) अंतस्कर्णांत धरून राव.

  • ह. भ. प. देवदत्त दिगंबर परुळेकार
    [email protected]