आज्या तूं म्हाका जाय, काणी त्या घरांतली…

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

त्या  घरांत बापूय, पूत आनी सून आपल्या धाकटुल्या पूत आर्यनासयत रावतालीं. बापूय जाण्टो आनी आपले सेवेंतल्यान निवृत्त जाल्लो आशिल्ल्यान पुताचो संवसार बरे तरेन चलचो, वायट सवयींक लागून ताच्या संवसाराची वाट लागची न्हय देखून सदांच पुताक आनी सुनेक सुचोवण्यो, शिटकावण्यो, आदेश दियत आसतालो. मात आपले परीन आपली लागणूक सांबाळटालो. घरांतल्या कामांत कांयच उणें करिनाशिल्लो.
घरांत पूत बरे जोडीचो आशिल्लो. सून घर संवसार बरे तरेन सांबाळटाली. मात दोगांकय जाण्ट्या बापायचो दुस्वास जातालो. कारण एकूच म्हळ्यार तांचे पूत आनी सुनेक लेखून जातालें तें उलोवणें. घरांत बापूय नातवाचो सांबाळ वेवस्थित रितीन करतालो. ताका शाळेंत व्हरप-हाडप, ताच्या खाणा जेवणाची कुयदाद घेवप. नातू आर्यनाचोय आज्याचेर खूब जीव आसलो.
हळू हळू बापूय, पूत आनी सुनेच्या संवसारांत खवदळ पडपाक सुरवात जाली.
एका दिसा बापायचें उलोवणें चडूच जाल्ल्या कारणान पूत आनी सुनेन कसलो तरी निर्णय घेतलो. तेच तिडकीन पूत बाजारांत गेलो. येतना धायेक मीटर भगव्या कोराचें लुगट घेवन आयलो आनी दिलें बापाय कडेन.
बापायन म्हळें, “हें लुगट कित्याक ?”
पुतान तिडकीन सांगलें, “ह्या लुगटाचे दोन सदरे आनी दोन लुंग्यो सहजतायेन जातल्यो. तुमचे भरीक फाल्या तुमकां हजार रुपयाय दितां. हें सामान आनी तुमचें सामान घेवन चला तुमीं धर्मस्थळाक, ना तर पंढरपुराक, जाय जाल्यार हरिद्वाराक चलात. थंयच रावात आनी थंय येतल्या-वतल्या संन्याशांक मन भरून जाय तितले उपदेश करात. तुमची आनी तुमच्या उपदेसाची गरज आतां ह्या घराक उरूंक ना. फाल्यांच तुमी हें घर सोडून वचात. वतना दोन ताटां आनी दोन पेले दवरतां ते व्हरात. थंय जेवण घेवपाक बरे पडटलें..” अशें सांगून पूत आपले कुडींत गेलो.
पुताचीं उतरां आयकून बापायचेर आकांत आयलो. अचकीत घर-दार, मनशांक सोडून वचप म्हळ्यार.. पूण तो कांयच उलयलो ना. दीसभर चिंतीत रावलो. शेवटाक तिनीसांजेर आपणाल्या इश्टांक मेळपाक गेलो. आपूण कांय दीस तिर्थयात्रेक वचून येतां अशें सांगून तांचो निरोप घेवन आयलो. रातभर वावरून आपल्या सामानाचीं बॅगां भरलीं. आयदनां मात सकाळीं बॅगांनी भरतलो ह्या विचारान न्हिदलो.
सकाळीं उठून देवाची पुजा करून भायर सरपाक आंगार मुस्तायकी चडयतालो तेचवेळार पूत आर्य़न म्हऱ्यांत आयलो. ताका पळोवन पुतान दिल्ल्या दोन नोटी मजगतची एक नोट बापायन हळूच नातू आर्यनाक दिवपाचें केलें. पूण आर्यनान ती नोट घेतली ना. उरफाटें म्हळें, “आज्या म्हाका नाका ते पयशे. हरशीं हांव शाळेंत वता तेन्ना तुका घरांत चैन पडना. म्हाजी वाट पळयत रावता. म्हाका खाण दिले बगर तूं खायना. म्हाज्या बगर तूं रावना आनी आतां काल तुमकां कपडे आनी पयशे दितकच तूं म्हाका सोडून वचपाक तयार जालो ?”
नातू आर्यनाचीं उतरां आयकून आज्याचें काळीज भरून आयलें. ताणें ताका उखलून वेंगेंत घेत म्हळें, “हांव म्हज्या राजाक मेळपाक अदीं-मदीं येतलो हां शाण्या.” मुखार उलोवपाक ताची जीब जड जाली. ताका सकल दवरून तो ताटां, पेले आनी पुतान दिल्लें लुगट सोदूंक लागलो. पूण ताका तें मेळ्ळेंच ना. तितल्यांत पूत आनी सून भायर आयलीं. “आतां आनीक कितें सोदता?”, सुनेन म्हळें.
“ना गो बाय, हाणें काल दिल्लें लुगट आनी ताटां पळयतालों. ” बापायलीं उतरां आयकून सून चणचणली, “तुमींच दान केल्यां आसतलीं कोणाकय.” अशें म्हणत सून सोदूंक लागली. तेच वेळार नातू आर्यनान म्हळें, “मम्मा आज्याचेर असो आळ घालूं नाका हां. ताटां, पेले आनी कपडे हांवें काडून दवरल्यात.”
“तुवेन कित्याक रे बाबू? तुका बरें बरें आसा घरांत. तें वापर.”
“ना मम्मा, तें म्हाका नाका. म्हजे खातीर हांवें काडूंक ना तें.”
“मागीर तुवें कोणा खातीर काडून दवरलां तें? दी पयलीं. “
“ना दिवचों. हांवें तें तुमच्या खातीर काडलां. तुमी जेन्ना आज्या इतलीं जाण्टी जातलीं आनी हांव तुमच्या येदो व्हड जातकूच तुमची म्हाका गरज पडची ना, तेन्ना तुमकां पंढरपूराक धाडपा वेळार तुमकां दिवपाक हांवें तें काडून दवरलां.” , आर्यनाचीं उतरां आयकून पूत आनी सुनेच्या कानसुलार थापट मारिल्लेवरी जालें. दोगांकय लज जाली. आर्यनाच्या उतरांनीच दोगांकय आपली चूक कळ्ळी. तांणी बापायची माफी मागली. हात जोडले पूण बाबा कांयच उलयनासतना बॅगां घेवन वचपाक भायर सरलो. मात, आर्यनान म्हऱ्यांत येवन आज्याक घट्ट वेंग मारली. “आज्या तूं म्हाका जाय. तूं वचू नाका रे आज्या.” आर्यनाच्या उतरानीं आज्याच्या दोळ्यांत दुकां जमलीं. हातांतलीं बॅगां सकल दवरून आर्यनाक उखलून आज्यान घट्ट वेंगेंत धरलो. आनी,..
आज्याच्या दोळ्यांतल्यान गळिल्लीं दुकां आर्यनाच्या मुस्तायकेचेर थंयच्या थंयच जिरलीं.

  • उल्हासभाई