भांगरभूंय | प्रतिनिधी
तियात्र हो मुंबयत जल्मल्लो, पूण गोंयांत विकसीत जाल्लो एक आगळोच आनी बळिश्ट लोकप्रिय नाट्यप्रकार. गोंयच्या समाजाचें समाजीक, धर्मीक, कुटुंबीक आनी राजकी नदरेन बेस- बरें चित्र तियात्राच्या माध्यमांतल्यान प्रतिबिंबीत जाता. समाजीक जागृताय करप हें तियात्राचें मुखेल हेतू. तियात्रांतलीं पात्रां, गितां, विनोद आदी गजाली प्रेक्षकांक उमेदीर दवरतात. कथेची शोकांतिका दोळ्यांतल्यान दुकां हाडटात जाल्यार जैत उमेद आनी हांसो हाडटात. तियात्र आयज गोंयचो उरूंक ना, तो मुंबय, पुणें, अहमदाबाद, दिल्ली, कारवार, सिंदूदुर्ग, मध्य उदेंत (गल्फ देश) आनी लंडन, अमेरिका, कॅनेडा लेगीत पावला. तियात्रान आपल्या मोहक नाट्य सादरीकरणांतल्यान लोकांची सेवा केल्या इतलेंच न्हय तर गोंयकारांची आवयभास कोंकणीचीय सेवा केल्या. तियात्राचे सृजनशीलतायेंतल्यान लोक-प्रभाव वाडला आनी वास्तववादाचे चौकटींतल्यान ताची उदरगत जायत गेल्या. हे चौकटींत रावून आग्नेलो (बोरीं) हाणें तियात्र संकल्पना वाचकां मेरेन पावोवंक ‘पांच वेंचीक तियात्र’ अशें पुस्तक निर्माण केलां. ह्या पुस्तकाक 200 वयर पानां आसात. तें वंदना प्रोडक्शन्स बोरीं हाणें दाल्गादो कोंकणी अकादेमीचे कोंबरी येवजणे खाला उजवाडायलां आनी तें मार्शेलांतल्या स्वर्णमुद्रा प्रींटर्स हाणीं छापलां. पुस्तकांत तियात्रांतले कांय रंगीत फोटू घाल्यात, तें आकर्शण थारता. ह्या सोबीत पुस्तका खातीर आग्नेलो (बोरीं) हाका परबीं.
फाटभूंय
ह्या पुस्तकांत पांच तियात्रांचो आस्पाव आसा, ते अशे – १) दवरणें २) आसरो जाय ३) दायज ४) पल्तडचो सायब आनी ५) मारउडी डाॅट कॉम
हे सगळे तियात्र डॉ. (फादर) विक्टर फेर्रांव हांणी विकसीत केल्ल्या संकल्पनांचेर आदारीत आसात. तियात्रांतल्यान आपली कला मुखार व्हरप आनी हे कलेंतल्यान समाज प्रबोधन करप हो बरोवप्याचो उद्देश आसा. नव्या कलाकारांक माचयेर हाडप आनी नवे कलाकार घडोवप असोय ताचो तियात्र बरोवपा फाटलो हेतू आसा. सगळे तियात्र स्पर्धे खातीर बरयल्ले आसात.
आर्चबिशपाच्या संदेशाचो आधार
तियात्रांची संकल्पना एका पाद्रिची आशिल्ल्यान तियात्रांक वेगळें वळन आसा. दायज ह्या तियात्रांत आर्चबिशपाचे वर्सावळिचे गोंवळीक चिटीक म्हत्व दिल्लें पळेवंक मेळटा. ती चीट 2011-12 ह्या वर्सा आर्चबिशप रेव्ह. फादर फिलीप नेरी फेरांव हाणें बरोवन सगळ्यांक गोंयचे जमनीचेर आनी संस्कृतायेचेर चिंतन करपाक उलो मारिल्लो. सगळें गमावंक ना आनी आमकां अजून वेळ आसा अशें नदरेक हाडिल्लें. आमी स्वताचें नवीकरण करपाक सुरवात करूंक आनी नाजूक भूंय-जीण, सहजीवन, गोंयचें मूळ दायज राखपाचो संकल्प करपाक आमंत्रण दिल्लें. गोंयांत टिकावू उदरगतीक चालना दिवंक ताणें आव्हान केल्लें. तातूंत आर्चबिशपान गोंयकारां खातीर सादर केल्ल्या पांच घटकांचो (पंच महाभूत) सिध्दांत प्रस्तूत करतना, आमचें लक्ष धर्तरी, उदक, उजो, हवेचो आनी ईथर सिद्धांत आमची भारतीय परंपरा तयार करता अशें लक्ष ओडिल्लें. हिंदू परंपरेंतल्यान वसुदेव कुटुंबकम ह्या सिद्धांताचेरूय लक्ष ओडून क्रिस्तांवांक तशेंच सगळ्या बऱ्या इत्सेच्या लोकाक ही प्रक्रिया सुरू करूंक आनी मनीस कुड्डेपणान प्रगती करूंक सोदता, ते उदरगतीचेर चिंतन करूंक आपयल्ले. पांच घटक सिध्दांत हो उदरगतीचेच प्रक्रियेचें मुल्यांकन करपाचें आयात साधन जाता जाल्यार वसुदेव कुटुंबकमाच्या शिकवणेक लागून आमकां इंद्रीय परस्परसंबंद आनी परस्पर आदार आनी आमच्या संवसाराक जापसालदारकेची भावना मेळटा अशें ताणें म्हणिल्लें. आमचे जमनीचेर हल्लो करपी, आमचें उदक, हवेचें आनी मळब प्रदुशीत करपी तशेंच आमची उर्जा (उजो) उणी करपी उदरगत वसुदेव कुटुंबकमाचो प्रचार करता अशें म्हणूंक जायना अशें आर्चबिशप येसस्वीपणान दाखयल्लें. देखून पांच मुळाव्या घटकां मदीं सृजनशील समतोल हो आमी आकांक्षा दवरतात त्या खंयच्याय प्रकारच्या उदरगतीचें मुल्यांकन करपाचो एक मार्ग अशें आग्नेलो आपल्या तियात्रांत दाखयता.
तर आतां ह्या पुस्तकांतल्या तियात्रांचेर थोडी नदर घालुंया
1) दवरणें
हो तियात्र शिक्षणाचें म्हत्व पटोवन दिवपी आसा. आयज शिक्षणांचें वेपारीकरण जालां. शिक्षणांक म्हत्व फकत एके सर्टिफिकेटी पुरतें उरलां, हें सत. दवरणें म्हळ्यार, आदीं, माथ्या वेलें वजें ल्हव करपा खातीर तें कांय खीण काडून दवरपाचो जागो आशिल्लो. आयज काळाच्या प्रवाहांत दवरण्याचो वापर नानापयत जाला. वजीं माथ्यार मारून व्हरची गरज ना, गाडीयो, मशिनांनी मनशाक थाकाय दिल्या. पूण शिक्षणांच्या मळारूय आयज दवरणें जाय. विद्यार्थ्यांच्या माथ्यावेलें वजें ल्हव करूंक आनी अभ्यासाचो उत्सव कसो करूं-येता हें दाखोवंक, फास्ट लेनांत चलपी आमच्या जिवीताक उंदीर वंशाचे संस्कृतायेंत स्थिरपण दिवंक. ल्हान भुरग्यांतलो शिकपाचो रोमांच आनी उमळशीक वाडोवंक, शिकोवपाची आनी शिकपाची रणनिती फकत इनाम आनी ख्यास्त दिवपाच्या तंत्राचेर आदारीत दवरीनासतना, भुरग्यांक विचार करपाक आनी शिकपाक उमेद हाडप, हो तियात्राचो आवंडो दिश्टी पडटा.
2) आसरो जाय
हो तियात्र एड्स दुयेंसा विशीं जागृताय करपी आसा. आमच्या समाजांत एड्स आशिल्ल्या व्यक्तींक भेदभावान पैस दवरतात, कांय प्रमाणांत तांचेर बहिश्कार घालतात. ही वेदना जायत्या जणांक सहन जायना. खूबदां अज्ञान एड्साविशीं पूर्वग्रह निर्माण करता आनी ताका लागून सकारात्मक लोकाक त्रास जाता. एड्स आशिल्ल्यांक धड घर नासता, दुर्दैवान तांच्या कुटुंबां मदीं आनी सहकाऱ्यां मदीं गैरसमज जाता आनी तांकां त्रास दितात. (कोरोना काळांतले दशे वरीं) ह्या दुख्खी लोकांक दयाळपणान पळेवंक हो तियात्र आमंत्रण करता. आमच्यांतली नैतीक अनिवार्यताय जागृत करून दरेकल्याक, खास करून एड्स दुयेंसांत आशिल्ल्यांक आमच्या काळजीदार वेंगेंत दवरपाचो उलो दिता. हाचो अर्थ एड्स आडावपा विशीं शिक्षण दिवपाची गरज ना पूण घरांत, कुटुंबांत आनी समाजांत काळजी घेवपाचो आलाशिरो सोदप्याक एड्साची काळजी कशी घेवंची हाची गरज दाखयता.
3) दायज
ह्या तियात्रांत एक म्हत्वाचो प्रस्न उप्रासता: ‘आमी फुडले पिळगे खातीर कसलें गोंय दवरपाक सोदतात?’ हें दाखोवपाक बरोवपी आर्चबिशपान २०११-२०१२ वर्सा बरयल्ले गोंवळीक चिटीचो आधार घेता. तांतूंत आर्चबिशपान पांच घटकांचो (पंच महाभूत) सिध्दांत प्रस्तूत केला. तियात्र पांचूय घटक माचयेर हाडपाचो यत्न करता आनी आमकां तशेंच आमच्या भुरग्यां खातीर गोंय कशें वाचोवंक जाता तें सृजनशीलपणान दाखयता. गोंय फुडले पिळगेक दिवपाचो प्रस्न सर्जनशील प्रयोगतायेन सादर करून कथानक एक बोधकथा सारकें जाता आनी गोंयचो आपूण, आपूण जावपाची भावना येसस्वीपणान उक्तायता. उग्तावणेचो कोरस सृजनशील रितीन प्रस्तूत केला आनी तो डॅनियल किनाचे इस्मायल हे नामनेचे कादंबरीचेर आदारीत आसा, जंय एक गोरिला मनीस फकत धर्तरेचीं साधनां घेवपी न्हय तर सोडून वचपी अशें आव्हान दिता.
(पूर्वार्ध)
—-
विन्सी क्वाद्रूस,
9822587498
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
