भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भारत स्वातंत्र्याच्या झुजांत, घटनेचे बांदावळींतय अस्तुरी चानयेवरी भोंवताली. 2022 वर्सा इफ्फी वेळार तो इतिहास केंद्रीय म्हायती मंत्रालयाच्या ‘स्वतंत्रता का संग्राम’ प्रदर्शनांतल्यान पळोवपाक मेळ्ळो. चलपी, उलोवपी चित्रां नवें कितें तरी सांगतालीं. इतिहासय वेगळे पद्दतीन मांडपाक मेळटा, भुरग्यांक शिकोवपाकय तीच पद्दत आपणावपाक जाय. शिकोवपाच्या, शिकपाच्या मळार व्हडा प्रमाणात दिसपी अस्तुरी हो वावर बरो करूंक शकता. एकेवटेन संशोधनाचें मळय तिका आपयता, संदय दिता, मळबाक ती हात तेंकयता. दुसरे वटेन तिचे कुडके- कुडके करपी घडणुकोय घडटात. खोस आनी दुकां तिका नवीं न्हयच, पूण हालींसरा संवसारांतल्यान तिचें अस्तित्व ना करपाक जें घडटा तें दुख दिवपी. आपल्याक मातये भरवण करूंक सोदतल्यां कडेनय तिणें आतां मेरेन हांसत खेळत पळयलें. हाचे फुडें सादूर रावप, ताका खर ख्यास्त मेळपाची म्हूण येत्न करप आनी गरज आसा थंय ताचे वांगडा, केन्नाय एक पावल फुडेंय वचप हें तिचें नितीशास्त्र आसप म्हत्त्वाचें.
देसाचे पयले कायदोमंत्री डाॅ.बाबासाहेब आंबेडकार हांचे बराबर घटना बांदपाक जेन्ना अस्तुरी भोंवता तेन्ना तिका कापून उडोवपाची भास जाली ना. मागीर आज तशें कित्याक घडप? केंद्र सरकारान अस्तुरेक कापून, फ्रिजान दवरपी मानसिकतेचो सोद घेवचो, अभ्यास करचो. ते खातीर वर्सभर घेतल्यार जाता, पूण ती मानसिकताय सोदून, चेंचून काडपाक जाय. फुडारांत तसल्यो घडणुको जावच्यो न्ही म्हणून जतनाय घेतल्यार फुडल्या आंतरराष्ट्रीय अस्तुरी दिसा तिका बळगें मेळटलें. तिका मारून उडोवन कांयच मेळचें ना, जाल्यार लुकसाणच, तिचे विणें जीण, उदरगत जावप आयजय कठीण आसा, हें सांगपाक प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी हांणी ‘मन की बात’ करची. ती खंय आसा, खंय ना, खंय उणी पडल्या ताचो नियाळ घेवन ज्या मळांनी आडमेळीं आसात, थंय तिचे खातीर संद दिवपाची तजवीज करप, साबार सरकारी खात्यांतल्या अर्थसंकल्पांत तिका ल्हानसो कोनसो दिवप, ही सरकाराची लागणूक. जी अस्तुरी आपले लागणुकेक पाळो दिना तिका ख्यास्त दियात, पूण तिजेर अत्याचार करप, तिका ना करप थांबयात अशें फकत तिणेंच न्हय जाल्यार ताणेंय आड्डून सांगपाक जाय.
अस्तुरी फुडें वतना तिज्यो भगल्यो उडोवपाचे, तिस्त्यो करपाचे येत्न जातलेच, पूण अत्याचारा आड ती झुजपाक शिकल्या. त्याच झुजांतल्यान ती व्हड जाता, तिका व्हडपण मेळटा आनी दुस्वासांतल्यान तीच सोंपता. तिचो दुस्वास फकत तोच न्ही जाल्यार तिच्याच वांगडच्यो करतात, अशें चित्र रंगोवपी येत्नांक सरकारान खिणा भितर चाबूक दाखयल्यार बोवाळ जाता, पूण कारवाय केल्ल्याची खोस मेळटा.
बाबासाहेबांच्या समानतेच्या तत्वांक पाळो दिवपाचो वावर नेटान करपाचो सोपूत अंदू आंतरराष्ट्रीय अस्तुरे दिसा सगल्यांनी घेवचो. घटनेतलीं तत्वां पायां पोंदा चिड्डूवपी वाडत आसात, तेच अस्तुरेकय चिड्डोवन, माड्डोवन उडयतले अशें न्हय. भारतीय घटना पुराय बदलपाक जाय म्हणपीय बदलतात, अस्तुरेकय उंचेल्या सुवातींनी व्हरून बसयतात, पूण मेकळेपणान तिका वावुरपाक मेळटा व्हय? समानतेचेंय तेंच आसा तिचे खातीर समानता फकत उतर दिवपा खातीर आसची न्हय, ती ताचे वांगडा, बराबरीन बसतली, वतली, वावरांत आसतली तेन्नाच बाबासाहेबांच्या समानतेक न्याय दिल्ले वरी जातलें. न्यायालयाचे पावंडे हुपतना तिकाय धर्मकोल्ली म्हणपी आसले, तिणें जाप दिली ना, पद मेळोवन दाखयलें तें तिच्या कर्तृत्वान. तेंच कर्तृत्व तिका हेरांक न्याय दितना दाखोवन, सिद्ध करचें पडटलें.
ती वेगळे वाटेर पावल्या, चांटे पावलार अजूनय कांटे आसात, तोंपतातय. ते अळंगपणान काडून उडोवन ती फुडें वता, देसाचें अर्थकारण सांबाळटना आपूणय तुमचे वांगडची, अशें सांगता. देसाच्या अर्थकारणार बळ दितना तिजेरय फातर मारपी, तिकाय बंदखणीत उडयात म्हणपी आसतले, तिच्योय चुको जातल्यो. पूण ती थांबना, थांबचीय ना. चूक सुदारून हेर देसांक भारता वांगडा येवपाचो उलो मारलो, संस्कृतायेची देखय दिली तरीय ती फुडली प्रधानमंत्री जातली, अशें सांगपी ना. कित्याक? धर्मसंस्कारांतली समानताय तिका मेळूंक ना म्हणून? बापायचें आसपतींत तिका समानतायेचो हक कायद्यान मेळोवपाचे दीस लागीं आसात. आसपत मेळयली म्हणून जावची ना. आवय- बापूय, भावा- भयणींक मजत करपय तिचो धर्म, त्याच न्हय, मनीसधर्माकय ती जागतली तेन्नाच दुसरे जागे जातले.
तिका शिक्षण दिवप म्हळ्ळ्यार घराबो, समाज, गांव, शार, राज्य आनी देस शिक्षणात मुखार वचप हें सत. शिक्षणांत तिणें समानताय मागली ना ती मेळ्ळी. ते खातीर झगडपी एक दोग आसले, आतां शंभर आसात, नसाय करपीय दुपेटीन वाडटात. ताचेर वखद कितें? कोणे तें दिवप? वखदां शुद्ध आसचीं, तिका मारून उडोवपी न्हय. चकचकता तें भांगर ती आदले वरी आतां घेना, भांगरय केन्ना केन्ना लोखण आसता हाची जाणवीकाय शिक्षणांतल्यान तिका जाल्या.
शिक्षणांतच न्हय जाल्यार विंगड विंगड मळांनी दादल्यां फाटल्यान, वांगडा चलतना तिकाय खरस मारली, पूण ती वाटेर रावलीना, भिरांतय तिका दिसलीना. मेळत ती संद घेत, देस- विदेसांतल्या दर्यांत पेवन तिका गिरेस्तकाय मेळ्ळी. गिरेस्तकायेंतल्यान समानताय मेळोवप शक्य आसा तें तिका होलमलां, ते गिरेस्तकायेक लागून तिका रातयां ना करपी, म्हणपी आसतले. ताका ना करपाची काणी सांगप, झुजयत दवरप सोपें न्हय, आपल्या कर्तृपान फुडें वचून दाखोवप, मेळ्ळो वांगड घेवप नाजाल्यार एकल्यान चलत रावप हीच तिची वाट.
अस्तुरेन समानतायेची सोंपणा चडशा मळांनी हुंपल्यात, पूण राजकी समानताय तिका पयस दवरता. अस्तुरेक बळगें दिवपाचीं धोरणां, येवजणी जाल्यो, शंभर टक्के नासलें 50 टक्क्यां वयर जैतय मेळ्ळां. मागीर तिका राजकी मळार ताणें वांगडा कित्याक व्हरचें- बसोवचें न्हय? नगरपालिका, पंचायत, जिल्हो पंचायतींनी ती आसाच, स्वतंत्रपणान वावरय करता. तिचे कडेन आशिल्लें कुशळतायेचें बळगें मेजल्यार आतां विधानसभा, संसदेंत तिका वांगडाच न्हय मुखारय व्हरपाचो वगत आयला.
सुहासिनी प्रभुगावकर
9881099260
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
