अपेक्षा कित्याक धरची?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भुरग्यांचेंय कर्तव्य आवय-बापाय सारकें आसता. ह्या संवसारांत कोणूच अमरत्वाचो पट्टो घेवन आयिल्लो ना. सगल्यांक आपल्या कर्माचें फळ भोगले बगर मुक्ती मेळना.

आमच्या भारतांत विंगड परंपरा आनी दरेका धर्माचें अंतर्गत दायज सांबाळून दवरलां तातूंत भारतीय संस्कृतायेचो एक भाग आशिल्ली कुटुंब वेवस्था आसा. पुर्विल्ल्या काळांत एकठांय कुटुंब पद्दत आशिल्ली आनी पंचविसां परस चड लोकांचो आस्पाव एका कुटंबांत आसतालो. एका आसरण्या खाला उमेदी जिवीत जगताले. फुडें काळ बदलत गेलो, काळाची गरज म्हूण विभक्त कुटुंबां अस्तित्वांत आयलीं. ताचेर दुसरो पर्याय नाशिल्लो तरी घरा पसून पयस राबितो करून लेगीत नात्यां मदीं आपुलकी आसताली. सवका-सवका मुखार व्याप वाडलो. पयस राबितो केल्ल्यान आपसूक संवादूय उणो जावपाक लागलो. आयज ताचो वायट परिणाम जाल्लो आसा की नात्यां भितरलो संवाद शेणला. “हांव” आनी “म्हजें” अशें करतां करतां “आमगलें” ह्या उतरा खातीर सुवात उरूंक ना. जो तो निकटो स्वता सुवार्थ सादपाक संद मेळपाची वाट पळयता काय कितें अशें चित्र सामकार दिसता. पालकांच्या आनी भुरग्यांच्या संवादा मदीं दरी पडल्या. आवय -बापायली फक्त शरिरीक भलायकेची जतनाय घेवप म्हणल्यार तांकां साबांळप असो सर्वसादारण (गैर) समज म्हणचो वा अलिखीत नेम जाल्लो आसा. पूण तांगेल्या मनाचे भलायकेचें कशें कितें काय? ह्या प्रस्नाची जाप मेळना. जशे दरेका नेमाक आडवाद आसात तशे हाका लेगीत आसा. हांवें म्हज्या भुरग्यांक वाडयतना तांचो फुडार पर्जळीत जावचे खातीर कितले कश्ट घेतले जशीं सामकीं “हाडां झरयलीं, रगताचें उदक केलें, रातीचो दीस केलो.” अशा भावनीक पातळेर आवय -बापूय विचार करतात. तांणी भुरग्यां खातीर केलां हाचोच अर्थ ताणें वा तिणें तांचे खातीर किदें तरी करचें, निदान एक- दोन खीण मोगान उलोवचें अशें अपेक्षीत आसता हें वेव्हारीक पातळेर समजूंक शकता. पूण आवय- बापूय आनी भुरग्यांच्या नात्यां मदीं ‍असो विचार कित्याक येता? हांगां भावना म्हत्वाच्यो आसात अशेंय ना, तरीय ही देवाण घेवाण कित्या खातीर तर? तशें पळोवंक गेल्यार वेव्हार जालो ना? वास्तवांत जंय वेव्हार थंय मोग सोंपता आनी जं‍य जाची अपेक्षा आसता थंय ते विशिश्ट‍ अपेक्षेचो भंग जाताच. फुडारांत मळबांत भरारी घेवपाची मोख दवरून शिकचें आनी परदेशांत उंचेल्या पदाची चड पगाराची नोकरी करची हें दरेका पालकाचें सपन, ना म्हणल्यार आग्रो अशें म्हणल्यार अतिताय जावची ना.
पूण तो मळबांत गवसणी घालता तेन्ना मात ताचे कडल्यान कसलीच अपेक्षा धरची न्हय. म्हाका गरज पडटा तेन्ना ताणें येवंक जाय, तो येना जाल्यार ताका आतां आमचे विशीं मोग उरलो ना, मात लेगीत आवय- बापायचो हुस्को ना, सादो फोन लेगीत करून वासपूस करिना ह्या गजालींचो अर्थ ना. तो म्हजो जाण्टेपणांतलो आदार आसतलो, ताचें बोट धरून ताका चलपाक शिकयलें, असल्या गजालींची अपेक्षा धरपांत अर्थ ना. पालक आपल्या भुरग्यांक बरे तरेन शिक्षण दितात. घरगुती वातावरण, चालिरिती आनी परंपरेच्या अणभवांतल्यान भुरगीं व्हड जातात. कांय प्रमाणांत शिकिल्ले पालक भुरगीं वाडोवपाची जापसालदारकी पुराय करतात तरी लेगीत म्हजो पूत आमचे कडेन लक्ष दिना अशी कागाळ करतात, हाका जापसालदार कोण? दर एक प्राणी आपल्या कर्म आनी संचया प्रमाण आपल्या प्रारब्धा वांगडा जल्माक येता. सामान्य मनशाक लेगीत नशिबांत आसा ते त्रास सोंसपा बगर पर्याय आसना हें खबर आसता. भुरगीं जल्मले उपरांत दरेका पालकांची आपल्या भुरग्यांक वाडोवपाची आनी ह्या संवसारांत जगपा खातीर वाट दाखोवपाचीं कर्तव्यां पार पाडची पडटात अशें म्हणचे परस सैमीक नेमा प्रमाण प्रारब्धान ही आपल्याचेर जापसालदारकी सोंपयल्या अशें समजावचें अशें म्हाका सांगन दिसता. जल्म-जल्मांतरांत केल्ल्या कर्माचेर निंबून सूख-दुख्ख वांट्याक येता तातूंत बदल घडना तें स्विकारचें पडटा अशें आसतना परदेशांत गेल्लो पूत आयलो ना वा ताणें वासपूस सोडली म्हूण आवय संवसाराक अंतरली असल्या उलोवपांत अर्थ ना. कारण जें निर्माण जाता ताचो नाशाचो वेळ थारिल्लो आसता. ह्या संवरांत सगले उदका वयले बुडबुडे आसतात. मागीर “तिचें जिवीत भुरग्यां मदीं आडकल्ली ती मेळिल्ली जाल्यार ती वच्ची नाशिल्ली” हाका अर्थ आसा व्हय? केन्ना येवप आनी वचप हें थारायिल्लें आसता म्हणून कोण सांगून येना- वचना न्हय? हें जाणा जावन लेगीत तरीय पालक भुरग्यांक गुन्यांवकार थारावन पालक मोकळे. पूण भुरगीं पुरायपणान बरोबर आसतात अशा मताचो हांव न्हय. भुरग्यांचेंय कर्तव्य आवय-बापाय सारकें आसता. ह्या संवसारांत कोणूच अमरत्वाचो पट्टो घेवन आयिल्लो ना. सगल्यांक आपल्या कर्माचें फळ भोगले बगर मुक्ती मेळना.
कर्म, संचय, यत्न हांचो विचार केलो ना, पूण जबाबदार मनीस म्हणून जगपाचो यत्न केलो, समाजीक जाणविकाय तिगोवन दवरली तरी जिणेंत इत्सा आशिल्लें यश आनी सूख, आनंद मेळटा. जिणेंत कोणा कडल्यान कसलीच अपेक्षा धरिनासतना कर्तव्यां केल्यार निर्माण जाल्लें हें संवादाचें अंतर आनीक मातशें तरी उणें जातलें. आरोप प्रत्यारोपाक लागून संचय उणो जायना. मनीस म्हणून जल्मल्ल्याक वागपाचो अधिकार आसा. सतकर्म आनी आपलो सद्गुणान समाजीक जीण सुखान जगपाचो यत्न केल्यार मानसीक सवस्तकाय मेळटा जाल्यार आनीक कसलें सूख आसा!

सुदिन वि. कुर्डीकार.
8275425404