अध्यात्म आनी संन्यास

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कांय म्हयन्यां पयलीं तिबेटच्या एका व्हड बौद्ध धर्मगुरून भर सभेत लज दिसपी वागणूक दाखयली. तांणें एका ल्हान भुरग्याक माचयेर आपयलो. भुरगो सामको खूश जालो. धर्मगुरून ताच्या ओंठाची पापी घेतली. मागीर ताका आपली जीभ चोख म्हणपाक लागलो. भुरगो कांचवेलो. हें बरोबर न्हय हें भुरग्याक लेगीत कळ्ळें.
धर्मगुरू आपल्याक जें करपाक सांगता तें चूक जर हें भुरग्याक कळटा जाल्यार वयाची 80 वर्सां पुराय केल्ल्या धर्मगुरूक कळचें न्हय? काय त्या खीणाक धर्मगुरूचो ताबो सुटलो? ह्या कृत्या खातीर धर्मगुरून जाहीर माफी मागली. जाल्यार धर्मगुरूच्या समर्थकांनीं, ते त्या भुरग्या बाराबर खेळटाले अशें समर्थन केलें. आमीय बी केन्ना तरी भुरगीं आशिल्ली आनी आमी सगल्यानीच भुरग्यांक खेळयल्यात. भुरग्यांक खेळोवपाची आनी तांच्या बाराबर खेळपाची एक तरा आसता. ताचें परस किदेंय वेगळें घडलें जाल्यार ल्हान भुरग्याक लेगीत रोखडेंच कळटा. तो 6th sense दर एकल्याक सैमान दिला.
हे घटने खातीर मनांत जायते प्रस्न निर्माण जाले. पुरायपणान संन्यास घेवन जी अध्यात्मीक उदरगत सादपाक सोदता ताचो हो परिणाम? अध्यात्माच्या वाटेर चलपाक संन्यास घेवप गरजेचो? अध्यात्मीक जावप म्हणल्यार नेमकें किदें? संन्यास सैमीक? शास्त्र किदें सांगता? गृहस्थाची अध्यात्मीक उदरगत जायना? ब्रह्मचर्य म्हणल्यार किदें?
गीता सांगता मनशान भौतीक आनी अध्यात्मीक प्रवास एकाच बाराबर करूं येता. आमच्या शास्त्रांत ब्रह्मचर्य आनी संन्यास दोगांयकूंय म्हत्व आसा. पूण ह्या दोगांयची व्याख्या सादारण मनशाक खबर आसा ताचें परस वेगळी.
ब्रह्मचर्य म्हणल्यार किदें? ब्रह्मचर्य म्हणल्यार संयम. दर एक गजाल मर्यादे भितर रावन करप. कितेंच अति करप ना. ब्रह्मचर्य फकत कुडीकूच लागता अशें न्हय. जिविताच्या दरेक आंगांक लागता. संयमी जिवीत जगप म्हणल्यारूच ब्रह्मचर्य पाळप. लग्ना पयलीं कुडीचें ब्रह्मचर्य. लग्न जातकच एकपत्नीव्रत / एकपतिव्रत, म्हणल्यार एकाच मनशाकडेन निश्ठावान रावप. ब्रह्मचर्य म्हणल्यार मनाक शीस्त लावप.
जंय ‘स्व’ आसा थंय ‘सुवार्थ’ येता. संन्यास घेवप म्हणल्यार सुवार्थ सोडप. पलासींत रावन जर ‘हांव’ आनी ‘म्हजें’ ह्यो भावनां मनांत ना जाल्यार त्या मनशाक संन्यासी म्हणू येता. आनी खेंपीत रावन, सादें कपडे घालून जर मनांतल्यान भोगविलासाचो विचार वचना जाल्यार तो योगी नासून भोगी वृत्तीचो मनीस अशें म्हणूं येता. मनशान जिवीत जगपातल्यान संन्यास घेवप न्हय, जाल्यार चुकीचे तरेन जगपातल्यान संन्यास घेवप.
अध्यात्मीक जावपाक संन्याशी वा पूर्णपणान ब्रह्मचारी जावपाची गरज ना. जो जंय आसा, जें काम करता थंयच्यानूच अध्यात्मीक जावं येता. अध्यात्मीक उदरगतीचो अधिकार दर एकल्याक आसा. जें सैमीक तें नैतीक. जें सैमीक आसता ताची तरतूद सैमान केल्ली आसता. कुडिच्यो गरजो मारूनूच मन शुध्द जाता अशें ना. अध्यात्मीक उदरगत जावपाक कुडिच्यो गरजो मारप अशें मानतात. पूण तांचें रुपातंर विकारांत जावंक जायना. गरज मारून वा चिड्डून ती ना जायना. उरफाटें ती वाडटा आनी विकृती जाता. ते खातीर सगलें मर्यादे भितर जावपाक जाय.
आमच्या शास्त्रांत ‘काम’ हो एक पुरूषार्थ मानलां. मनशान सगलें तागूंक – भोगूंक जाय अशें सांगलां. पूण ताकाय मर्यादा घाल्या. लग्न जावन तें भुरग्याची लग्नां जाय म्हणसर. कातीक मिरयो पडल्यो म्हणटकच मनशान भोगी वृत्ती सोडून वानप्रस्थ करप, म्हणल्यार संवसारातल्यान ल्हव ल्हव आंग काडून घेवप. हें सगलें आपसूक जावपाक जाय. जें सैमीक ताचो अणभव घेवपाकूच जाय. ना जाल्यार मनीस विकृत जावपाची शक्यताय आसता. जाताच अशें ना.
अध्यात्म म्हणल्यार विकार ना जावप. गरजो जर दांबून वा चिड्डून दवरल्यो जाल्यार त्यो मागीर चड नेटान भायर सरतात. परिस्थिती कसलींय आसूं, मनशाचो ताबो वचपाक जायना. हीच खरी तपस्या. अध्यात्म हें सैमाच्या आड आसपाकूच शकना. देखून असैमीक वागप अध्यात्माच्या व्याख्येंत बसना.

संपदा कुंकळकार
9850149319