भांगरभूंय | प्रतिनिधी
साहित्यीक अण्णा भाऊ साठे हांचो जल्मदीस आयज 1 ऑगस्टाक मनयतात. तांच्या साहित्य, विचारांचेर घाल्लो हो उजवाड.
विश्व साहित्यीक तुकाराम भाऊराव उर्फ अण्णा भाऊ साठे (1 ऑगस्ट 1920 – 18 जुलय 1969) हांकां आमी फकत लेखक न्हय तर एक सुटके झुजारी म्हणून वळखतात. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळींत आनी गोंय मुक्ती संघर्शांत तांणी दिल्लें योगदान न्हयकारूंक जावचेंना. पुर्तुगेजांनी 451 वर्सां गोंयचेर राज्य केलें. गोंयच न्हय तर गोंय, दिव, दमण, दादरा, नगर हवेली हेय पुर्तुगेज सत्ते खाला आशिल्ले.
अण्णाभाऊ हे विश्व साहित्यीक आशिल्ले, म्हळ्यार तांच्या बरपावळींचे अणकार रशियन, चेक, जर्मन, पाॅलिश तशेंच भारतीय मेळून 27 भाशांनी उजवाडाक आयल्यात. तांचो सांगली जिल्ह्यांतल्या वाटेगांव सावन रशिया मेरेनचो प्रवास एक संघर्श म्हणून प्रेरणादायी आसा, हें निश्चीत. 1 ऑगस्ट 1920 दिसा भारतांत लोकमान्य टिळक युग सोंपपाक लागिल्लें तेन्ना गांवकुसा भायर एक व्हड लेखक जल्मलो, ताचें नांव अण्णा भाऊ साठे. घरांतली गरिबी, शिक्षणाचो उणाव अशी भिरांकूळ परिस्थिती. पूण फकत आपल्या निरिक्षण आनी अणभवाक लागून अण्णा भाऊन 37 कादंबरी, 19 कथासंग्रह, 14 लोकनाट्यां, 11 पोवडे, तीन नाटकां, लावण्यो अशी साहित्य संपदा निर्माण केली. हें काम व्हड योगीच करूं येता. आयज तांचो जल्मदीस.
अण्णा ज्या समाजांत रावतालो, त्या समाजांतले वेदनेचें, कामगार वर्गा वांगडा रावतना भांडवलदारांनी केल्लो अन्याय, उपासमारी, मनमानी हें चित्र तांणी साहित्यांतल्यान संवसारा मुखार हाडलें. तांणी समान विचारांच्या लोकां वांगडा ‘लाल बावटा कला मंडळ’ स्थापन केलें. ह्या कला मंडळा वरवीं अण्णा अन्याय आनी अत्याचाराचेर लिखणे वरवीं हल्लो करपाचो म्हत्वाचो वावर करताले. पूण जिणेच्या शेवटाक अण्णाचें धर्मांतर मार्क्सवादांतल्यान बुद्ध- आंबेडकर वादांत पावलें. देखूनच अण्णान आपली ‘फकीरा’ कादंबरी डॉ. आंबेडकर हांकां समर्पित केली. अण्णाभाऊ साठे एक विचित्र रसायन. तांणी फकत साहित्यीक प्रवास केलो ना, तर ते एक साहित्यीक वाटचिरो आशिल्ले.
तांच्या साहित्याचेर सात चित्रपट आयले. ‘फकीरा’ हे कादंबरीक महाराष्ट्र सरकाराचो पुरस्कार फावो जाला. छत्रपती शिवाजी महाराज तांणी साहित्या वरवीं साता समुद्रां पलतडी पावयले. तांणी गोंय मुक्ती झुजांतूय वांटो घेतिल्लो. ‘ये आझादी झुठी है, देश की जनता भुकी है’ हो नारो दिवन तांणी समाजांत पुरुशत्व रुजोवपाचो यत्न केलो. तमाशाक समाजीक मान्यताय दिवपाक अण्णाचो म्हत्वाचो वांटो आशिल्लो, पयलीं ही कला उणाक दर्जाची मानताले. तमाशाक ‘लोकनाट्य’ हें नांव दिवन ताका समाजीक आयाम दिवपाचो तांणी यत्न केलो.
अण्णाभाऊ हे एक क्रांतीकारी लेखक. अफाट दुख्ख, गरिबी, अज्ञान हे तांच्या विचारांचे आनी बरपाचे विशय आशिल्ले. ते म्हणटात, ‘फकत म्हाका भोगता तेंच बरयतां. कल्पनेच्या पांखांनी उडपाक म्हाका जमना.’ देखूनच तांचे प्रतिभेक फिनिक्स पक्ष्याचीं पांखां मेळ्ळीं, अशें म्हाका दिसता.
तांचें साहित्य मनरिजवणेचें साधन न्हय, तर समाजाचें आनी समाजीक परिवर्तनाचें शस्त्र. हो विचार तांणी बरपावळींत उक्तायला. तांकां प्रतिश्ठीत ‘भारत रत्न’ पुरस्कार दिवन तांच्या वावराचो भोवमान करपाक जाय. जयंती निमतान तांकां म्हजें अभिवादन.
प्रा. डॉ. संजय रणदिवे
9405058399
बाॅक्स
–
अण्णा भाऊंच्या साहित्या वयले सिनेमा
वैजयंता (1961, कादंबरी – वैजयंता)
टिळा लावते मी रक्ताचा (1969, आवडी)
डोंगरची मैना (1969, माकडीचा माळ)
मुरली मल्हारीरायाची (1969, चिखलातील कमळ)
वारणेचा वाघ (1970, वारणेचा वाघ)
अशी ही साताऱ्याची तऱ्हा (1974, अलगूज)
फकिरा (कादंबरी – फकिरा)
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
